Πολύ μεγάλο το ποσοστό των παιδιών
που δεν τελειώνουν το Γυμνάσιο
στην Κρήτη και στο Νομό Ηρακλείου
Ενα από τα πολλά και σημαντικά προβλήματα της ελληνικης εκπαίδευσης είναι το μεγάλο ποσοστό των μαθητών που δεν τελειώνουν το Γυμνάσιο, δηλαδή την κατά το Σύνταγμα 9χρονη υποχρεωτική εκπαίδευση.
Το ποσοστό αυτό στην Κρήτη, όπως διαπίστωσε στη διδακτορική της διατριβή η Μαρία Λαρίου-Δρεττάκη –η οποία εγκρίθηκε από το Πανεπιστήμιο Κρήτης το 1991, και η οποία αφορούσε τα σχολικά έτη 1981/2-1983/04–είναι ιδιαίτερα υψηλό στην Κρήτη.
Το ερώτημα που γεννιέται είναι αν το ποσοστό αυτών που δεν τελειώνουν το Γυμνάσιο εξακολουθεί να είναι στην Κρήτη υψηλότερο από το μέσο όρο για το Σύνολο Χώρας. Μια απάντηση στο ερώτημα αυτό μπορεί να δώσουν τα στοιχεία και αφορούν το μαθητικό πληθυσμό των γυμνασίων σε 3 διαδοχικά έτη. Ομοιογενή στοιχεία της ΕΣΥΕ για τα γυμνάσια υπάρχουν για τα σχολικά έτη 2001/4-2005/06. Στο άρθρο αυτό θα χρησιμοποιήσουμε μόνο τα στοιχεία για τα σχολικά έτη 2003/04 και 2005/06.
Στην 1η στήλη του πρώτου μέρους του Πίνακα 1 δίνεται ο αριθμός των εγγεγραμμένων μαθητών στην Α΄ τάξης γυμνασίου στην έναρξη του σχολικού έτους 2003/05 στην Κρήτη και ο αριθμός εκείνων που εγκατέλειψαν το γυμνάσιο στη διάρκεια των τριών σχολικών ετών 2003/04-2005/06. Στην 1η στήλη του δεύτερου μέρους δίνεται ο αριθμός των μαθητών που παρέμειναν εγγεγραμμένοι στην Γ΄ τάξη Γυμνασίου το σχολικό έτος 2005/06, αυτών διέκοψαν αδικαιολόγητα και δεν προσήλθαν στις εξετάσεις της Γ΄ τάξης Γυμνασίου, αυτών που απορρίφθηκαν, αυτών που πήραν απολυτήριο γυμνασίου και το σύνολο των μαθητών της Α΄ τάξης Γυμνασίου του σχολικού έτους 2003/05 που δεν πήραν απολυτήριο της Γ΄ Γυμνασίου στη λήξη του σχολικού έτους 2005/06 (αυτοί είναι το άθροισμα των μαθητών που εγκατέλειψαν το Γυμνάσιο, αυτών που διέκοψαν αδικαιολόγητα και εκείνων που απορρίφθηκαν στην Γ΄ τάξη). Στη 2η στήλη του Πίνακα δίνονται τα ποσοστά που αντιπροσωπεύουν οι διάφορες κατηγορίες των μαθητών στον αριθμό των εγγεγραμμένων στην Α΄ τάξη το σχολικό έτος 2003/04. Στο τρίτο μέρος του Πίνακα δίνονται τα αντίστοιχα στοιχεία για τους μαθητές της Α΄ τάξης Γυμνασίου του σχολικού έτους 2003/04 που δεν πήραν απολυτήριο Γ΄ Γυμνασίου στη λήξη του σχολικού έτους 2005/06 στο νομό Ηρακλείου και, για σύγκριση, στο Σύνολο Χώρας.
Από τη 2η στήλη του Πίνακα φαίνεται ότι στην Κρήτη:
- Το μεγαλύτερο ποσοστό (19,5%) των παιδιών που δεν πήραν απολυτήριο Γυμνασίου διαρρέει στη διάρκεια των τριών ετών.
- Ένα μικρό ποσοστό (1,9%), παρόλο ότι παρέμεινε μέχρι και την Γ΄ τάξη Γυμνασίου δεν προσήλθε στις εξετάσεις.
- Ένα σημαντικό ποσοστό (6,2%) απορρίφθηκε στις εξετάσεις για το απολυτήριο Γυμνασίου.
