Του Κώστα Μπογδανίδη

Σοβαρές ενστάσεις έχουν οι εργαζόμενοι στα αεροδρόμια για το κατά πόσο ωφέλιμο είναι οικονομικά το εγχείρημα του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι όπως αυτό προετοιμάζεται από την κυβέρνηση.

Η παραχώρηση του αεροδρομίου στους ιδιώτες αποκλείει το Ελληνικό Δημόσιο, αλλά και την τοπική κοινωνία από τα οφέλη ενός τέτοιου έργου, όπως υποστήριξαν η Ομοσπονδία Συλλόγων Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΟΣΥΠΑ) στην ημερίδα που οργάνωσε η πρωτοβουλία πολιτών στο Καστέλι ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι δεν είναι κατά της κατασκευής του αεροδρομίου.

«Τί θα κερδίσουμε οικονομικά από το εξαγγελθέν νέο αεροδρόμιο; Και πάντως σε αντάλλαγμα για τις όποιες επιβαρύνσεις στο περιβάλλον, την αλλοίωση (αν όχι κατάργηση) της τοπικής αγροτικής οικονομίας;» αναρωτήθηκαν οι κ.Πλιάκας και Μελισσάς που εκ μέρους της ΟΣΥΠΑ τοποθετήθηκαν στην ημερίδα:

«Η απάντηση, εξίσου επιγραμματικά, θα μπορούσε να είναι: «Τίποτα ή σχεδόν τίποτα»» και προσπάθησαν να τεκμηριώσουν αυτή τους τη θέση σημειώνοντας μεταξύ άλλων:

Στο συγκεκριμένο έργο, το ΥΠΕΧΩΔΕ, αρμόδιο για την κατασκευή του, μιλάει αποκλειστικά για σύμβαση παραχώρησης, με μηδενική συμμετοχή του Δημοσίου. Σε απλά ελληνικά, η σύμβαση παραχώρησης από το Δημόσιο σε ιδιώτη σημαίνει ότι ο ιδιώτης αναλαμβάνει με δικά του έξοδα (στην πράξη με δανεικά από τις τράπεζες και με την εγγύηση του δημοσίου (!) την κατασκευή ενός έργου και η πληρωμή του θα γίνει από την αποκλειστική εκμετάλλευση του έργου από τον ίδιο επί μακρό χρονικό διάστημα. Τι χώρος περισσεύει λοιπόν για την τοπική κοινωνία (δήμους κλπ), προκειμένου αυτή να διασφαλίσει τουλάχιστον κάποια έσοδα ως ελάχιστο αντιστάθμισμα για την επιβάρυνσή της; Προφανώς, κανένας απολύτως, από τη στιγμή που ούτε το Δημόσιο, νοούμενο ως κεντρική διοίκηση, δε θα έχει πλέον καμία δυνατότητα παρέμβασης για να κάνει πολιτική, όπως π.χ. έκανε φέτος που παρενέβη και μηδένισε τα τέλη προσγείωσης, προκειμένου να αντιμετωπίσει την τουριστική μείωση. Λεπτομέρεια, όχι ασήμαντη: Η μείωση αφορούσε όλα τα αεροδρόμια της χώρας, πλην του «Ελευθέριος Βενιζέλος» στην Αθήνα, αεροδρόμιο -Θα μπορούσε κάποιος να αντιτείνει ότι εν πάσει περιπτώσει, η κατασκευή ενός νέου αερολιμένα συνεπάγεται το άνοιγμα πολλών νέων θέσεων εργασίας. Αυτό είναι πράγματι αλήθεια, ισχύει ήδη στον υφιστάμενο «Ν. Καζαντζάκης» και αφορά 150 περίπου άτομα με μόνιμη (όλο το χρόνο εργασία) και μερικές εκατοντάδες περισσότερους, εποχικούς, για 5-6 μήνες. Ο μισθός όλων αυτών των ανθρώπων είναι περί τα 600 με 700 ευρώ. Θα πρέπει να προβληματιστείτε λοιπόν αν αξίζει τον κόπο να «ανταλλάξετε» χιλιάδες στρέμματα για ελάχιστες θέσεις εργασίας (διότι η μεγάλη πλειοψηφία των ήδη εργαζομένων στο «Καζαντζάκης» απλά θα μεταφερθεί στο Καστέλι, αφήνοντας πολύ μικρό ποσοστό ήδη κακοπληρωμένων θέσεων εργασίας ακάλυπτο).

