Του Ν. Τσαγκαράκη
Αυτή την εβδομάδα, επιλέγοντας ανάμεσα σ’ ένα δημοσιογραφικό κι ένα ιστορικό δράμα, το πρώτο αποδεικνύεται εξυπνότερο και πιο επίκαιρο.
Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ
STATE OF PLAY
Σκην.: Κέβιν Μακντόναλντ
Πρωτ.: Ράσελ Κρόου, Μπεν Άφλεκ, Ρέιτσελ ΜακΆνταμς, Έλεν Μίρεν, Ρόμπιν Ράιτ Πεν, Τζέισον Μπέιτμαν, Τζεφ Ντάνιελς
Η προσωπική βοηθός ενός ανερχόμενου δημοφιλούς γερουσιαστή βρίσκεται δολοφονημένη και η ερωτική τους σχέση έρχεται στη δημοσιότητα, σε μια εποχή κατά την οποία ο γερουσιαστής συμμετέχει σε επιτροπή έρευνας σχετικά με την ανάθεση της δημόσιας ασφάλειας σε ιδιωτική εταιρεία. Ένας από τους καλύτερους δημοσιογράφους της Ουάσινγκτον και προσωπικός φίλος του γερουσιαστή επιχειρεί να λύσει την υπόθεση μαζί με μια πολύ νεότερη συνάδελφό του, υπο την πίεση της αυστηρής αλλά υποστηρικτικής διευθύντριας της εφημερίδας τους.
Κινηματογραφική μεταφορά της βρετανικής τηλεοπτικής σειράς που προβλήθηκε το 2003 στο BBC, η ταινία αποτελεί μια έξυπνη προσθήκη στο είδος των δημοσιογραφικών θρίλερ που περιλαμβάνει σπουδαίους τίτλους όπως οι «Υπόθεση Πάραλαξ» (Άλαν Τζ. Πάκουλα, 1974), «Το δίκτυο» (Σίντνεϊ Λουμέτ, 1976), «Όλοι οι άνθρωποι του Προέδρου» (Άλαν Τζ. Πάκουλα, 1976), «Το κύκλωμα» (Τζέιμς Λ. Μπρουκς, 1987), «The insider» (Μάικλ Μαν, 1999), «Ραγισμένο γυαλί» (Μπίλυ Ρέι, 2003), «Καληνύχτα και καλή τύχη» (Τζωρτζ Κλούνι, 2005) και πολλούς άλλους.
Το περίπλοκο κι αιχμηρό σενάριο είναι γραμμένο από τρεις έμπειρους δημιουργούς του πολιτικού/δημοσιογραφικού δράματος, τον Μάθιου Μάικλ Κάρναχαν («Λέοντες αντί Αμνών»), τον Μπίλυ Ρέι («Ραγισμένο γυαλί») και τον Τόνι Γκίλροϊ («Μάικλ Κλέιτον»), που φροντίζουν να κρατήσουν τη διάρθρωση της ιστορίας πολύπλοκη αλλά σαφή και σταθερά ενδιαφέρουσα, καθώς μεταθέτουν το βάρος της ιστορίας συχνά και εύστοχα ώστε ν’ αναδειχτούν οι στόχοι και το γενικότερο πολιτικό σχόλιο του σεναρίου.
Οι Κρόου και ΜακΆνταμς φτιάχνουν ένα πολύ ταιριαστό δίδυμο παλιάς και νεότερης δημοσιογραφικής σχολής, ο Μπέιτμαν είναι εξαιρετικός ως ‘καμένος’ Ντόμινικ, η Μίρεν καταφέρνει να μεταφέρει την πολύχρονη εμπειρία μιας διευθύντριας που αναγνωρίζει και υποστηρίζει το ένστικτο των ‘λαγωνικών’ της, αλλά ταυτόχρονα πιέζεται από τα ανώτερα εμπορικά συμφέροντα που έχουν αναλάβει την εφημερίδα. Έτσι η πλοκή αποκτά τέσσερεις διαστάσεις προς τις οποίες εκτείνεται το σχόλιο της ταινίας: δημοσιογραφία, νόμος, πολιτική, εμπόριο. Η διαπλοκή και τα αντικρουόμενα συμφέροντα ανάμεσα σε τέσσερεις θεσμούς που αλληλοεξυπηρετούνται δημιουργώντας μια εξουσιαστική ολιγαρχία.
