Η εγκυμοσύνη, μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στην όραση. Ωστόσο, λίγες γυναίκες το γνωρίζουν αυτό, και ακόμη λιγότερες μέλλουσες μητέρες συμπεριλαμβάνουν τις εξετάσεις των ματιών στον προγεννητικό έλεγχο.

Ενδιαφέρουσες πληροφορίες, δίνει για το θέμα ο Γιάννης Ασλανίδης, επιστημονικός διευθυντής του Οφθαλμολογικού Διαθλαστικού Κέντρου Κρήτης “ΕΜΜΕΤΡΟΠΙΑ”.

Ο Γ. Ασλανίδης, ο οποίος είναι επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου του CORNELL της Νέας Υόρκης, αναφέρει: “Η εγκυμοσύνη είναι πολύ σημαντική περίοδος στην ζωή μιας γυναίκας και είναι ήδη γνωστές οι πολλές φυσιολογικές αλλαγές που γίνονται στο σώμα της όλο αυτό το διάστημα.

Εκτός όμως από το άνοιγμα της λεκάνης, την αύξηση του βάρους και τα πρησμένα πόδια, υπάρχει πάντα η πιθανότητα αλλαγών και στην όραση εφόσον τα μάτια αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του σώματος και οτιδήποτε επηρεάζει τον οργανισμό μας επηρεάζει και τη λειτουργία τους.

Αν σκεφτούμε ότι οι αλλαγές στην όραση μπορεί να σηματοδοτούν και άλλα προβλήματα υγείας, η οφθαλμολογική εξέταση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι μία λογική και απαραίτητη διαδικασία.

Οι περισσότερες όμως μέλλουσες μητέρες δεν την περιλαμβάνουν στον προγεννητικό έλεγχο λόγω συνήθως του μύθου ότι δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν σταγόνες για διαστολή της κόρης”.

Ο ίδιος, τονίζει ότι η εξέταση με διαστολή της κόρης είναι όχι μόνο μια ασφαλής διαδικασία, αλλά και σε μερικές περιπτώσεις η καλύτερη πρόληψη.

Οι πιθανές οφθαλμικές αλλαγές στη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι:

• Κερατοειδής : Ο κερατοειδής είναι η διάφανη μεμβράνη στο πρόσθιο τμήμα του ματιού. Λόγω των ορμονικών αλλαγών υφίσταται μικρή αλλαγή στις καμπυλότητές του και το πάχος του (οίδημα) προκαλώντας δυσανεξία στους φακούς επαφής. Επίσης η χρήση των φακών επαφής γίνεται δυσχερής και από την ξηροφθαλμία λόγω μειωμένης παραγωγής δακρύων. Η ξηροφθαλμία προκαλεί θολή όραση και τα συμπτώματα μπορεί να μειωθούν με τη χρήση τεχνητών δακρύων. Επίσης η χρήση των φακών επαφής κατά την περίοδο της κύησης εγκυμονεί κινδύνους, λόγω της μειωμένης ευαισθησίας του κερατοειδούς, με αποτέλεσμα οι πιθανότητες για μόλυνση να είναι μεγαλύτερες.

Μετά τη γέννα και το τέλος του θηλασμού τα συμπτώματα αυτά υποχωρούν τελείως και οι περισσότερες γυναίκες συνεχίζουν τη χρήση φακών επαφής.

• Οπτική οξύτητα: Αλλαγές στην διάθλαση είναι πιθανές και ίσως χρειασθεί αλλαγή γυαλιών εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο. Η αλλαγή στην διάθλαση οφείλεται στις ορμονικές αλλαγές και συνήθως είναι αναστρέψιμη γι' αυτό αποφεύγουμε την αλλαγή. Πρέπει όμως να αναφέρουμε ότι θολή όραση μπορεί να προκύψει και από διαβήτη εγκυμοσύνης και για το λόγο αυτό πρέπει να ενημερώνεται ο θεράπων ιατρός για τυχόν αλλαγές στην όραση.

• Φωτοφοβία: Πονοκέφαλοι και ημικρανίες εξαιτίας ορμονικών αλλαγών μπορεί να προκαλέσουν μεγάλη ευαισθησία στο φώς.

• Οπτικά Πεδία: Έχουν αναφερθεί περιπτώσεις μεταβολής των οπτικών πεδίων σε εγκύους, όπως απώλεια τμήματος του οπτικού πεδίου κροταφικά ή και μεγέθυνση του τυφλού σημείου, αλλά όλες αυτές οι μεταβολές είναι απολύτως αναστρέψιμες και χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης.