- Συνολικά το 27,1% των μαθητών που ήταν εγγεγραμμένοι στην Α΄ τάξη Γυμνασίου το 2003/04, δεν πήρε απολυτήριο Γυμνασίου στη λήξη του σχολικού έτους 2005/06, ποσοστό πολύ υψηλότερο από το μέσο όρο (18,5%) για το Σύνολο Χώρας. Το ίδιο -και μάλιστα σε μεγαλύτερο βαθμό-ισχύει για το αντίστοιχο ποσοστό στο νομό Ηρακλείου (32,4%, σχεδόν διπλάσιο του μέσου όρου του Συνόλου Χώρας).
Και αν ακόμα υποθέσουμε ότι ένα ποσοστό αυτών που απορρίφθηκαν στην Γ΄ τάξη θα πάρουν απολυτήριο Γυμνασίου, και πάλι το ποσοστό των παιδιών που δεν τελειώνουν το Γυμνάσιο στην Κρήτη, ίσως ξεπερνά το 25% και στο νομό Ηρακλείου το 30%.
Ορισμένοι από τους λόγους στους οποίους οφείλεται το πολύ υψηλό αυτό ποσοστό της Κρήτης αναφέρονται στη διδακτορική διατριβή που προαναφέρθηκε (απασχόληση στη γεωργία ή στον τουρισμό, παιδιά που ζούν σε απομονωμένες περιοχές κλπ). Στους λόγους αυτούς προστέθηκε και το γεγονός ότι στα Γυμνάσια φοιτούν και παιδιά με παλιννοστούντες και αλλοδαπούς γονείς, των οποίων το ποσοστό διαρροής από το Γυμνάσιο-όπως διαπιστώσαμε από σχετική ανάλυση των στοιχείων της ΕΣΥΕ-είναι σχεδόν διπλάσιο ή υπερδιπλάσιο από εκείνο των μαθητών με γηγενείς γονείς. Δεδομένου, όμως, ότι οι μαθητές με παλιννοστούντες ή αλλοδαπούς γονείς στα Γυμνάσια δεν είναι πολλοί και το ποσοστό των μαθητών με γηγενείς γονείς στην Κρήτη θα πρέπει να είναι πολύ υψηλότερο απʼ ό, τι στο Σύνολο Χώρας.
Στο πρώτο μέρος του Πίνακα 2 δίνονται τα αντίστοιχα ποσοστά της δεύτερης στήλης του Πίνακα 1 για τα αγόρια και τα κορίτσια στην Κρήτη και στο δεύτερο μέρος για τα αγόρια και κορίτσια που δεν τελειώνουν το Γυμνάσιο στο νομό Ηρακλείου και στο Σύνολο Χώρας.
Από τον Πίνακα 2 φαίνεται ότι:
- Τα ποσοστά όλων των κατηγοριών μαθητών που δεν πήραν απολυτήριο Γυμνασίου στα αγόρια είναι υψηλότερα απʼ ό,τι στα κορίτσια τόσο στην Κρήτη όσο και στο νομό Ηρακλείου και στο Σύνολο Χώρας.
- Οι μεγάλες αποκλίσεις των ποσοστών αυτών που δεν τέλειωσαν το Γυμνάσιο στην Κρήτη και (περισσότερο) στο νομό Ηρακλείου από τα ποσοστά στο Σύνολο Χώρας, είναι εντονότερες στα κορίτσια απʼ ό,τι στα αγόρια, παρά το γεγονός ότι τα ποσοστά τους είναι χαμηλότερα. Τα ίδια είχαν διαπιστωθεί διατριβή που προαναφέρθηκε.
Όλα τα παιδιά με παλιννοστούντες γονείς και η συντριπτική πλειονότητα των παιδιών με αλλοδαπούς γονείς θα μείνουν και θα σταδιοδρομήσουν στη χώρα μας. Κατά συνέπεια για όλα αυτά τα παιδιά, όπως και για τα παιδιά με γηγενείς γονείς, ισχύει η διάταξη του Συντάγματος για την 9χρονη υποχρεωτική εκπαίδευση. Δυστυχώς 25 ολόκληρα χρόνια μετά την έναρξη της εφαρμογής της διάταξης αυτής, τα ποσοστά αυτά εξακολουθούν να είναι πολύ υψηλά.
Προκειμένου όλα τα παιδιά να τελειώνουν τουλάχιστον την 9ρονη υποχρεωτική εκπαίδευση (η οποία θα πρέπει να γίνει 12χρονη) επιβάλλεται η άμεση λήψη δραστικών μέτρων από την Πολιτεία για να εκλείψει το φαινόμενο αυτό, το οποίο εγκυμονεί τον κίνδυνο για τα παιδιά που εγκαταλείπουν το γυμνάσιο να αντιμετωπίσουν σοβαρές δυσκολίες στην επαγγελματική τους αποκατάσταση και στη ζωή τους γενικότερα.
