Το ... τρενάκι της Κρήτης

Ο υπουργός Μεταφορών διαρρέει ότι... όλα είναι έτοιμα για το σιδηρόδρομο που θα ξεκινά απ’ την Λακωνία!



Η Κρήτη μπορεί να στενάζει υπό το βάρος της έλλειψης των υποδομών, μπορεί να μην έχει σύγχρονο οδικό δίκτυο, να μη διαθέτει αξιοπρεπές αεροδρόμιο, αλλά θα αποκτήσει το…τρενάκι της! Ναι, το υπουργείο Μεταφορών, με διαρροές που κάνει το τελευταίο διάστημα, αφήνει να εννοηθεί ότι σχεδιάζει να λειτουργήσει σιδηρόδρομος στην Κρήτη και μάλιστα με…σύνδεση από τη Λακωνία!

Πρόκειται για την αναβίωση ενός παλιού σχεδίου κι ενός οράματος που κρατά πάνω από 100 χρόνια αφού για πρώτη φορά τo 1893 oπότε γενικός διοικητής Κρήτης, υποσχέθηκε μεταξύ διαφόρων έργων και την κατασκευή σιδηροδρόμου!

Το σχέδιο εγκαταλήφθηκε αφού είχε γίνει και σύμβαση με την εταιρεία κατασκευής, σχεδόν μετά από 30 χρόνια.

Το όλο θέμα έρχεται και ξανάρχεται στην επικαιρότητα ενώ και στο πρόσφατο Συνέδριο των Κρητών Οπου Γης-τον Αύγουστο του 2007- επανήλθε από τον συγκοινωνιολόγο κ.Οικονομόπουλο ο οποίος ζήτησε να εκπονηθεί μελέτη σκοπιμότητας.

Τώρα τα ‘ΝΕΑ’ δημοσίευσαν ένα μεγάλο ρεπορτάζ που προφανώς ‘στηρίζεται’ από το υπουργείο Μεταφορών και το οποίο κάνει λόγο για εκπόνηση μελέτης από την Περιφέρεια Κρήτης.

‘Εμείς δεν έχουμε κάτι τέτοιο, δεν έχουμε αναθέσει καμία μελέτη για το θέμα του σιδηροδρόμου. Εκείνο που έχουμε κάνει είναι να αναθέσουμε μία μελέτη σκοπιμότητας για τον κεντρικό άξονα όπως είχε προταθεί και από τους ομογενείς Κρήτες’ ανέφερε στην ‘Π’ ο περιφερειάρχης Κρήτης Σεραφείμ Τσόκας.

Πάντως ασφαλείς πληροφορίες αναφέρουν ότι ο (κρητικής) καταγωγής υπουργός Μεταφορών Κωστής Χατζηδάκης βλέπει με καλό μάτι αυτή την προοπτική και έχει πειστεί ότι αξίζει τον κόπο να ερευνηθεί η δυνατότητα για σιδηρόδρομο στην Κρήτη!

Σύμφωνα με τα ΝΕΑ ‘Το πρώτο βήμα για τη δημιουργία σιδηροδρομικής γραμμής στην Κρήτη ετοιμάζεται να κάνει η Περιφέρεια Κρήτης, που σχεδιάζει να προχωρήσει στην εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας- με προκαταρκτική χάραξη της σιδηροδρομικής γραμμής- και σε λειτουργική μελέτη του κρητικού σιδηροδρόμου. Από την πλευρά του ο ΟΣΕ δηλώνει πρόθυμος να συνδράμει στην προσπάθεια αυτή’.

Όσον αφορά το κόστος του εγχειρήματος-λέει η εφημερίδα- οι ειδικοί εκτιμούν ότι πρόκειται για μια επένδυση λιγότερο δαπανηρή από αυτή ενός σύγχρονου αυτοκινητόδρομου. Σε ό,τι αφορά τα κεφάλαια- όπως αναφέρουν- μπορούν να εξασφαλιστούν από δράσεις της Ε.Ε. ή μέσω Συμπράξεων Δημοσίου Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ).

Οι συγκοινωνιολόγοι κ. Γιώργος Νάθενας και κ. Βασίλης Οικονομόπουλος προτείνουν την ανάπτυξη σιδηροδρόμου στην Κρήτη, κυρίως στη διαδρομή Χανιά- Ρέθυμνο- Ηράκλειο, την οποία το τρένο θα διανύει σε 50 λεπτά (20+30 λεπτά), ενώ προβλέπονται επεκτάσεις προς Κίσσαμο, Νέο Αεροδρόμιο Καστελλίου Πεδιάδος και Άγιο Νικόλαο. Επίσης θα μπορεί να δρομολογηθεί rail ferry (φέρι μπόουτ που μεταφέρει τρένα) από το Καστέλλι Κισσάμου προς τη Νεάπολη Λακωνίας.

Και στο συνέδριο των απανταχού κρητών ο κ.Οικονομόπουλος είχε θέσει επί τάπητος το θέμα. Ο κ. Οικονομόπουλος, έχοντας την εμπειρία ανάλογων κατασκευών στο εξωτερικό αλλά και του προαστιακού της Αθήνας, ανέφερε πως θα μπορούσε να ενταχθεί στο Δ’ ΚΠΣ, στη διασυνοριακή συνεργασία με προγράμματα INETRREG, αλλά και στις μελέτες των διευρωπαϊκών αυτοκινητοδρόμων.

