Αρκετά ανήσυχοι για τις εξελίξεις είναι οι εξαγωγείς φρούτων, λαχανικών και χυμών, με την «είσοδο» του 2009. Η οικονομική κρίση έχει ήδη φανεί στις εξαγωγές οι οποίες τους τελευταίους μήνες σημειώνουν πτώση, ενώ ο νέος κανονισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την κατάργηση των κοινοτικών εμπορικών προτύπων ποιότητας σε αρκετά εξαγώγιμα είδη, είναι πολύ πιθανό να μετατρέψει την ευρωπαϊκή αγορά σε πεδίο πώλησης δεύτερης ποιότητας αγροτικών προϊόντων.

Μιλώντας σήμερα στην «Π» ο ειδικός σύμβουλος του συνδέσμου Ελληνικών Επιχειρήσεων Εξαγωγής, Διακίνησης Φρούτων Λαχανικών και Χυμών (INCOFRUIT – HELLAS), Ηρακλειώτης Γιώργος Πολυχρονάκης, καταθέτει τους προβληματισμούς του, κάνοντας παράλληλα ένα απολογισμό των εξελίξεων που «έφερε» το 2008.

Σύμφωνα με τον κ. Πολυχρονάκη, η πιο σημαντική εξέλιξη είναι αδιαμφισβήτητα η αλλαγή της Κοινής Οργάνωσης Αγοράς (Κ.Ο.Α.) Οπωροκηπευτικών. Η πιο επικίνδυνη όμως για τα αγροτικά προϊόντα της χώρας μας και το εμπορικό μέλλον τους, είναι η κατάργηση των εμπορικών προτύπων. Κι όλα αυτά εκτυλίσσονται στο «σκηνικό» της χρηματοπιστωτικής κρίσης, οι συνέπειες της οποίας ήδη φαίνονται στις εξαγωγές των προϊόντων της χώρας μας.

Η νέα κοινή οργάνωση αγοράς οπωροκηπευτικών

Κάνοντας λοιπόν την ανασκόπηση των γεγονότων του 2008 ο κ. Πολυχρονάκης «στέκεται» στην αναθεώρηση της Κ.Ο.Α. των οπωροκηπευτικών, δηλαδή στην ενσωμάτωση της με τη νέα ΚΑΠ.

Όπως επισημαίνει «η αναθεώρηση αυτή είχε ως συνέπεια την κατάργηση των εξαγωγικών ενισχύσεων. Στη μεταποίηση των εσπεριδοειδών δίνει την δυνατότητα συνδεδεμένης ενιαίας ενίσχυσης για μια μεταβατική περίοδο με ενθαρρυντικά μέχρι στιγμής αποτελέσματα .Σε εθνικό επίπεδο η επιλογή της σύνδεσης του 60% της ενίσχυσης με την παράδοση στην μεταποίηση , παρά την γραφειοκρατία και τις συγκυρίες της οικονομικής κρίσης και της κατάρρευσης των τιμών στην νωπή κατανάλωση, πιστεύουμε ότι θα είναι ένα ισχυρό κίνητρο και βοήθεια για την απορρόφηση της σοδειάς αλλά και την στήριξη του εισοδήματος των παραγωγών».

Υπενθυμίζεται ότι οι παραγωγοί της Κρήτης, ένοιωσαν την αναθεώρηση της Κ.Ο.Α. των οπωροκηπευτικών με την αλλαγή του κανονισμού της σταφίδας και την πλήρη αποσύνδεση της παραγωγής σταφίδας από τη στρεμματική ενίσχυση.

Αλλαγές στα γεωργικά φάρμακα

Το 2008 επιφύλαξε στους αγρότες και τη μεταρρύθμιση -αναθεώρηση των κοινοτικών κανονισμών για τα φυτοφάρμακα. Σύμφωνα με τον κ. Πολυχρονάκη, «η κατάργηση ορισμένων δραστικών ουσιών δημιούργησε προβλήματα όπως είναι η αύξηση του καλλιεργητικού κόστους αλλά και η μη έγκαιρη υποκατάσταση τους από εναλλακτικές ουσίες. Λειτουργεί όμως θετικά με την ενιαία εναρμόνιση των ελάχιστων ορίων σε όλες τις Χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως η εξάλειψη αρνητικών παρενεργειών από την ύπαρξη μέχρι σήμερα εθνικών απαιτήσεων».

Έλεγχοι από τη Ρωσία

Η υπογραφή του Memorandum Ευρωπαϊκής Ένωσης-Ρωσίας για προσαρμογή των Ευρωπαϊκών προϊόντων στις πιο αυστηρές απαιτήσεις της ρωσικής νομοθεσίας για τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων, είναι επίσης μία σημαντική αλλαγή που έγινε το 2008.

