Της Αννας Κωνσταντουλάκη
Γεμάτα από αλλοδαπούς, είναι τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών στα νοσοκομεία, αφού σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, όσοι δεν είναι ασφαλισμένοι, μπορούν να έχουν δωρεάν περίθαλψη στα ΤΕΠ.
Ο νόμιμος μετανάστης, μπορεί να έχει πρόσβαση στο ΕΣΥ, εφόσον έχει βιβλιάριο υγείας που έχει εκδοθεί από το ασφαλιστικό ταμείο στο οποίο είναι εγγεγραμμένος.
Σύμφωνα με την διευθύντρια του ΙΚΑ Πελαγία Βελιγραδή, στο Ν. Ηρακλείου, οι αλλοδαποί που έχουν ασφάλιση υπολογίζεται ότι κυμαίνονται μεταξύ 15.000-20.000.
Ο αριθμός των μη ασφαλισμένων δεν είναι γνωστός, όμως οι συγκεκριμένοι μετανάστες οι οποίοι πηγαίνουν στα τακτικά ιατρεία των νοσοκομείων, πρέπει να καταβάλουν 3 ευρώ. Επίσης, ενδεικτικό ότι στο Πανεπιστημιακό νοσοκομείο Ηρακλείου (σύμφωνα με την Στατιστική Υπηρεσία), οι ασθενείς που επισκέφθηκαν το Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών και δεν δήλωσαν ασφάλιση, φθάνουν τις 87.000 (Ελληνες και ξένοι), ενώ τα τακτικά, προγραμματισμένα ιατρεία, επισκέφθηκαν 69.000 άτομα που δεν δήλωσαν ασφάλιση, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι δεν ήταν ασφαλισμένοι.
Από αυτούς, δεν υπάρχουν στοιχεία για το πόσοι είναι οι οικονομικοί μετανάστες. Ωστόσο, σε αυτή την κατηγορία των ασθενών, ιδιαίτερο πρόβλημα αντιμετωπίζουν όσοι πάσχουν από χρόνια νοσήματα ή χρειάζεται να κάνουν κάποια επέμβαση ή δαπανηρή θεραπεία, δεδομένης της κατά κανόνα δύσκολης οικονομικής τους θέσης.
Οσον αφορά στην Πρωτοβάθμια περίθαλψη, κατά κανόνα, οι μετανάστες “χωρίς έγγραφα”, εξυπηρετούνται από τις δομές του Εθνικού Συστήματος Υγείας, καθώς οι λειτουργοί υγείας ακολουθώντας άτυπες πρακτικές και αγνοώντας το “γράμμα του νόμου”, διευκολύνουν την πρόσβασή τους στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι έχει δημιουργηθεί ένα πανευρωπαϊκό δίκτυο (www.mighealth. net) που επιδιώκει να αναδείξει καλές πρακτικε΄ς στην αντιμετώπιση προβλημάτων υγείας των μεταναστών και να δημιουργήσει δίκτυο εξειδικευμένων γνώσεων.
Μετανάστες και πρόσφυγες, αποτελούν ευπαθή πληθυσμό, με περίπλοκα προβλήματα υγείας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του πανευρωπαϊκού δικτύου που αφορούν στη χώρα μας, τα δικαιώματα των μεταναστών χωρίς έγγραφα είναι πολύ περιορισμένα στην Ελλάδα, συγκριτικά με πολλές χώρες της ΕΕ. Μπορούν να έχουν πρόσβαση μόνο στα επείγοντα περιστατικά των νοσοκομείων για την αντιμετώπιση καταστάσεων που απειλούν τη ζωή τους. Μοναδική εξαίρεση αποτελούν οι ξένοι ασθενείς με HIV ή άλλες μεταδοτικές ασθένειες, οι οποίοι μπορούν να επωφεληθούν της δωρεάν ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και νοσηλείας, εφόσον όμως η κατάλληλη θεραπεία δεν εφαρμόζεται στη χώρα προέλευσής τους. Εχουν επίσης δικαίωμα σε προσωρινή άδεια παραμονής και εργασίας (ν. 2955/2001).
Πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο
Οι αιτούντες άσυλο επίσης χαίρουν ισότιμα με τους Ελληνες δικαιώματα πρόσβασης στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Ωστόσο, ώσπου να αναγνωριστεί το καθεστώς τους ως αιτούντες άσυλο, έχουν δικαίωμα μονάχα στις υπηρεσίες επειγόντων, κάτι που ισχύει και για τους μετανάστες χωρίς έγγραφα (“παράνομοι”).
Το Προεδρικό Διάταγμα 668/18.5.2005 προβλέπει τη δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη των αιτούντων άσυλο και των προσφύγων που δεν είναι ασφαλισμένοι ή δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να καλύψουν οι ίδιοι τα έξοδα. Η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη περιλαμβάνει δωρεάν νοσηλεία σε δημόσιο νοσοκομείο και δωρεάν χορήγηση φαρμάκων από τα δημόσια νοσοκομεία. Για να έχουν δικαίωμα στη δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, οι μεν αιτούντες άσυλο πρέπει να έχουν στην κατοχή τους ειδικό δελτίο αιτούντος άσυλο, οι δε πρόσφυγες πρέπει να διαθέτουν το δελτίο ταυτότητας πολιτικού πρόσφυγα.
Σύμφωνα με το Π.Δ. 266/1999, τα ίδια ισχύουν και για τους αλλοδαπούς των οποίων η παραμονή στην Ελλάδα έχει εγκριθεί για ανθρωπιστικούς λόγους, ή έχει οριστεί σε αυτούς προθεσμία η οποία δεν έχει εκπνεύσει ακόμη και οι οποίοι πρέπει να κατέχουν το ειδικό δελτίο παραμονής για ανθρωπιστικούς λόγους.

