Ρεπορτάζ Κώστας Μπογδανίδης Βαγγελιώ Καρεκλάκη

Στην μονή Τοπλού, στο ίδρυμα Παναγία Ακρωτηριανή και στην MINOAN GROUP δεν βιάζονται να ανοίξουν…σαμπάνιες μετά την απόφαση της Ολομέλειας των Εφετών να μην ορίσει εφέτη ανακριτή για το ιδιοκτησιακό των 26.000 στρεμμάτων.

Το πώς κατέληξε αυτό το φιλέτο στην ιδιοκτησία του μοναστηριού είναι ο ένας από τους 4 σκοπέλους που έπρεπε να ξεπεράσουν για να προχωρήσει το περιβόητο σχέδιο “Κάβο Σίδερο” από τους Εγγλέζους εταίρους.

Η απόφαση της Ολομέλειας δεν ανοίγει κανένα “πράσινο φως” για την επένδυση-όπως ίσως λανθασμένα θεώρησαν κάποιοι-αλλά εάν η υπόθεση του ιδιοκτησιακού μπει στο αρχείο (και αυτό δεν είναι σίγουρο) το μόνο που θα γίνει είναι να γλιτώσουν κάποιοι που έχουν υποπέσει σε σοβαρά αδικήματα, όπως υπανισσόταν στην παραγγελία του και ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου κ .Σανιδάς.

Εκτός από το ιδιοκτησιακό τα μείζονα ανοιχτά θέματα για την υπόθεση Τοπλού αφορούν το περιβαλλοντικό για το οποίο υπάρχει ήδη απορριπτική απόφαση του Συμβουλιου της Επικρατείας, το διαχειριστικό και το καυτό θέμα της σύμβασης.

Ειδικά το περιβαλλοντικό με την καθαρογραφή της απόφασης του ΣτΕ ίσως είναι και το καταλυτικό σημείο το οποίο μπορεί να στείλει οριστικά στις καλένδες την πολυδιαφημισμένη επένδυση.

Το επίσης μεγάλο ζήτημα αφορά και τον διαχειριστικό έλεγχο που έχει διενεργήσει ο οικονομικός επιθεωρητής κ. Χριστοδουλάκης ο οποίος και δεν αποκλείεται το αμέσως επόμενο διάστημα να αρχίσει τους καταλογισμούς. Ο κ.Χριστοδουλάκης διερεύνησε το πώς διακινήθηκαν τα χρήματα που είχαν περάσει είτε στο ίδρυμα, είτε έφτασαν στην εταιρεία από πελάτες που είχαν πειστεί να επενδύσουν στην περιοχή και τα εκατοντάδες σπίτια που θα γινόταν με βάση το σχέδιο “Κάβο Σίδερο”.



Η σύμβαση



Βέβαια για τους νομικούς το πιο ενδιαφέρον θέμα είναι και η σύμβαση. Ακόμη και σήμερα δεν έχει αντικρουστεί η επιστημονική έρευνα που έχει κάνει για τη σύμβαση και την μεταβίβαση της περιουσίας ο δικηγόρος κ.Φειδίας Κοντεμενιώτης. Ο οποίος και είχε αποδείξει ότι η μεταβίβαση της Εκτασης από τη Μονή προς το ΙδρυΒα ήταν απαγορευμένη από συγκεκριμένη διάταξη νόμου και συνεπώς άκυρη, παρά το γεγονός ότι έγινε δύο φορές (Αύγουστος 1991 και Δεκέμβριος 1991).

«Συνέπεια αυτής είναι ότι το Ιδρυμα ουδέποτε απέκτησε κυριότητα στην Εκταση,με αποτέλεσμα να τίθεται εν αμφιβόλω τόσο η νομιμότητα της σύστασης του Ιδρύματος και το κύρος του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος όσο και το κύρος της συμβατικής σχέσης που έχει συνάψει το Ιδρυμα με την Εταιρεία” ανέφερε ο δικηγόρος.

