Του Ν. Τσαγκαράκη

Ανθρωποι που παραμερίζουν το προσωπικό όφελος για χάρη εκείνων που αγαπούν ή για κάποιο ανώτερο ηθικό χρέος.



ΠΑΓΩΜΕΝΟ ΠΟΤΑΜΙ

FROZEN RIVER



Σκην.: Κόρτνι Χαντ

Πρωτ.: Μελίσα Λίο, Μίστυ Άπχαμ, Τσάρλι ΜακΝτέρμοτ, Μάικλ Ο Κιφ, Μαρκ Μπουν Τζούνιορ

Αφού ο σύζυγός της την εγκαταλείπει παίρνοντας μαζί του όλες τις οικονομίες για την αγορά του καινούριου τους σπιτιού, η Ρέι πρέπει να βρει τρόπο να εξασφαλίσει χρήματα για να ζήσει τους δύο της γιους και να τους χαρίσει ένα νέο σπίτι.

Η Χαντ γράφει και σκηνοθετεί την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της, αποσπώντας δύο υποψηφιότητες στα φετινά Όσκαρ, για Πρωτότυπο Σενάριο και α’ Γυναικείο Ρόλο. Ένα δράμα που εκτυλίσσεται στα αμερικανο-καναδικά σύνορα, σε μια περιοχή που κατοικείται από ινδιάνους Μοχώκ, με υψηλή λαθρομετανάστευση, η οποία εξ ανάγκης ενισχύεται από τον τοπικό πληθυσμό, σε περιπτώσεις όπως της Ρέι, η οποια καταφεύγει στην παράνομη μεταφορά μεταναστών για να εξοικονομήσει γρήγορο χρήμα.

Γυρισμένη με βιντεοκάμερα HD, η ταινία φωτογραφίζεται με την αδρότητα και την αμεσότητα που απαιτεί η ιστορία, η οποία εκτυλίσσεται “βυθισμένη” στο απομονωμένο, αφιλόξενο, παγωμένο, “άψυχο” επαρχιακό τοπίο της πολιτείας της Νέας Υόρκης, που απειλεί την επιβίωση της διαλυμένης οικογένειας. Η Ρέι δίνει την προσωπική της μάχη ενάντια στον νόμο και στην όποια ηθική που αφορά την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, για να ικανοποιήσει όχι μια προσωπική φιλοδοξία ή ιδιοτροπία, αλλά για να ζωντανέψει το όνειρο που είχε υποσχεθεί στα παιδιά της, κι ειδικά στον μικρότερο: ένα καινούριο, όμορφο και ζεστό σπίτι.

Το κατόρθωμα του σεναρίου είναι ο τρόπος με τον οποίο καταφέρνει να μιλήσει για την οικογένεια χωρίς ευκολίες και χωρίς να υποχρεωθεί σε συμβάσεις ή προβλέψιμο ευτυχές τέλος. Το σενάριο επιλέγει την αισιόδοξη έκβαση αλλά όχι χωρίς τίμημα. Εμπλουτίζει την οικογένεια (η προσθήκη της Λάιλα), αλλά την αφήνει με ρήγματα (η απουσία της μητέρας, ο συνωστισμός όλων σ’ ένα μικρότερο σπίτι).

Η λύση δίνεται μέσα από τη σταδιακή σύγκλιση της Ρέι και της Λάιλα, οι οποίες ξεκινούν αντίθετα και σιγά-σιγά καλλιεργούν συμπάθεια κι εμπιστοσύνη, καθώς κι οι δύο έχουν χάσει κάτι σημαντικό που προσπαθούν ν’ ανακτήσουν. Βρίσκονται σε διαδικασία ‘επανεκκίνησης’ για την οποία δεν έχουν κανένα άλλο μέσο παρά τη συμμετοχή στη λαθραία διακίνηση ανθρώπων.

Εκεί βρίσκεται η ηθική αμφιθυμία του σεναρίου, το οποίο ζυγίζει την ευτυχία κάποιων ανθρώπων με τη δυστυχία άλλων. Ο τρόπος για να ικανοποιήσουν οι δύο πρωταγωνίστριες τα όνειρά τους, είναι να εκμεταλλευτούν τις ελπίδες και την κακουχία κάποιων άλλων. Η ταινία φροντίζει να μην ξεπέσει στην ηθικολογία, αποδίδοντας στην ιστορία μιαν εξίσου αληθοφανή και δίκαιη τροπή, με την οποια σφραγίζει τον πραγματισμό των καταστάσεων, τη συμπάθεια για τους χαρακτήρες και την ελπίδα που μεταδίδουν για ένα καλύτερο μέλλον, χωρίς να τους απαλλάσσει από τις ευθύνες που τους βαραίνουν.



