Δύο ταινίες που φαινομενικά δεν έχουν τίποτα κοινό μεταξύ τους, μας συστήνουν σε κόσμους μυστηριώδεις κι επικίνδυνους.

CORALINE
CORALINE, ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΣΤΗΝ ΟΜΙΧΛΗ
Σκην.: Χένρυ Σέλικ
Με τις φωνές των: Ντακότα Φάνινγκ, Τέρι Χάτσερ, Τζένιφερ Σώντερς, Ντων Φρεντς, Κιθ Ντέιβιντ, John Hodgman,Ρόμπερτ Μπέιλυ Τζ., Ίαν ΜακΣέιν, Τζωρτζ Σέλικ
Η Κόραλαϊν είναι ένα μικρό κορίτσι που μετακομίζει με τους γονείς της σ’ ένα από τα διαμερίσματα ενός παλιού μεγάλου σπιτιού σε μια απομονωμένη ορεινή περιοχή. Μια μέρα ο συνομίληκος γείτονάς της, Γουάιμπι, της χαρίζει μια κούκλα που της μοιαζει πολύ και η οποία την οδηγεί ν’ ανακαλύψει μια πόρτα που βρίσκεται στο σαλόνι του σπιτιού της και την οδηγεί σε μια παράλληλη πραγματικότητα της ζωής της, πολύ πιο ελκυστική από την αληθινή. Μόνο που για να παραμείνει σ’ αυτή θα πρέπει να δεχτεί να της αντικαταστήσουν τα μάτια της με κουμπιά. Δε θ’ αργήσει να καταλάβει ότι πίσω απ’ αυτή την ψευδαίσθηση κρύβεται μια μοχθηρή οντότητα που προσπαθεί να διατηρήσει ζωντανό τον κόσμο της, παγιδεύοντας εκεί μέσα αθώους ανυποψίαστους ανθρώπους.
Πρόκειται για κινηματογραφική μεταφορά της παιδικής νουβέλας του βρετανού Νιλ Γκέιμαν, από έναν σκηνοθέτη που γνωρίζει πολύ καλά το είδος του παιδικού παραμυθιού και στο παρελθόν μάς έχει δώσει μερικά από τα καλύτερα δείγματα του είδους («Χριστουγεννιάτικος Εφιάλτης» 1993, «Ο Τζέιμς και το γιγαντοροδάκινο» 1996). Ο Σέλικ είχε γυρίσει τις δύο εκείνες ταινίες με την ίδια τεχνική που χρησιμοποιεί εδώ (stop-motion animation) και έχουμε δει επίσης σε άλλους πολύ δημοφιλείς τίτλους όπως «Οι κότες το ‘σκασαν» (2000), «Γουάλας και Γκρόμιτ» (2005), «Η νεκρή νύφη» (2005), οι οποίες δε χρησιμοποιούν σχέδια αλλά κούκλες φτιαγμένες από ύφασμα, πυλό ή άλλα υλικά.
Εδώ φτιάχνει γι’ ακόμη μια φορά έναν αλλόκοτο κόσμο, όχι ακριβώς για παιδιά ή τουλάχιστον όχι για όλα τα παιδιά, αφού η πλοκή και η εικονογραφία πιθανώς να παραμείνουν δυσνόητες ή να ενοχλήσουν προσχολικές ηλικίες και τις αμέσως μεγαλύτερές τους. Οι γονείς πάντως δε θα πρέπει να προκαταληφθούν από τον απόκοσμο χαρακτήρα της ιστορίας, και ας χαρίσουν στα παιδιά τους ένα φιλμ με εντυπωσιακή, ευρηματική εικονογράφηση, πέρα απ’ τον συνηθισμένο εφησυχασμό που προσφέρει το είδος, τον οποίο αντικαθιστά με αιχμηρές (κυριολεκτικά και μεταφορικά) εικόνες που διεγείρουν τη φαντασία αντί να την καθησυχάζουν.