- Η προσδοκόμενη από κάποιους «παράπλευρη» οικονομική ανάπτυξη που θα προκληθεί από τη μετακίνηση, άφιξη και αναχώρηση τόσων επιβατών (π.χ. τοπικά εστιατόρια, καφενεία, καταστήματα κλπ), είναι στην πραγματικότητα μία «υπόσχεση» που δε θα πραγματοποιηθεί ποτέ: Διότι ο ιδιώτης παραχωρησιούχος προσδοκά να βγάλει μεγάλο μέρος της επένδυσής του, ακριβώς από ανταγωνιστικά εμπορικά κέντρα, πάρκα και πάρκινγκ τα οποία θα εκμεταλλεύεται αποκλειστικά ο ίδιος. Προς τούτο, δε θα του είναι δύσκολο να εξασφαλίσει τη συνδρομή των μεγάλων διεθνών τουριστικών γραφείων (αν όχι και το συνεταιρισμό μαζί τους, όπως φημολογείται), τα οποία, όπως εξάλλου ήδη κάνουν τώρα στο «Ν. Καζαντζάκης», θα φέρνουν τους επιβάτες μέσα από κλειστούς οδικούς άξονες, και θα τους αφήνουν ή θα τους παραλαμβάνουν απευθείας στο νέο Αερολιμένα.



Οι μύθοι



Οι συνδικαλιστές της ΟΣΥΠΑ μίλησαν για πολλούς μύθους που έχουν καλλιεργηθεί εδώ και χρόνια . Και ανέφεραν:

Μύθος πρώτος: Ο νέος αερολιμένας με το μέγεθός του θα αποτελέσει πόλο ανάπτυξης της πολιτικής αεροπορίας για την περιοχή, καθώς θα αποτελεί κομβικό αερολιμένα (hub) για πτήσεις ακόμα και υπερατλαντικές. Η πραγματικότητα: Ο πληθυσμός της Κρήτης, αλλά και η φύση του τουρισμού της, που είναι καθαρά εποχιακή αποκλείει εντελώς αυτή την πιθανότητα. Αλλά και αν ακόμα υπήρχε σχετικό ενδιαφέρον από διεθνείς αεροπορικές εταιρίες, θα προϋπόθετε την κατασκευή ενός Αερολιμένα πολλαπλάσιου μεγέθους από τον ήδη υφιστάμενο «Ν. Καζαντζάκη».

Μύθος δεύτερος: Το ότι ο νέος Αερολιμένας Καστελίου θα είναι πράγματι πολλαπλάσιος του ήδη υφιστάμενου. Η πραγματικότητα: Και αν ακόμα υλοποιηθεί ο αρχικός σχεδιασμός με προϋπολογισμό 1,5 δισ. ευρώ (κάτι που ήδη εγκαταλείπεται καθώς θα είναι αδύνατη η απόσβεσή του, και ακούμε ήδη για περιορισμό του στα 800-900 μάξιμουμ εκατ. ευρώ) θα μιλούσαμε για έναν Αερολιμένα με αεροσταθμό απλά 1,5 φορά το μέγεθος του ήδη υφιστάμενου και προβληματικά μικρού στο «Ν. Καζαντζάκης».

Μύθος τρίτος: Ότι η κατασκευή ενός νέου σύγχρονου αερολιμένα θα πολλαπλασιάσει «από μόνη της» την τουριστική ροή στο νησί μας, αγνοώντας πλήρως κρίσιμους παράγοντες όπως την ποιότητα των υπηρεσιών, την ποσότητα των καταλυμάτων, το οδικό δίκτυο κλπ. Πραγματικότητα: Βοηθάει αναμφίβολα η ύπαρξη ενός σύγχρονου αερολιμένα, με την απαραίτητη προϋπόθεση το κατά το δυνατόν χαμηλό κόστος λειτουργίας των αερομεταφορέων. Κάτι το οποίο είναι απολύτως αδύνατον να συμβεί υπό την εκμετάλλευση ενός ιδιώτη που οφείλει να έχει κερδοφορία πάσει θυσία. Προς τούτο μάλιστα ακούγεται ήδη έντονα η συμπαραχώρηση τον κατασκευαστή του νέου Αερολιμένα των αερολιμένων Χανίων και Σητείας, προκειμένου να μην αντιμετωπίζει ανταγωνισμό σε ένα ακριβό στη χρήση του νέο Αερολιμένα. Ας αναλογιστούμε λοιπόν, μήπως στην προσπάθεια προσέλκυσης περισσότερου τουρισμού με ένα καινούργιο αεροδρόμιο, «καταφέρουμε» τελικά να διώξουμε επισκέπτες προς άλλους, φθηνότερους, προορισμούς.