Το φιλμ συνδέει τους χαρακτήρες μεταξύ τους ώστε οι συμμαχίες που προκύπτουν, να προάγουν καθέναν από τους παραπάνω κλάδους ιεραρχικά. Έτσι, η ταινία ενδιαφέρεται πρωτίστως ν’ αποκαταστήσει το κύρος της ελεύθερης μαχόμενης έντυπης δημοσιογραφίας ενάντια στην πολιτική χειραγώγηση και τα εταιρικά συμφέροντα, παρά τα δεοντολογικά της ελλείμματα και σε πείσμα του διαδικτυακού ανταγωνισμού που έχει καταφέρει να της στερήσει αμεσότητα, παρεμβατικότητα και εγκυρότητα. Οι διάλογοι φροντίζουν να δώσουν μερικές εύστοχες ατάκες σχετικά με το θέμα, η γκρίνια για τις πτωτικές πωλήσεις της εφημερίδας γίνεται επωδός της διευθύντριας, ενώ οι τίτλοι τέλους μετατρέπονται σε λεπτομέρεια που επισφραγίζει τη διάθεση της ταινίας, παρουσιάζοντας περιληπτικά τη διαδικασία έκδοσης ενός φύλλου εφημερίδας.
ΠΛΗΓΕΣ ΤΟΥ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟΥ
GÜZ SANCISI
Σκην.: Τομρίς Γκιριτλίογλου
Πρωτ.: Μουράτ Γιλντρίμ, Οκάν Γιαλαμπίκ, Μπερέν Σαάτ, Μπελτσίμ Ερντογάν, Ουμούτ Κουρτ
Στην Ιστανμπούλ του 1955, ο Μπεχτσέτ είναι ένας νεαρός ανερχόμενος ακαδημαϊκός της νομικής σχολής, που παρά την πνευματική του συγκρότηση και νηφαλιότητα, ακολουθεί μια ομάδα ακραίων εθνικιστών, ώσπου τα μέλη της επιτίθενται θανάσιμα στον κομμουνιστή καλύτερό του φίλο.
Ο θάνατος του φίλου του, παράλληλα με τον έρωτά του για την ελληνίδα Ελένη που έχει αναγκαστεί να ζει ως πόρνη πολυτελείας, τον κάνουν ν’ αποστραφεί τους εθνικιστές και μέσα από τη στάση του η ταινία καταθέτει την οπτική της για τα ιστορικά γεγονοτα των Σεπτεμβριανών.
Βασισμένη στο μυθιστόρημα του Γιλμάζ Καρακογιουνλού, η ταινία είναι ένα ερωτικό μελόδραμα με φόντο τα γεγονοτα του 1955 στην Κωνσταντινούπολη, όταν χιλιάδες έλληνες κάτοικοι της Πόλης εκδιώχτηκαν από τα σπίτια τους χάνοντας πατρίδα και περιουσία.
Τα πολιτικά γεγονοτα πλαισιώνουν την κύρια πλοκή της ταινίας η οποία αφορά την ερωτική ιστορία ανάμεσα στους δύο πρωταγωνιστικούς χαρακτήρες και τα εμπόδια που συναντά ο έρωτάς τους εξαιτίας του πολιτικού κλίματος.
Μέσα από την ερωτική ιστορία, η ταινία παίρνει θέση στα γεγονότα καταδικάζοντας την εθνικιστική έκρηξη της εποχής στην Τουρκία, αναπλάθοντας την εικονογραφία που έχει προκύψει μέσα από το αρχειακό υλικό της περιόδου (οι δρόμοι του Πέραν ‘πλημμυρισμένοι’ από τις κατεστραμμένες ελληνικές περιουσίες).
Δυστυχώς όμως οι πολιτικές αναφορές χρησιμοποιούνται απλώς ως περιβάλλον μέσα στο οποίο εκτυλίσσεται ο απλοϊκός, κοινότοπος, μελοδραματικός έρωτας των δύο πρωταγωνιστών, μέσω του οποίου αναπτύσσεται η απλή πολιτική θέση του φιλμ ενάντια στην πολιτική ακρότητα και τη μισαλλοδοξία.
Το φιλμ όμως δεν εμβαθύνει στην πολιτική κατάσταση, αλλά την παρουσιάζει απλώς όσο χρειάζεται για να διευκολύνει το ρομάντζο του, το οποίο υπερεκτιμά χαρίζοντάς του περισσότερη έκταση απ’ όση αξίζει, καθώς η απλοϊκή -σχεδόν τηλεοπτική- σκηνοθεσία, η αφρόντιστη, σχεδόν ακατάληπτη ελληνική προφορά μαζί με τις αδιάφορες ερμηνείες των ηθοποιών, και η γενικότερη κοινοτοπία που το χαρακτηρίζει, του επιτρέπουν να στερήσει όποιο ενδιαφέρον μπορεί να προκαλούσε το πολιτικό μέρος της ιστορίας, το οποίο υποσκελίζεται εντελώς.