Αναφερόμενος σε περιπτώσεις του εξωτερικού, είπε πως πάντα ανάλογες επενδύσεις έχουν αποδειχτεί ιδιαίτερα κερδοφόρες και βρήκαν απήχηση στον κόσμο. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα, όπως είπε, που οι σιδηροδρομικές εταιρείες, είτε αυτές είναι κρατικές είτε μικτές, με διάφορους τρόπους θεσμικούς αντλούν πόρους από τη λεγόμενη υπεραξία που αποκτά η γη όταν περνά σιδηρόδρομος και συνδέει μέσα μαζικής μεταφοράς.

Στο σημείο αυτό, ο κ. Οικονομόπουλος υποστήριξε πως για να πετύχει το έργο αυτό, απαιτείται ταυτόχρονα συνεργασία με τα ΚΤΕΛ που με τα λεωφορεία τους θα συνεισφέρουν στην εξυπηρέτηση του κόσμου.

Ο κ. Οικονομόπουλος έδειξε σίγουρος για την απήχηση που θα έχει στον κόσμο ο σιδηρόδρομος, ενώ είπε ότι θα προσφέρει συγκριτικά πλεονεκτήματα, όπως έκανε και σε περιοχές, όπως τη Μαγιόρκα, τη Σαρδηνία και τη Σικελία. Θα συμβάλει ακόμα και στην ανάπτυξη του τουρισμού, αφού οι ξένοι επισκέπτες που έχουν στη χώρα τους σιδηρόδρομο, τον αναζητούν και στον τόπο των διακοπών τους.

Η ιστορία

Ο σιδηρόδρομος στην Κρήτη χρονολογείται από το 1893, όταν ο Οθωμανός γενικός διοικητής Κρήτης, Μαχμούτ Τζελάλ υπόσχεται μεταξύ διαφόρων έργων και την κατασκευή σιδηροδρόμου.

Το 1895 έγινε επίσκεψη του Βέλγου προξένου στην Αθήνα Louis Rochelle, ο οποίος μαζί με τον μηχανικό Σαββάκη και κλιμάκιο ξένων και ντόπιων μηχανικών, περιοδεύουν σε περιοχές της διαδρομής Χανίων - Ηρακλείου και καταλήγουν σε σχέδιο γραμμής που θα άρχιζε από τα Χανιά και θα διερχόταν από το Ρέθυμνο και το Ηράκλειο, θα κατέβαινε προς Μεσαρά και Κόκκινο Πύργο με προοπτική κατάληξης προς το Ρέθυμνο.

Το 1903 στην αυτόνομη πλέον Κρήτη, ο μηχανικός Ε. Μεϊμαράκης, είχε εκπονήσει μελέτη σιδηροδρομικής σύνδεσης του Ηρακλείου με τη Μεσαρά.

Το 1908 εκπονείται μελέτη από τον μηχανικό Σ. Πεζανό σύμφωνα με την οποία, σε πρώτη φάση προβλεπόταν σιδηροδρομική γραμμή από το Καστέλλι Κισσάμου προς Χανιά, Ρέθυμνο, Μυλοπόταμο, Άγιο Μύρωνα, Ηράκλειο, Αρχάνες, Καστέλλι Πεδιάδος, Άγιο Νικόλαο και διακλάδωση από Καστέλλι Πεδιάδος προς Ίνι. Σε δεύτερη φάση προβλέπονταν επεκτάσεις από Άγιο Νικόλαο προς Ιεράπετρα και Σητεία, από Ίνι προς Τυμπάκι, Άγιο Βασίλειο και Ρέθυμνο, από Ίνι προς Βιάνο και από Καστέλλι Κισσάμου προς Κάνδανο.

Το 1913 μετά την ένωση με την Ελλάδα, υποβάλλονται δύο προτάσεις για σιδηρόδρομο στην πεδιάδα της Μεσαράς και τραμ στα Χανιά, με τη συμμετοχή και Γάλλων τεχνοκρατών.

Το 1921 ο Σαββάκης πρότεινε εν όψει της από τότε προγραμματιζόμενης διαπλάτυνσης των Θεσσαλικών Σιδηροδρόμων, το υλικό του δικτύου που θα αποξηλωνόταν (επιδομή, τροχαίο υλικό, σήματα), να μεταφερθεί στην Κρήτη και να χρησιμοποιηθεί για κατασκευή σιδηροδρομικού δικτύου μετρικού εύρους, στη διαδρομή: ΚίσσαμοςΧανιά- Γεωργιούπολη- Ρούστικα- Άγιος Βασίλης- Τυμπάκι- Καστέλλι Πεδιάδος- Αρχάνες- Ηράκλειο.

Το 1990, επί των ημερών της κυβέρνησης Μητσοτάκη, το θέμα του σιδηροδρόμου αναζωπυρώνεται με την πρόταση Ιαπώνων επενδυτών για συνδυασμένη δημιουργία τουριστικών επενδύσεων και σιδηροδρόμου υψηλής ταχύτητας, κατά μήκος της βόρειας ακτής, όπου βρίσκονται τα μεγάλα αστικά κέντρα του νησιού. Μάλιστα συμπληρώθηκε από πρόταση για δημιουργία Σταθμού Διαλογής στο Ηράκλειο και σύνδεσή του μέσω σιδηροδρομικών πορθμείων με την Ιταλία, για προώθηση με βαγόνια ψυγεία (Ιnterfrigo) των κρητικών προϊόντων, ιδιαίτερα των πρώιμων.