Του Ν. Τσαγκαράκη
Μια από τις ωραιότερες ερωτικές ιστορίες της φετινής χρονιάς.

ΑΓΑΠΗ ΣΤ’ ΑΚΡΑ
THE EDGE OF LOVE

Σκην.: Τζον Μέιμπουρυ
Πρωτ.: Κίρα Νάιτλι, Σιένα Μίλερ, Μάθιου Ρις, Κίλιαν Μέρφι, Λίζα Στάνσφιλντ, Σάιμον Κασσιανίδης

Η ιστορία ενός ερωτικού ‘τετραγώνου’, οι άκρες του οποίου προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στις μεταξύ τους επιθυμίες. Κεντρικό πρόσωπο αναφοράς, ο ουαλός ποιητής Ντύλαν Τόμας, και μαζί του η σύζυγός του Κέιτλιν, ο παιδικός του έρωτας Βέρα, και ο σύζυγος της τελευταίας, Γουίλιαμ. Οι τέσσερίς τους γνωρίζονται στο Λονδίνο κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και μαζί με τη γνωριμία τους προκύπτουν πάθη και φιλίες.
Από τις πιο ευχάριστες εκπλήξεις της φετινής σεζόν, το φιλμ είναι ένα αισθηματικό δράμα που σχολιάζει τον έρωτα και τη φιλία, αναπτύσσοντας ζευγάρια που ενώνονται και χωρίζονται απ’ αυτά. Ο Τόμας μπορεί να είναι το ‘όνομα’ του σεναρίου, όμως αληθινές πρωταγωνίστριες είναι η Βέρα και η Κέιτλιν, οι οποίες αναπτύσσουν τον πιο ουσιαστικό δεσμό της ιστορίας, και το φιλμ τις τιμά ακολουθώντας τις μέχρι το τέλος, παραμερίζοντας ταυτόχρονα τους δύο άντρες της υπόθεσης και φορτώνοντάς τους συμβολικά τις γονικές υποχρεώσεις σε μια ακόμη απελευθερωτική κίνηση προς τις γυναίκες (τελευταία σκηνή). Υπάρχει επίσης το ζήτημα της μακροχρόνιας αγάπης, η οποία αν δεν τραφεί με εκδηλώσεις, με πράξεις, τότε βαλτώνει στη φαντασίωση.
Ακόμη όμως κι αν αυτή η φαντασίωση έχει τη δύναμη να οδηγεί τα συναισθήματά μας, την ουσιαστική απάντηση θα τη δώσουν οι πράξεις. Το μυαλό ποτέ δεν ήταν καλός σύμβουλος σ’ αυτές τις περιπτώσεις (δείτε τη σκηνή στη μπανιέρα ανάμεσα στον Ντύλαν και τη Βέρα, και το παρεμβαλλόμενο πλάνο).
Η εύνοια προς τους γυναικείους χαρακτήρες είναι εμφανής ήδη από την αφίσα της ταινίας που τις παρουσιάζει δίπλα τη μία στην άλλη ξαπλωμένες στο πάτωμα, παραπέμποντας σε σκηνή της ταινίας.
Οι γυναίκες είναι εξίσου τολμηρές, έξυπνες και ταλαντούχες με τους άνδρες της ιστορίας στους οποίους δίνονται χωρίς να παραχωρούν τα δικαιώματά τους- αντιθέτως μάλιστα, δε φαίνεται να τους απασχολούν καν οι υποχρεώσεις τους, συζυγικές και μητρικές. Είναι δύο γυναίκες που αποδεικνύονται ακατάλληλες σύζυγοι και μητέρες, αλλά το φιλμ καταφέρνει ν’ αποδώσει τη στάση τους όχι ως ανεπάρκεια αλλά ως απάντηση στην παρόμοια στάση των αντρών, οι οποίοι πιστεύουν ότι δικαιούνται αποκλειστικά την ελευθερία επιλογών, τις συνέπειες των οποίων πρέπει μετά να υποστούν οι γυναίκες τους.
Κι όμως, όσο κι αν λατρεύουν τους άντρες τους, οι γυναίκες της ταινίας νιώθουν απολύτως ελεύθερες να δοκιμαστούν στον έρωτα ακριβώς επειδή νιώθουν ίσες με τους άντρες. Δε νιώθουν ότι τους οφείλουν εξαρχής.
Το σενάριο φτάνει μέχρι και να υπονοήσει ομοφυλοφιλική έλξη την οποία όμως διατηρεί αφηρημένη, άρρητη και μάλλον συμπωματική, παρά καταπιεσμένη κι ανεκπλήρωτη, αφού αφενός δεν υπάρχουν πλάνα υπαινιγμού ανάμεσα στα δύο κορίτσια (οι σκηνές παίζονται με πλήρη ευθύτητα), αφετέρου το κινηματογραφικό παρελθόν του σκηνοθέτη («Η αγάπη είναι ο διάβολος», 1998) διαλύει πιθανή καχυποψία για δική του διστακτικότητα.
Το φιλμ καταφέρνει ν’ αναπτύξει τις λεπτές αποχρώσεις ανάμεσα στους χαρακτήρες και να εξελίξει τις σχέσεις χωρίς να τις ευτελίσει ή να μπερδέψει τις λεπτές διαφορές τους. Το σενάριο της Σάρμαν Μακντόναλντ (μητέρας της Νάιτλι) είναι γεμάτο από αιχμηρές ερωτικές στιχομυθίες που χρησιμοποιούνται για φλερτ στο πρώτο μέρος του φιλμ, ενώ η φωτογραφία του Τζόναθαν Φρίμαν δημιουργεί πανέμορφα, κομψά, ατμοσφαιρικά πλάνα που εκμεταλλεύονται στο έπακρο τα κοστούμια και το μακιγιάζ που ντύνουν το υπέροχο καστ.
Αναφορικά με το τελευταίο, η Μίλερ κάνει ακόμη μια πολύ καλή εμφάνιση συνοδευμένη από την εξαιρετική Νάιτλι που πια έχει καθιερωθεί στο είδος του ρομάντζου εποχής, ενώ οι Ρις και Μέρφι επίσης αντεπεξέρχονται θαυμάσια αν και εμφανώς ακολουθώντας σε σεναριακή σπουδαιότητα τις ερωμένες τους.

ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ
KNOWING

Σκην.: Άλεξ Πρόγιας
Πρωτ.: Νίκολας Κέιτζ, Τσάντλερ Κάντερμπερι, Ρόουζ Μπερν, Ντ. Τζ. Μαλόνι, Ντανιέλ Κάρτερ, Αλιθία Μαγκράθ

Ο Τζον είναι ένας αστροφυσικός που ανακαλύπτει ένα χαρτί μ’ έναν αριθμητικό κώδικα στη σχολική τσάντα του γιου του. Το χαρτί βρισκόταν ανάμεσα σε άλλες μαθητικές ζωγραφιές κρυμμένες σε μια χρονο-κάψουλα που είχαν κρύψει οι μαθητές του σχολείου του πριν από 50 χρόνια, προορισμένη να ανοιχτεί στη σημερινή εποχή. Οι αριθμοί που βρίσκονται πάνω στο χαρτί αποτελούν κωδικοποιημένη καταγραφή όλων των μεγάλων καταστροφών του περασμένου αιώνα και προειδοποιούν για το τέλος του κόσμου.
Στη θεωρία η σεναριακή ιδέα ακούγεται μια χαρά, ο Πρόγιας έχει αποδεδειγμένες ικανότητες, και η εσχατολογική κατηγορία του είδους χρειάζεται μια ανάσα εδώ και χρόνια, δεδομένου ότι ο «Πόλεμος των κόσμων» του Σπίλμπεργκ το 2005 ήταν από τις πιο απογοητευτικές προσθήκες της, εξαιτίας της κρυμμένης δυναμικής της που παρέμεινε ανεκμετάλλευτη. Παρόλα τα εχέγγυα όμως, η ταινία προκύπτει μία από τις πιο απογοητευτικές προσθήκες, αποτελώντας εύκολα τη χειρότερη ταινία του σκηνοθέτη και προσφέροντας μία ακόμη στη μακρά λίστα κακών ερμηνειών του πρωταγωνιστή.
Η μόνη αρετή του σεναρίου εκτός από την κεντρική ιδέα του, είναι η επιμελημένη δομή με την οποία προετοιμάζει τα γεγονότα, κλιμακώνοντας τα μεγέθη των καταστάσεων, την ένταση και την περιέργεια, αποκαλύπτοντας σταδιακά την πλοκή και περικλείοντάς τη μέσα σ’ ένα φιλοσοφικό περίβλημα που επιχειρείται να προσδώσει βαρύτητα στην καταστροφή καθαυτή. Τα προβλήματα αρχίζουν από ‘δω και πέρα, όταν ο ίδιος ο πρωταγωνιστής υποδύεται αδιάφορα και ανεπαρκώς τον ρόλο του μ’ αυτό το μονίμως κακοβαμμένο μαλλί που τον ακολουθεί στην πρόσφατη φιλμογραφία του, φυσιογνωμικό σύμπτωμα των κακών ερμηνειών του.
Τα οπτικά εφέ αναπαριστούν με ικανοποιητική αληθοφάνεια τις επιμέρους και την ολοκληρωτική καταστροφή όταν αυτή τελικά συμβαίνει, αλλά αποτυγχάνουν όταν χρειάζεται ν’ αποδώσουν τις πιο φιλοσοφικές στιγμές του φιλμ, όπως η ανάληψη των παιδιών με το διαστημόπλοιο και το περιβάλλον του καινούριου πλανήτη.
Όσο για τις φιλοσοφικές προεκτάσεις για το μέλλον μας στον γαλαξία και τη θέση μας στο σύμπαν, αυτές μένουν παραγκωνισμένες κι ανεκμετάλλευτες, απλώς ένα παραπάνω πλαίσιο για την καταστροφή το οποίο δεν καταφέρνει ν’ αποδείξει την αναγκαιότητά του αλλά αντιθέτως, εξαιτίας της κακής του εκτέλεσης, προκύπτει περισσότερο ως εξεζητημένη παράμετρος της πλοκής.