ΕΦΤΑ ΖΩΕΣ

SEVEN POUNDS

Σκην.: Γκαμπριέλε Μουτσίνο

Πρωτ.: Γουίλ Σμιθ, Ροζάριο Ντώσον, Γούντυ Χάρελσον, Μπάρυ Πέπερ, Μάικλ Ίλυ, Ελπίντια Καρίγιο, Ρόμπιν Λι, Τζίνα Χεχτ

Ο Μπεν Τόμας ξεκινάει να επισκέπτεται εφτά ανθρώπους τους οποίους προτίθεται να βοηθήσει χωρίς να τους εξηγεί τον λόγο, και αφού πρώτα τους δοκιμάσει για να επιβεβαιώσει ότι αξίζουν αληθινά τη βοήθειά του. Στην πορεία μαθαίνουμε ότι απώτερος σκοπός του Μπεν είναι να εξιλεωθεί από τον ατυχή θάνατο ισάριθμων ατόμων, τον οποίο προκάλεσε ακούσια σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα.

Αν νομίζατε ότι τα μελοδράματα είναι αποκλειστικά γυναικείο είδος, αυτή είναι η πιο πρόσφατη ταινία που θα σας διαψεύσει, καθώς ο Σμιθ και ο σκηνοθέτης που στην προηγούμενη συνεργασία τους τον έστειλε στα Όσκαρ (ο Μουτσίνο είχε κάνει επίσης το «Κυνήγι της ευτυχίας»), στήνουν με ακρίβεια και επιμέλεια ένα δράμα ‘αποχαιρετισμού’ και αυτοθυσίας, μια φαντασίωση αυτο-λύπησης και μελαγχολίας, που μπορεί να μη διαθέτει κάποια φαινομενική χρησιμότητα για τον θεατή, αλλά κατά τη γνώμη μας λειτουργεί για όσους είναι προδιατεθειμένοι να υποβληθούν σε μια τέτοιου είδους φόρτιση.

Η υπερβολή, τα περιστασιακά κενά (ο αδερφός ανακαλύπτει το σχέδιο και περιμένει έξω από το σπίτι της Έμιλυ χωρίς να πραγματοποιήσει την απειλή του και χωρίς να τον δούμε να φεύγει) και η απιθανότητα του σεναρίου, ας μη σας απασχολήσουν αν αυτό που θέλετε είναι να συγκινηθείτε, αφού αντισταθμίζονται από την ατμοσφαιρική φωτογραφία του Φιλίπ Λε Σουρντ, το λυτρωτικό μουσικό θέμα του Άντζελο Μίλι, τη σφιχτή σκηνοθεσία του Μουτσίνο (ο ρυθμός πάει να χαθεί μόνο σε κάποια στιγμή στη διάρκεια της επίσκεψης του Μπεν στο σπίτι της Έμιλυ αλλά γρήγορα επανέρχεται), και τις εύστοχες ερμηνείες απ’ όλο το καστ (πολύ ευχάριστη η παρουσία της γλυκύτατης Ντώσον). Η κύρια δύναμη όμως όπου οφείλεται η όποια λειτουργικότητα του σεναρίου, είναι ο ίδιος ο Σμιθ, ο οποίος αποδεικνύει τη δύναμη του να είναι κανείς σταρ, με την κλασική έννοια της λέξης: η ικανότητα δηλαδή να φέρνεις τον κόσμο στην αίθουσα επειδή η παρουσία και η ερμηνεία σου προσδίδουν κάτι ριζικά, μοναδικά ιδιοσυγκρασιακό στην ταινία.

Εδώ έχουμε να κάνουμε μ’ έναν χαρακτήρα που προσωποποιεί την απόλυτη καλοσύνη. Ένας άνθρωπος με την υπέρτατη αίσθηση χρέους, που δε διστάζει να δώσει τη ζωή του για να επανορθώσει -στον βαθμό που αυτό είναι δυνατό- για τους άδικους θανάτους που προκάλεσε, κι αφού πρώτα έχει κάνει ό,τι μπορεί για να ωφελήσει ισάριθμα άτομα με ανάγκη. Το ζήτημα για τον Μπεν είναι η αποκατάσταση. Κι αφού γνωρίζει ότι αυτή ποτέ δε θα είναι αρκετή, αποφασίζει να τραβήξει τα όρια της προσφοράς του πέρα από τη ζωή, για να δώσει όσα πήρε. Ο Σμιθ ενσαρκώνει τον Μπεν με αποφασιστικότητα, νηφαλιότητα και κυρίως ευγένεια, προσφέροντας ένα πορτρέτο αμφίβολης ψυχολογικής “εγκυρότητας” αλλά σίγουρης ηθικής επιβεβαίωσης.

Μια παραβολή για την ανιδιοτέλεια, την αγάπη και την προσφορά ή μια μελοδραματική υπερβολή; Παρά την αφέλεια του όλου πράγματος, εμείς θα προτιμήσουμε την πρώτη εκδοχή, γιατί αν ξέρει να κάνει κάτι καλά το Χόλυγουντ, είναι ν’ ανακουφίζει.