Η συμβληθείσα με το Ιδρυμα Εταιρεία συνεστήθη τον Ιανουάριο 1991 ειδικά για τον σκοπό αυτό από ολιγομελή ομάδα φυσικών προσώπων με επικεφαλής τον Peter Choulman. Οι άλλοι ιδρυτές ήσαν η σύζυγός του Diana Choulman, ο Adrian Kyriazi και ο Graham Axford, που μαζί του απετέλεσαν και το πρώτο Διοικητικό της Συμβούλιο. Ο Graham Axford αποχώρησε λίγο αργότερα, ενώ το 1993 προστέθηκαν οι Timοthy Hill, William Cole και Anthοny Marshall και το 1995 ο σηΒερινός Πρόεδρος Christοpher Egleton. Το 1999-2000 αποχώρησαν το ζεύγος Choulman και οι Adrian Kyriazi και Anthony Marshall, ενώ οι απομείναντες τρεις (Egleton, Hill και Cole) αποτελούν μέχρι και σήμερα την ηγετική ομάδα αυτής και των λοιπών εταιρειών. Οι Christοpher Egleton και William Cole είναι λογιστές ενώ ο Timothy Hill είναι αρχιτέκτονας.

Η συμβατική σχέση είναι μίσθωση με αντικείμενο την αναξιοποίητη Εκταση των 25.913 στρεμμάτων, δηλαδή το σύνολο της περιουσίας του Ιδρύματος. Η Εκταση παραχωρείται στην Εταιρεία κατ' αποκλειστική κατοχή και χρήση για σαράντα χρόνια, με μονομερές δικαίωμα της Εταιρείας να παρατείνει τη διάρκεια για άλλα σαράντα. Το Ιδρυμα δεν δικαιούται να αρνηθεί την παράταση. Η ίδια η Εταιρεία δηλώνει ότι "ουσιαστικά έχει δικαίωμα κατοχής της Εκτασης για ογδόντα χρόνια"!

«Η ογδονταετής διάρκεια είναι ευθέως αντίθετη προς το νόμο. Οι εφαρμοστέες διατάξεις επιτρέπουν μισθώσεις το πολύ έως πενήντα ετών Η εκμίσθωση και παράδοση της αναξιοποίητης γης κατ' αποκλειστική κατοχή και χρήση είναι επίσης αντίθετη με τους σκοπούς του Ιδρύματος» τονίζει ο δικηγόρος.

Η Σύμβαση αναγράφει ρητά ότι η εκταση παραδόθηκε στην Εταιρεία κατά πλήρη κατοχή και χρήση με την υπογραφή της (14/07/1998), συνεπώς το Ιδρυμα εξεπλήρωσε τη συμβατική του υποχρέωση ως εάν να μην υπήρχε η αναβλητική αίρεση. Η Εταιρεία όμως δηλώνει ότι η ογδονταετία θα αρχίσει από την "ενεργοποίηση" της Σύμβασης και για το λόγο αυτό δεν έχει καταβάλει μέχρι σήμερα τα συμφωνημένα οικονομικά ανταλλάγματα. Παρά ταύτα διαχειρίζεται τη μίσθωση ως ήδη υπάρχον πάγιο περιουσιακό της στοιχείο.

Επίσης, κατά τη διαδικασία προκήρυξης, διαπραγμάτευσης και σύναψης της συμβατικής σχέσης η συμμετοχή των εποπτευόντων υπουργείων ήταν ανύπαρκτη και δεν τηρήθηκαν οι διαδικασίες του νόμου, που επιβάλλουν να εγκριθούν προηγουμένως ο προτεινόμενος τρόπος αξιοποίησης της περιουσίας ενός κοινωφελούς ιδρύματος, οι προδιαγραφές των έργων, το περιεχόμενο της προκήρυξης, η δημοπρασία, στην οποία συμπράττει απαραιτήτως κρατικός εκπρόσωπος, καθώς και τα κείμενα των σχετικών συμβάσεων.

