Του Γιάννη Ζωράκη

Αν κάποιος υποστήριζε ότι ένας ψαράς μπορεί να είναι επιστήμονας και μάλιστα αστροφυσικός, ίσως να θεωρούνταν εκτός πραγματικότητας.

Εντελώς εντός πραγματικότητας ωστόσο είναι ο κρητικής καταγωγής “ψαράς” Παύλος Κάλας, που κατόρθωσε μετά από πολύ κόπο, να “ψαρέψει” τον πρώτο πλανήτη εκτός ηλιακού συστήματος, που φέρει το όνομα Φόμοχατ Β.

Γι’ αυτή του τη σημαντική ανακάλυψη, ο αστροφυσικός Παύλος Κάλας, μίλησε την προηγούμενη Τρίτη στο Ηράκλειο, στο πλαίσιο ομιλιών που διοργανώνει το Αστεροσκοπείο του Σκίνακα.

Ο κ. Κάλας χρησιμοποιώντας πολύ απλές έννοιες κι επιστρατεύοντας αρκετές δόσεις χιούμορ, κατόρθωσε να ενημερώσει το κοινό για την ιδιαίτερα σημαντική ανακάλυψη του, αλλά και για την σπουδαιότητα που αυτή ενδέχεται να έχει στον τομέα ανακάλυψης κάποιου παρόμοιου με τη γη πλανήτη, εκτός ηλιακού συστήματος.



Με τη βασική υπόθεση πως πολλοί πλανήτες βρίσκονται κοντά σε αστέρια, ξεκίνησε την αναζήτηση του ο κρητικής καταγωγής αστροφυσικός. Ο κ. Κάλας, επεχείρησε να διευκρινίσει πως υπάρχει δυσκολία στην αναζήτηση πλανητών κοντά σε αστέρια, καθώς αυτά εκλύουν μεγάλες ποσότητες φωτός, οι οποίες δεν επιτρέπουν την γύρω από αυτά παρατήρηση με απλές μεθόδους.

Για το λόγο αυτό, ο κ. Κάλας ανέφερε πως χρησιμοποίησε ως εργαλεία τον λεγόμενο κορωνογράφο, αλλά και την υπέρυθρη ακτινοβολία, μέσω των οποίων η παρατήρηση γύρω από αστέρια γίνεται ευκολότερη.

Τα δύο εργαλεία αυτά ωστόσο, δεν φάνηκαν αρκετά, καθώς απαραίτητη ήταν και η χρήση ενός ισχυρότατου τηλεσκοπίου. Το τηλεσκόπιο αυτό, δεν ήταν άλλο από το Χαμπλ.



Δυσκολίες



Καθόλου εύκολη δεν ήταν η χρήση του τηλεσκοπίου Χαμπλ, όπως εξηγεί ο αστροφυσικός.

“Χρειάζονται 17.000 δολάρια για να χρησιμοποιήσει κανείς το Χαμπλ για μία ώρα” τόνισε ο κ. Κάλας, διευκρινίζοντας: “Αυτό όμως δεν ήταν το μόνο πρόβλημα μου. Περίπου 10.000 αστρονόμοι καταθέτουν αιτήσεις και σε λιγότερους από 100 κάθε χρόνο δίνεται η δυνατότητα να το χρησιμοποιήσουν”.

Τελικά ο κ. Κάλλας πήρε την πρώτη άδεια για ένα μικρό πρόγραμμα το 2004, ωστόσο η έρευνα του δεν απέδωσε καρπούς. Τα ευρήματα ωστόσο που ανακάλυψε το 2004, έδιναν σαφείς ενδείξεις πως βρίσκονταν πολύ κοντά στο να βρει τον πρώτο πλανήτη εκτός ηλιακού συστήματος. Χρειάστηκε ωστόσο να τεκμηριώσει επιστημονικά τους ισχυρισμούς του στη NASA προκειμένου να λάβει μία δεύτερη άδεια το 2006. Τότε όμως, ο κ. Κάλας τα κατάφερε. Ένας νέος πλανήτης εκτός ηλιακού συστήματος είχε ανακαλυφθεί.

“Η ανακάλυψη μου έγινε δεκτή με ενθουσιασμό. Μάλιστα κάποιοι μου είπαν πως μέχρι και το χρηματιστήριο ανέβηκε, αλλά δεν μπορώ να είμαι σίγουρος γι’ αυτό” τόνισε ο κ. Κάλας με έντονη δόση χιούμορ, για να προσθέσει: “Η τελευταία φορά που ένας πλανήτης είχε ανακαλυφθεί με απευθείας παρατήρηση ήταν 150 χρόνια πριν, όταν βρέθηκε ο Ποσειδώνας στο δικό μας ηλιακό σύστημα”.



Σπουδαιότητα



Ο Φόμοχατ Β, σίγουρα δεν είναι ένας πλανήτης που μπορεί κανείς να υποστηρίξει πως έχει ζωή. Από την επιστημονική έρευνα μάλιστα προκύπτει πως τα χαρακτηριστικά του μοιάζουν πολύ με αυτά του Ποσειδώνα. Η ανακάλυψη του ωστόσο, συνδέθηκε με μια διαδικασία αναζήτησης νέων “υγιεινών πλανητών” εκτός του ηλιακού μας συστήματος, αλλά και με την δημιουργία ακόμη ισχυρότερων τηλεσκοπίων.

“Ο αντικαταστάτης του Χαμπλ, θα εκτοξευτεί το 2014” ανέφερε ο κ. Κάλας.

“Ελπίζω τότε, να συναντηθούμε ξανά και να μιλήσουμε για άλλους πλανήτες” πρόσθεσε, εκφράζοντας την αισιοδοξία πως το ταξίδι της αναζήτησης πλανητών, συνεχίζεται.