
“Η τηλεόραση κάνει κακό στην ανάπτυξη του εγκεφάλου των παιδιών”, λέει Αρχανιώτης ερευνητής
Έρευνα του δ/ντή Ινστιτούτου Παιδικής Υγείας στο Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον Δρ. Δημήτρη Χρηστάκη
«Η τηλεόραση βλάπτει σοβαρά τη νοημοσύνη των παιδιών», σε αυτή τη φράση μπορούν να συνοψιστούν τα αποτελέσματα της έρευνας του καθηγητή παιδιατρικής από τις Αρχάνες, διευθυντή του Ινστιτούτου Παιδικής Υγείας στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον, Δρ. Δημήτρη Χρηστάκη.
Η ερευνητική του ομάδα μελέτησε την επίδραση που είχε η τηλεόραση σε παιδιά, ηλικίας από δύο μηνών ως τεσσάρων ετών. Όπως προέκυψε, η συνεχώς ανοικτή τηλεόραση σε ένα σπίτι, μπροστά στα μωρά, κάνει κακό στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και των γλωσσικών ικανοτήτων τους, επειδή μειώνει τον αριθμό των λέξεων που τα παιδιά ακούνε και λένε. Η τηλεόραση μειώνει την ικανότητα λόγου στα μικρά παιδιά και αυτό αποτελεί εν δυνάμει απειλή για την εγκεφαλική ανάπτυξή τους.
Η μελέτη του Δρ. Δ. Χρηστάκη, που διήρκησε εννέα μήνες, έδειξε ότι για κάθε ώρα που σε ένα σπίτι με μικρά παιδιά η τηλεόραση μένει ανοικτή και με ήχο, αυτά ακούνε 500 έως 1.000 λέξεις λιγότερες από τους ενήλικες, 770 λιγότερες λέξεις από τις γυναίκες και 200 από τους άνδρες. «Οι ενήλικες χρησιμοποιούν 941 λέξεις την ώρα κατά μέσο όρο. Η μελέτη μας διαπίστωσε ότι οι λέξεις των ενηλίκων σχεδόν εξαφανίζονται πλήρως, όταν το παιδί ακούει την τηλεόραση, πράγμα που πιθανώς εξηγεί την καθυστερημένη ανάπτυξη της γλώσσας στα παιδιά και τη μειωμένη απόδοσή τους στην τάξη», εξηγεί ο καθηγητής. Όπως αναφέρει, οι λέξεις των γυναικών μειώνονται σημαντικά καθώς είναι εκείνες που, υπό φυσιολογικές συνθήκες, μιλούν περισσότερο.
Ο Δρ. Δ. Χρηστάκης αναφέρει πως όσο περνάνε τα χρόνια τόσο «εισβάλει» στη ζωή μας η τηλεόραση. Για παράδειγμα, τη δεκαετία του 1970 στις ΗΠΑ, ένα παιδί άρχιζε να παρακολουθεί τηλεόραση σε ηλικία τεσσάρων ετών ενώ σήμερα βλέπει από τεσσάρων μηνών, μια με δυο ώρες την ημέρα.
Τονίζει, ακόμα, πως η συνεχής έκθεση στην τηλεόραση μπορεί να εξηγήσει προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά και σε άλλους τομείς, όπως την προσοχή και τις γνωσιακές ικανότητες, με δεδομένο ότι η ανάπτυξη της γλώσσας αποτελεί το "κλειδί" για την γενικότερη ανάπτυξη του εγκεφάλου στην πρώιμη παιδική ηλικία.
Με το πείραμα της ερευνητικής ομάδας του Δρ. Δ. Χρηστάκη, διαπιστώθηκε ότι η σοβαρή μείωση του λεξιλογίου των παιδιών δε συμβαίνει μόνο όταν παρακολουθούν τηλεόραση, αλλά και όταν η τηλεόραση είναι απλώς “αναμμένη” και παίζει στο υπόβαθρο και τα παιδιά δεν την παρακολουθούν αλλά κάθονται κοντά της. Τα παιδιά που συμμετείχαν φορούσαν ειδικές ηλεκτρονικές συσκευές που κατέγραφαν συνεχώς όλη τη μέρα κάθε τι που έλεγαν και άκουγαν επί 12 με 16 ώρες. Οι αναλύσεις των ψηφιακών καταγραφών, στη συνέχεια, έδειξαν ότι κάθε ώρα πρόσθετης τηλεόρασης συνδεόταν με μείωση 770 λέξεων που άκουγε το παιδί από τους ενήλικους. Μειωμένες ήταν, επίσης, οι λέξεις που έλεγε το παιδί, καθώς και αυτές που αντάλλασσε σε συνομιλίες με τους γύρω του.
Με δεδομένο ότι πολλά νοικοκυριά σε όλο τον κόσμο έχουν συνεχώς “αναμμένη” την τηλεόραση από το πρωί (στις ΗΠΑ π.χ. υπολογίζεται ότι αυτό κάνει το 30%), ακόμα και χωρίς κανείς μέσα στο σπίτι να την παρακολουθεί, ο καθηγητής εκπέμπει σήμα κινδύνου για τις επιπτώσεις στην επόμενη γενιά ενηλίκων.
«Πρέπει όλοι να συμβάλλουμε ώστε το παιδί να αναπτύξει πλήρως τις νοητικές του ικανότητες και να κοινωνικοποιηθεί. Σημασία δεν έχει ποιος θα βρίσκεται στο πλευρό του, μπορεί να είναι οι γονείς του, εκπαιδευτικοί… σημασία έχει να του δίνουμε σημασία και όχι να το θέτουμε στο περιθώριο», τονίζει.