«Η Εταιρεία δηλώνει ότι το Ελληνικό Κράτος "επεκύρωσε" τη Σύμβασή της με το Ιδρυμα. Αυτό όμως είναι αναληθές. Η Σύμβαση ουδέποτε έλαβε τέτοια έγκριση από τα εποπτεύοντα υπουργεία, την οποία μάλιστα οι ίδιοι οι συμβαλλόμενοι μνημονεύουν στο Προσύμφωνο ως αναγκαία προϋπόθεση για την υπογραφή της. Η Εγκριτική Πράξη του Υπουργείου Οικονομικών επιτρέπει τη μεταγενέστερη εκμίσθωση των εγκαταστάσεων, αφού πρώτα αυτές ανεγερθούν με δαπάνες της Εταιρείας, και όχι την εκ των προτέρων παραχώρηση του συνόλου της αναξιοποίητης Εκτασης. Η Σύμβαση, που είναι μεταγενέστερη της Εγκριτικής Πράξης, ουδέποτε υπεβλήθη σε οποιοδήποτε εποπτικό έλεγχο και το περιεχόμενό της είναι αντίθετο προς την ως άνω βασική αρχή» τονίζει ο κ. Κοντεμενιώτης.

Στην ίδια έρευνα γίνεται αναλυτική αναφορά στην οικονομική κατάσταση της εταιρείας, σε άλλα ευεργετήματα που έχει και τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει με μεγάλο ρίσκο το ίδρυμα.

Επίσης υπήρχε ζήτημα με τον χρόνο εκτέλεσης των έργων, για τον οποίο παρατίθεται ένα "ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα" δεκαπενταετίας χωρίς συγκεκριμένο χρόνο έναρξης, ενώ για τις συμπληρωματικές εγκαταστάσεις δεν υπάρχει καμιά πρόβλεψη. Με το Προσύμφωνο του 1995 είχε οριστεί ότι το Ιδρυμα θα είχε δικαίωμα καταγγελίας της Σύμβασης αν τα έργα δεν άρχιζαν μεχρι την 31/12/1997. Με την Εγκριτική Πράξη του Υπουργείου Οικονομικών η προθεσμία παρατάθηκε ως τις 31/12/2000. Με τη Σύμβαση του 1998 η προθεσμία αυτή καθίσταται νεκρό γράμμα αφού τίθεται τώρα ως προϋπόθεση η προηγούμενη "ενεργοποίηση" της Σύμβασης. Τα συμβατικά έγγραφα προβλέπουν επίσης δικαίωμα του Ιδρύματος για καταγγελία αν δεν έχει πραγματοποιηθεί το ήμισυ τουλάχιστον της επένδυσης μέσα σε δέκα χρόνια από την "ενεργοποίηση".

Η Σύμβαση ρητά απαγορεύει την εκχώρησή της σε τρίτους. Ο όρος αυτός έχει ήδη καταστρατηγηθεί με τη μεταβίβαση της συμβαλλόμενης LOYALWARD LIMITED και την εμπορία των μετοχών της μητρικής MINΟAN GROUP. Η μητρική Εταιρεία εμπορεύεται τις μετοχές της στην Αγγλία ήδη από το 1999, αρχικά μέσω ιδιωτικού οίκου και από το Μάϊο 2007 μέσω της Εναλλακτικής Επενδυτικής Αγοράς (AΙM) του Χρηματιστηρίου του Λονδίνου, προβάλλοντας ως κύριο στοιχείο για προσέλκυση επενδυτών τη Σύμβαση και την προοπτική εκτέλεσης των έργων στο Κάβο Σίδερο. Μεταξύ των νέων μετόχων περιλαβάνονται πολλές υπεράκτιες εταιρείες και παρένθετα πρόσωπα.