Του Γιάννη Ζωράκη
Η αναγκαιότητα ενεργούς στήριξης του Ρυθμιστικού από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο θα καθοριστούν οι κατευθυντήριες γραμμές του σχεδίου, αποτέλεσαν το βασικό δίπολο προβληματισμού στην σχετική διημερίδα που διοργάνωσε το Τεχνικό Επιμελητήριο, Τμήμα Ανατολικής Κρήτης.
Στο πλαίσιο της διημερίδας έγινε η πρώτη ουσιαστικά οργανωμένη προσπάθεια ώστε να αποσαφηνιστεί τι είναι το ρυθμιστικό σχέδιο Ηρακλείου, αλλά και να παρουσιαστούν παραδείγματα των ρυθμιστικών της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και της Πάτρας, που μπορούν να χρησιμεύσουν ως ανατροφοδότηση για το τοπικό Ρυθμιστικό.
Κείμενο συμπερασμάτων, προβλέπεται να εκδοθεί μέσα στο προσεχές διάστημα, ωστόσο, ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες πρέπει να θεωρούνται οι πρώτες παρατηρήσεις που έγιναν αναφορικά με το Ρυθμιστικό.
Η πρώτη και βασικότερη ενδεχομένως παρατήρηση, συνδέεται με τη φύση του ρυθμιστικού σχεδίου, το οποίο δεν πρέπει να θεωρείται ένα διευρυμένο χωροταξικό σχέδιο μιας ομάδας δήμων, αλλά ένα γενικό πλαίσιο ανάπτυξης και προόδου μιας ολόκληρης περιοχής. Υπό το πρίσμα αυτό, το ρυθμιστικό σχέδιο, δεν περιλαμβάνει ή σωστότερα δεν θα έπρεπε να περιλαμβάνει απλά, τις υποδείξεις αναφορικά με τις χρήσεις γης, τα αναπτυξιακά έργα και τις παρεμβάσεις.
Σημαντικό εργαλείο
Το ρυθμιστικό σχέδιο είναι ένα εργαλείο, το οποίο θέτει τις βάσεις για την ανάπτυξη, αλλά και την λειτουργία μιας ευρύτερης περιοχής συνολικά, με τρόπο ώστε να καθορίζει το…πολιτικό ως ένα βαθμό πλαίσιο, προτεραιοτήτων. Κι αυτό γιατί, μέσα από τις εισηγούμενες παρεμβάσεις του Ρυθμιστικού, μοιάζει να καθορίζεται η συνολική πολιτική αντίληψη σε σχέση με την περιφερειακή ανάπτυξη ενός τόπου.
Το Ρυθμιστικό, είναι αυτό που θα καθορίσει το πού πρόκειται να οριστούν βιομηχανικές ζώνες, που μπορούν να οριοθετηθούν ζώνες υψηλής παραγωγικότητας, ποια σημεία καθορίζονται ως ζώνες κατοικίας, σε μια ευρύτερη περιοχή δεκαοχτώ δήμων. Γίνεται κατανοητό λοιπόν, πως μέσα από τις συγκεκριμένες ρυθμίσεις και τις κατευθύνσεις που θα δοθούν, επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό ο τρόπος ανάπτυξης που επιλέγεται για το Ηράκλειο, αλλά και ο τρόπος ζωής ενδεχομένως μιας μερίδας ανθρώπων. Οι επιδράσεις αυτές ωστόσο, αν και εφόσον υλοποιηθούν, υποτίθεται πως πραγματοποιούνται με τέτοιο τρόπο ώστε να ωφελούν τους δήμους, αλλά και μια ευρύτερη περιφέρεια. Υπό την έννοια αυτή, κρίνονται άκρως σημαντικές, οι κατευθύνσεις που θα έρθει να δώσει το Ρυθμιστικό, αφού από αυτές αναμένεται να κριθεί μια πολιτική ουσιαστικά κατεύθυνση με ορίζονται εικοσαετίας.
Δυσκολίες
Σημαντικές είναι ωστόσο και οι δυσκολίες που φαίνεται να προκύπτουν από την εφαρμογή του Ρυθμιστικού, όταν αυτό τεθεί σε ισχύ. Τα οφέλη του μπορεί να είναι πολλά, ο ρόλος του ουσιαστικός, αλλά μέσα από την ωφελιμότητα του μοιάζει να εγείρει και σημαντικά ερωτηματικά.
Κατ’ αρχάς, ένα πρώτο ζήτημα που ανακύπτει, είναι το πώς και με ποιο τρόπο μπορούν να συνεργαστούν μεταξύ τους αρκετοί δήμοι με γνώμονα τις κατευθύνσεις που πρόκειται να θέσει το Ρυθμιστικό. Οι πρώτες εκτιμήσεις αναφέρουν, πως αν τα όποια έργα προτείνει το Ρυθμιστικό έχουν αναπτυξιακό χαρακτήρα, δεν είναι εύκολο να υπάρξουν αντιδράσεις. Το παράδειγμα του Διεθνούς Αεροδρομίου Καστελίου ωστόσο, αποτελεί ενδεχομένως ένα πρώτο έρισμα υποστήριξης, πως οι διαδημοτικές συνεργασίες δεν είναι εύκολο να θεωρούνται απόλυτα δεδομένες.
Ένα ακόμη ζήτημα που ανακύπτει σε σχέση με το Ρυθμιστικό, αφορά το θέμα της αυθαίρετης δόμησης σε ολόκληρο τον νομό. Το ρυθμιστικό θα κληθεί να δώσει απαντήσεις σε πολλά ζητήματα τα οποία είναι πολύ πιθανό να…προσκρούσουν σε αυθαίρετα, μια παράμετρος που αντιμετωπίστηκε και στο Ρυθμιστικό της Θεσσαλονίκης.
Ένα ακόμα θέμα που σχετίζεται με το Ρυθμιστικό είναι πως, σύμφωνα με αυτό έρχεται να μπει τάξη σε ευρύτερα θέματα και να αντιμετωπιστούν ζητήματα καθολικά. Τέτοιου είδους ρυθμίσεις ωστόσο, είναι πολύ πιθανό να εγείρουν πολλαπλές αντιδράσεις, ειδικότερα όταν η κρατούσα αντίληψη στο νομό, έχει περιορισμένο…αναπτυξιακό φάσμα σε σχέση με τα οφέλη, τα οποία σε πολλές περιπτώσεις οριοθετούνται μέσα σ’ ένα πρίσμα…προσωπικά αναπτυξιακό.

