Δεδομένου ότι έχει για κύριο χαρακτήρα μια ξεναγό, είναι τουλάχιστον παράδοξο ότι η ταινία δεν έχει ιδέα σε ποια εποχή βρίσκεται.



ΕΡΩΤΑΣ ΑΛΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

MY LIFE IN RUINS



Σκην.: Ντόναλντ Πέτρι

Πρωτ.: Νία Βαρντάλος, Ρίτσαρντ Ντράιφους, Αλέξης Γεωργούλης, Σίλα Μπερνέτ, Ρέιτσελ Ντρατς

Η Τζώρτζια είναι μια ελληνοαμερικανίδα ξεναγός στην Αθήνα που ξεκινάει ακόμα μία βαρετή περιήγηση μ’ ένα γκρουπ ενοχλητικών τουριστών, που όμως καταφέρνουν να την κάνουν να διασκεδάσει μετά από πολλά χρόνια, και να θυμηθεί τον έρωτα στο πρόσωπο του οδηγού του λεωφορείου, Προκόπη.

Η Νία Βαρντάλος είναι ομολογουμένως συμπαθής, και η φιλμογραφία της μέχρι τώρα έχει δώσει ταινίες που μπορεί να μην σου αλλάζουν τη ζωή αλλά τουλάχιστον διαθέτουν ζωντάνια και εύστοχο χιούμορ. Το 2002, το «Γάμος αλά ελληνικά» ήταν μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις της δεκαετίας που κατέληξε μία από τις εμπορικότερες κωμωδίες στην ιστορία του αμερικανικού κινηματογράφου, με εισπράξεις που ξεπέρασαν τα 240 εκατομμύρια μόνο στις Η.Π.Α. (έχοντας κοστίσει μόλις 5!). Η τεράστια επιτυχία της ταινίας, το σενάριο της οποίας είχε γράψει η Βαρντάλος, είναι αυτή που της επιτρέπει μέχρι σήμερα να βρίσκεται στο προσκήνιο και να στήνει σχέδια με σχετική εμπορική δυναμική. Αυτή και ο Τομ Χανκς, για ν’ ακριβολογούμε, ο οποίος τη στηρίζει έκτοτε και διατελεί παραγωγός και σ’ αυτό εδώ το φιλμ.

Ωστόσο, αν υποτίθετο ότι πίσω από τις υπόλοιπες εταιρείες παραγωγής που αναφέρονται στους τίτλους κρύβονταν άλλοι φορείς, τότε θα στοιχημάτιζε κανείς ότι ο βασικότερος απ’ αυτούς είναι το ελληνικό υπουργείο Τουρισμού, αφού η ταινία είναι μια ξενάγηση σε μερικά από τα διασημότερα αρχαία μνημεία της Ελλάδας, τα οποία εξυμνούνται συνεχώς και αποτελούν την ισχυρότερη αντιπροσωπευτική ομορφιά της χώρας. Μάλιστα, η συνολική εικόνα που δίνει το φιλμ είναι ακριβώς όσο παλιομοδίτικη είναι η αρχαιολατρία της. Από τις πρώτες κουβέντες που ξεστομίζει η Τζώρτζια είναι ότι αυτό που λατρεύει στην Ελλάδα, είναι τα αρχαία μνημεία, ενώ η ταινία αποθεώνει μια Ελλάδα όπου οι άντρες έχουν μακριά μαλλιά και φαβορίτες, η τηλεόραση προβάλλει συνεχώς τον «Ζορμπά», και ο Άντονι Κουίν αποτελεί εθνικό ίνδαλμα (αν κρίνουμε από την αντίδραση του κάφρου ξενοδόχου).

Εν ολίγοις, η ταινία αποτυγχάνει επειδή στηρίζεται στον αναχρονισμό που έκανε τόσο επιτυχημένο τον «Γάμο», ο οποίος όμως καταπιανόταν με την κοινότητα των ελλήνων μεταναστών, για τους οποίους τα πολιτιστικά στερεότυπα και η προσκόλληση στο παρελθόν είναι εύχρηστα στοιχεία με τα οποία συγκροτούν την κοινωνική τους ταυτότητα μέσα στις πολυ-πολιτισμικές κοινότητες του εξωτερικού.

Έτσι, μπορεί να φαίνεται λογικό και αναμενόμενο ένα ελληνικό εστιατόριο στη Νέα Υόρκη να ονομάζεται «Zorba the Greek» με την πινακίδα στολισμένη με μαιάνδρους, αλλά για να επιχειρήσει κανείς μια σάτιρα της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας χρειάζεται να την έχει ζήσει κι όχι απλώς να έχει ακούσει γι’ αυτή. Κάτι που παρόλη την εμπειρία τους στην κωμωδία και στο ρομάντζο, ούτε ο Πέτρι («Μις… με το ζόρι», «Πώς να χωρίσετε σε 10 μέρες»), ούτε ο σεναριογράφος Μάικ Ράις («The Simpsons movie»), και δυστυχώς ούτε η Βαρντάλος φαίνεται να έχουν κάνει. Οι πιο εύστοχες λεπτομέρειες σχετικά με τη σημερινή ελληνική καθημερινότητα είναι τα μηχανάκια που διασχίζουν βιαστικά τον δρόμο πλάι στη Τζώρτζια στην αρχή του φιλμ και οι αναφορές στη συνήθεια του καφέ, η οποία όμως ποτέ δεν παρουσιάζεται αληθοφανώς.