• Προεκλαμψία-Εκλαμψία: Εμφάνιση υπέρτασης σε γυναίκες που είχαν ανέκαθεν φυσιολογική πίεση είναι άμεση διάγνωση προ-εκλαμψίας. Εμφανίζεται στο 5% περίπου των γυναικών και συνήθως μετά την 20η εβδομάδα της κύησης. Εάν η υπέρταση συνοδεύεται και από ρίγη τότε ονομάζεται εκλαμψία. Το πιο σύνηθες σύμπτωμα είναι η θολή όραση μπορεί όμως να συνοδεύεται και από πονοκεφάλους , φωταψίες και διπλωπία. Το 10% των γυναικών με εκλαμψία μπορεί να παρουσιάσουν οίδημα του αμφιβληστροειδούς, ορώδη αποκόλληση και οξεία ισχαιμική οπτική νευρίτιδα. Όλες αυτές οι καταστάσεις είναι αναστρέψιμες μετά από 1 έως 2 εβδομάδες από τη ρύθμιση της υπέρτασης ή μετά από τη γέννα.

• Κεντρική ορώδης αμφιβληστροειδοπάθεια: Έχει αναφερθεί κατά την εγκυμοσύνη κυρίως στο τρίτο τρίμηνο. Αναστρέφεται αυτόματα και γρήγορα τους πρώτους μήνες μετά τη γέννα.

• Υψηλή μυωπία: Όλες οι γυναίκες με μέση και σχετικά μεγάλη μυωπία ανησυχούν για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στα μάτια τους ένας δύσκολος ή ακόμα και ένας φυσιολογικός τοκετός και καταφεύγουν στην καισαρική. Οι έρευνες εδώ και χρόνια όμως έχουν καταρρίψει αυτό το μύθο. Στατιστικά στοιχεία σε ομάδες γυναικών που είχαν από -4,5 έως και -15,0 βαθμούς μυωπία, ακόμα και αυτές οι οποίες είχαν προϋπάρχουσες μυωπικές αλλοιώσεις του βυθού, ρωγμές ή αποκολλήσεις οι οποίες αποκαταστάθηκαν με laser ή με επέμβαση, δεν παρουσίασαν επιδείνωση ή επενεμφάνιση των προβλημάτων αυτών μετά από φυσιολογικό τοκετό.

Οι παθολογικές προϋπάρχουσες της εγκυμοσύνης, που μπορούν να προκαλέσουν αλλαγές στην όραση είναι η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, η υπέρταση, το γλαύκωμα, το αδένωμα της υπόφυσης, η αμφιβληστροειδοπάθεια purtscher.



Οι διαθλαστικές επεμβάσεις



Ο οφθαλμίατρος επισημαίνει ότι, οι διαθλαστικές επεμβάσεις (διόρθωση μυωπίας, υπερμετρωπίας και αστιγματισμού με laser) πρέπει να αποφεύγονται κατά τη εγκυμοσύνη και το θηλασμό. Κύριος λόγος είναι οι αλλαγές που συντελούνται στον κερατοειδή λόγω ορμονικών αλλαγών κάτι που καθιστά το αποτέλεσμα μη προβλέψιμο. Μετά τον θηλασμό, όταν ο κερατοειδής επανέλθει στη αρχική του κατάσταση, αποκατασταθεί η δακρϋική στιβάδα και οποιοδήποτε άλλο οφθαλμολογικό πρόβλημα είχε παρουσιασθεί, τότε μπορεί να προγραμματισθεί μία τέτοια επέμβαση.

Σε περίπτωση που έχει γίνει η επέμβαση πριν την εγκυμοσύνη δεν υπάρχει πρόβλημα με τον φυσιολογικό τοκετό διότι όλες οι αλλαγές, όπως και στην προηγούμενη περίπτωση, υποχωρούν μετά το θηλασμό.



Χορήγηση οφθαλμικών κολλυρίων



• Αντιγλαυκωματικά φάρμακα και ειδικότερα οι β-αναστολείς πρέπει να χρησιμοποιούνται στη μικρότερη δυνατή δόση κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης και να διακόπτεται η χρήση τους 2 με 3 ημέρες πριν τον τοκετό.Τοπικά και συστηματικά ανασταλτικά ανθρακικής ανυδράσης αντενδείκνυνται κατά την κύηση και τον θηλασμό

• Κολλύρια που χρησιμοποιούνται για τη μύση και διαστολή της κόρης όπως και τοπικά αναισθητικά που χρησιμοποιούνται κατά την οφθαλμολογική εξέταση είναι απολύτως ασφαλή.

• Τοπικά στεροειδή και αντιβιοτικά όπως ερυθρομυκίνη και οι κινολόνες δεν αντενδείκνυνται

• Συστηματικά αντιβιοτικά συνιστάται να αποφεύγονται κατά την κύηση και ιδιαίτερα κατά την περίοδο του θηλασμού.

O κ. Ασλανίδης, καταλήγει τονίζοντας ότι η οφθαλμολογική εξέταση πρέπει να αποτελεί μέρος του προγεννητικού ελέγχου, αφού είναι όχι μόνο μια απόλυτα ασφαλής διαδικασία για τη μέλλουσα μητέρα και το έμβρυο, αλλά λαμβάνονται υπόψην ότι οι αλλαγές στην όραση προειδοποιούν για άλλες πιο σοβαρές καταστάσεις, μπορεί να αποτελέσουν το πρώτο βήμα της πρόληψης.