Σχετικά με την πλοκή όμως, ίσως προέκυπτε περισσότερο εύστοχη αν ήταν πιο ξεκαθαρισμένοι οι ‘κανόνες’ βάσει των οποίων λειτουργούν οι εναλλαγές της από τον έναν κόσμο στον άλλο, για παράδειγμα παραμένει αδιευκρίνιστο πώς περνούν σ’ αυτόν οι γονείς της Κόραλαϊν. Επίσης, η ταύτιση της αλλαγής στην οικογενειακή ζωή με την επαγγελματική επιτυχία των γονιών, τους αφαιρεί από τη στοργή για την κόρη τους, αφού ούτως ή άλλως το μόνο ελάττωμα που τους αποδίδεται είναι η εργασιομανία, και μειώνει τον αντίκτυπο του όποιου επιμυθίου που δεν παρατίθεται με διδακτισμό αλλά με ένα γενικό σχόλιο για την αξία της οικογένειας, το παραδοσιακό στερεότυπο της οποίας όχι απλώς αποφεύγεται αλλά αποδοκιμάζεται.

ΔΙΧΑΣΜΕΝΗ
THE BROKEN
Σκην.: Σων Έλις
Πρωτ.: Λίνα Χέντυ, Ούλριχ Τόμσεν, Μελβίλ Πουπό, Μισέλ Ντάνκαν, Ρίτσαρντ Τζένκινς
Η Τζίνα είναι μια ακτινολόγος που μια μέρα, επιστρέφοντας σπίτι της, βλέπει να περνάει από μπροστά της ο εαυτός της οδηγώντας το αμάξι της κατευθυνόμενος επίσης προς το σπίτι της. Θα ακολουθήσει την κοπέλα μέσα στο σπίτι, και φεύγοντας αργότερα με το αυτοκίνητό της, θα τρακάρει και θα μεταφερθεί στο νοσοκομείο. Σταδιακά ανακαλύπτει ότι πρέπει ν’ αντιμετωπίσει μια θανάσιμη μεταφυσική απειλή.
Στη δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του, ο βρετανός Έλις αποδεικνύει ότι είναι ένας πολύ ταλαντούχος τεχνίτης της εικόνας, ελέγχοντας απολύτως τον ρυθμό και την ατμόσφαιρα της ιστορίας του, την οποία εξάλλου έχει γράψει ο ίδιος. Στηριγμένη σε μια κεντρική ιδέα που έχει χρησιμοποιηθεί συχνά στην επιστημονική φαντασία (το ‘ανθρώπινο αντίγραφο’) αλλά παραλλαγμένη με έξυπνο τρόπο εδώ (ο καθρέφτης ανοίγει περιθώρια για ψυχολογικά και μεταφυσικά παιχνίδια), με τη μελαγχολική λακωνικότητα και τις απόκοσμες σιωπές του Σαϊάμαλαν, αλλά με περισσότερο τρόμο, μεγαλύτερη έμφαση στον φωτισμό και χωρίς το υπερβολικά υπολογισμένο γύρισμα που προκρίνει την εγκεφαλικότητα υπέρ της συναισθηματικής εμπλοκής.
Το φιλμ καταφέρνει να κεντρίσει το ενδιαφέρον με τα αργά, υποβλητικά πλάνα του που κατευθύνουν τις προσδοκίες του θεατή, και η ηθοποιία είναι αναλόγως εύστοχη και συγκρατημένη με το γενικότερο κλίμα, καθώς η πανέμορφη Χέντυ και ο αξιόπιστος Τζένκινς ηγούνται ενός καστ που σωστά δρα ανυπεράσπιστο μπροστά σε μια ακαθόριστη απειλή.
Αυτή η τελευταία όμως αποτελεί και η ίδια απειλή για την αρτιμέλεια του σεναρίου και την επιδιωκόμενη απόλαυση, που δυστυχώς αφήνεται μετέωρη, καθώς από την πλοκή απουσιάζει η έστω υποτυπώδης αιτιολόγηση, που θα χρησίμευε για να συμπληρώσει τα κενά που παραμένουν μετά το τέλος του φιλμ (για παράδειγμα, τι ακριβώς συμβαίνει, γιατί σπάει ο καθρέφτης στο οικογενειακό δείπνο κτλ.). Έτσι, το φιλμ ως έχει παραμένει μια έξυπνα στημένη ιδέα με ανατριχιαστική ατμόσφαιρα και πολύ καλές, συγκρατημένες ερμηνείες, αλλά δυστυχώς μ’ ένα σενάριο που αποτυγχάνει να δώσει το υπόστρωμα πάνω στο οποίο θα εξελίσσονταν οι επιμέρους ιδέες του σ’ ένα αρμονικό και πιο δραστικό σύνολο.