«Προβλήματα υπήρξαν στην υλοποίησή του και βάσει αυτού επιβλήθηκε από τις 15 Νοεμβρίου του 2008 η συνοδεία των φορτίων οπωροκηπευτικών από Πιστοποιητικά Ασφαλείας, τονίζει ο κ. Πολυχρονάκης και προσθέτει: Όμως τα διαπιστευμένα Κέντρα δεν επαρκούν για τη έκδοση τους αλλά και οι προβλεπόμενες αναλύσεις φυτοφαρμάκων επιβαρύνουν το εξαγωγικό κόστος με κίνδυνο το ελληνικό εξαγωγικό εμπόριο να χάσει μια αγορά που προβλέπεται να έχει αυξητική τάση στο μέλλον».



Προβλήματα από την κατάργηση των προτύπων



Σημαντική ήταν και η εξέλιξη της κατάργησης των κοινοτικών εμπορικών προτύπων ποιότητας σε 26 από τα 36 προϊόντα στα οποία υφίσταντο, σύμφωνα με τον κ. Πολυχρονάκη.

«Φοβούμαστε, τονίζει, ότι η κατάργηση αυτή θα μετατρέψει την Ευρωπαϊκή Ένωση σε αγορά ουσιαστικά δεύτερης ποιότητας προϊόντων χωρίς διαφάνεια και συγκρισιμότητα στην ποιότητα, την εμφάνιση, το μέγεθος και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά με καταβαράθρωση των τιμών , επικράτηση εισαγομένων, από χαμηλού κόστους χώρες, φρούτων και λαχανικών .Πρόβλημα για το μέλλον της κοινοτικής παραγωγής».

Μείωση τιμών των προϊόντων

Το 2008, σύμφωνα με τον κ. Πολυχρονάκη, «παρατηρήθηκε επίσης μειωμένη ζήτηση τόσο σε εθνικό όσο και σε κοινοτικό επίπεδο λόγω της κρίσης με αποτέλεσμα μικρότερες τιμές στον παραγωγό αλλά και με επίπτωση στο εξαγωγικό εμπόριο της χώρας από την μη έγκαιρη προσαρμογή των τιμών σε αυτές της διεθνούς αγοράς με συνέπεια να χαθούν ποσοστά από το κατεκτημένο μερίδιο στις αλυσίδες καταστημάτων για ορισμένα προϊόντα. Να σημειωθεί ότι οι αλυσίδες αυτές ελέγχουν πάνω από 85% της λιανικής.

Η μειωμένη παραγωγή σε διάφορα προϊόντα λόγω καιρικών και άλλων καλλιεργητικών συνθηκών επέφερε μια κάποια μείωση τόσο στην ποσότητα όσον και στις αξίες και στο εισόδημα των παραγωγών αλλά και των αποτελεσμάτων του εμπορίου.

Πρόσφατα οι απεργίες στα λιμάνια, οι λαθρομετανάστες , τα υπέρμετρα αντικίνητρα όπως αυτό του ελεγχόσημου κόστους μέχρι 1%, Φόρου Ν 128 0,6% επί των τραπεζικών εξαγωγικών δανειοδοτήσεων, ΕΤΑΚ επί των ιδιοχρησιμοποιουμένων ακινήτων και άλλα όπως η παρεμπόδιση της ομαλής διακίνησης των φορτίων λόγω απεργιών διαφόρων κλάδων είναι μερικές επιβαρύνσεις που στα προϊόντα μας και δρουν επιβαρυντικά στη διαμόρφωση του εξαγωγικού κόστους, υπογραμμίζει ο κ. Πολυχρονάκης.



Οικονομική κρίση,

ανάγκη στήριξης



Απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις της «Π» ο κ. Πολυχρονάκης επισημαίνει ότι η οικονομική κρίση έχει ήδη επιφέρει πλήγμα στο εξαγωγικό εμπόριο του κλάδου.

«Χρειάζεται στήριξη, τονίζει, για τη διατήρηση της θέσεως του κλάδου στις διεθνείς αγορές εκ μέρους της Πολιτείας με παρόμοια μέτρα με αυτή που εξαγγέλθηκαν για την τουριστική βιομηχανία».

«Ελπίζουμε παρά ταύτα, καταλήγει ο κ. Πολυχρονάκης, εντός του 2009 σε αποκατάσταση μιας κάποιας ζήτησης και βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας μας για διατήρηση τουλάχιστον του μεριδίου μας στις παραδοσιακές καταναλωτικές αγορές».