Το παράδειγμα του “Βενιζέλος”



Για το παράδειγμα του αεροδρομίου “Βενιζέλος” μίλησαν στελέχη που ήρθαν από την Αθήνα (Μ.Πετράκης), ενώ είχε ενδιαφέρον και η τοποθέτηση του κ.Σπύρου Ριζάκου, εκπροσώπου της Νέας Μάκρης στη Συντονιστική Επιτροπή των κατοίκων της Ανατολικής Αττικής ο οποίος παρουσίασε τις δραματικές αλλαγές στην περιοχή.

Πέρα από το θόρυβο υπήρχαν και άλλες σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Τα λύματα του αεροδρομίου διοχετεύονταν στην πεδιάδα των Σπάτων, πλημμυρίζοντας τις καλλιεργούμενες εκτάσεις, ή στον Ερασίνο ποταμό και στο ρέμα της Ραφήνας και κατέληγαν στη θάλασσα. Τα λύματα αυτά προέρχονταν μεταξύ άλλων και από την τεχνική βάση της Ολυμπιακής, και ήταν τοξικότατα.

Τέλος υπήρχε και η ρύπανση της ατμόσφαιρας που προέρχεται από τα καυσαέρια των αεροσκαφών αλλά και από την αύξηση της κίνησης των αυτοκινήτων. Σύμφωνα με την μελέτη της καθηγήτριας του ΕΜΠ Ιωάννας Αναστασοπούλου η διασπορά της ατμοσφαιρικής ρύπανσης εκτείνεται σε 18 χλμ γύρω από το αεροδρόμιο. Ορισμένες περιοχές μάλιστα αντιμετωπίζουν πολύ σοβαρό πρόβλημα καθώς λόγω των μετεωρολογικών συνθηκών και της μορφολογίας του εδάφους τα καυσαέρια εγκλωβίζονται σε αυτές».

Μίλησε για τις ενέργειες που έκαναν εκείνοι και υπογράμμισε ότι στη λειτουργία του αεροδρομίου Σπάτων εμπλέκονται:

1) τεράστιες επιχειρήσεις όπως είναι η εταιρεία του αεροδρομίου και οι αεροπορικές εταιρείες.

2) ο κρατικός παράγοντας που στην προκειμένη περίπτωση εκφράζεται από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας και το ΥΠΕΧΩΔΕ

3) οι κάτοικοι της περιοχής.

Θεωρητικά ο κρατικός παράγοντας παρεμβαίνει ρυθμιστικά έτσι ώστε να προστατεύσει τα δικαιώματα των κατοίκων. Στην περίπτωσή μας ο κρατικός παράγοντας θεωρητικά ασκεί έλεγχο στις ιδιωτικές εταιρείες έτσι ώστε η δραστηριότητά τους να μην βλάπτει τους κατοίκους.

«Με άλλα λόγια είναι ψευδαίσθηση το να πιστεύει κανείς ότι θα εξασφαλιστεί αν φροντίσει να προβλέψει εκ των προτέρων κάποιους περιβαλλοντικούς όρους, γιατί απλούστατα δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα τηρηθούν.

Είναι επιπλέον ψευδαίσθηση το να πιστεύει κανείς ότι το κράτος θα τον προστατεύσει από την αδηφάγο δραστηριότητα των επιχειρήσεων που αδιαφορούν παντελώς για τις επιπτώσεις των ενεργειών τους στην υγεία των πολιτών

Πέραν αυτών θα ήθελα να σημειώσω ότι ειδικά για τις περιοχές που βρίσκονται πολύ κοντά σε ένα μεγάλο αεροδρόμιο όπως είναι η δική σας είναι αναπόφευκτο, όσα μέτρα και αν ληφθούν, να υπάρχουν πολύ σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις που θα επιβαρύνουν την υγεία των κατοίκων. Αυτές οι επιπτώσεις θα προέρχονται από την ηχορύπανση, τη ρύπανση της ατμόσφαιρας και του εδάφους.

Για τους λόγους αυτούς πιστεύω ότι θα πρέπει να αγωνιστείτε για την ματαίωση αυτού του έργου και για την χωροθέτησή του σε ένα άλλο σημείο μακριά από κατοικημένες περιοχές και από καλλιεργήσιμες εκτάσεις» κατέληξε.