Το ζήτημα με την ταινία δεν είναι καν ότι χρησιμοποιεί στερεότυπα, τα οποία βέβαια είναι πάντα προτιμητέο ν’ αποφεύγονται αλλά στις κωμωδίες συγχωρούνται αν αποτελούν εύστοχη σάτιρα μιας πραγματικότητας. Το πρόβλημα είναι ότι η εικόνα που φτιάχνει η ταινία για την Ελλάδα ανήκει στο 1970, οπότε αδυνατούμε να γελάσουμε και να παρασυρθούμε από μια εικόνα που δεν έχει -έστω μεγεθυσμένη- σχέση με την πραγματικότητα.

Επιπλέον, το σενάριο έχει ένα περιστασιακό άγχος να διαβεβαιώσει ότι στην Ελλάδα όλα λειτουργούν κανονικά και να προλάβει λανθασμένα συμπεράσματα σε περίπτωση που οι θεατές του εξωτερικού νομίσουν ότι όλα τα ξενοδοχεία μας είναι σαν κι αυτό που μένει το γκρουπ της Τζώρτζια ή ότι τα νοσοκομεία μας μοιάζουν σαν κι αυτό. Στην πρώτη περίπτωση επιστρατεύεται μια διαπίστωση της Τζώρτζια και η αναφορά γνωστής αλυσίδας ξενοδοχείων, ενώ στη δεύτερη χάνεται μια ευκαιρία γι’ αυτή την επαφή με την ελληνική πραγματικότητα που λέγαμε παραπάνω, αφού η σκηνή του -αξιοπρεπούς- νοσοκομείου χρησιμεύει απλώς για να μας διαβεβαιώσει και πάλι η Τζώρτζια ότι τα νοσοκομεία της Ελλάδας μοιάζουν με το εικονιζόμενο. Αντιθέτως, φαντάζεστε τον Ρίτσαρντ Ντράιφους να περιμένει σε ράντσο σε διάδρομο του Γενικού Κρατικού Νίκαιας;

Κατά τ’ άλλα, το φιλμ προσφέρει ένα αδύναμο ρομάντζο, μια κεφάτη Βαρντάλος, έναν ζωηρό Ντράιφους, κι ένα αδιάφορο συμπληρωματικό καστ, ανάμεσα στο οποίο και ο Γεωργούλης, ο οποίος διεκπεραιώνει τον ρόλο του επίσης χωρίς ιδιαίτερο ενδιαφέρον.



ΥΠ’ ΑΡΙΘΜΟΝ 1 ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ-

ΜΕΡΟΣ 1ο

L’ INSTINCT DE MORT



Σκην.: Ζαν- Φρανσουά Ρισέ

Πρωτ.: Βενσάν Κασέλ, Σεσίλ Ντε Φρανς, Ζεράρ Ντεπαρντιέ, Roy Dupuis, Ζιλ Λελούς, Michel Duchaussoy, Myriam Boyer

Η ταινία αποτελεί το πρώτο από δύο μέρη που εξιστορούν τη ζωή ενός από τους πιο διαβόητους γάλλους εγκληματίες, τον Ζακ Μερίν, βασισμένα στην αυτοβιογραφία του. Η ιστορία ξεκινάει από το 1959, όταν ο Μερίν υπηρετούσε εθελοντικά στον γαλλικό στρατό στην Αλγερία, και συνεχίζει με την επιστροφή του στη Γαλλία, τις πρώτες του διασυνδέσεις με τον υπόκοσμο και την εξέλιξή του στον υπ’ αριθμόν 1 καταζητούμενο της χώρας.

Το φιλμ είναι γυρισμένο με σιγουριά από τον Ρισέ, η οποία φαίνεται από τη σταθερότητα του ρυθμού, τις πολύ καλές ερμηνείες και τις εναλλαγές στην τεχνική. Οι πολλαπλές τοποθεσίες και το εύρος του γυρίσματος δημιουργούν πειστικό κι εντυπωσιακό περιβάλλον, αλλά η πλοκή πάσχει από τη χρονική ελλειπτικότητα εξαιτίας της οποίας αρκετές σκηνές στερούνται την αγωνία τους (π.χ. η πρώτη ληστεία του Μερίν και το κυνηγητό από το Καναδά στις Η.Π.Α.) και η δράση αποδεικνύεται λιγότερο εντυπωσιακή απ’ όσο προσπαθεί να πείσει το πομπώδες μουσικό θέμα που τη συνοδεύει (π.χ. κατά την έφοδο στη φυλακή, καμία από τις δύο πλευρές δε σκέφτεται να πυροβολήσει τα λάστιχα της άλλης, όταν το σημαντικότερο για τους αστυνομικούς είναι να μη διαφύγουν οι εγκληματίες, και για τους δεύτερους να μην καταδιωχτούν από τους πρώτους).