Tου Γιάννη Ζωράκη
Οι σχέσεις ανάμεσα στον “ραδιοτηλεοπτικό και τον παιδικό κόσμο” διερευνήθηκαν σε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εκδήλωση που συνδιοργάνωσαν ΕΡΤ, ΕΡΑ και το περιοδικό Ραδιοτηλεόραση, προχθές στην δημοτική αίθουσα “Ανδρόγεω”.
Η εκδήλωση, η οποία σημειώνεται είχε μεγάλη αποδοχή από το κοινό, αποτελεί την έβδομη κατά σειρά που διοργανώνει ανά την Ελλάδα η ΕΡΤ, ενώ εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα κοινωνικής υπευθυνότητας του κρατικού Μέσου.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, διακεκριμένοι επιστήμονες από τους χώρους της κοινωνικής παιδαγωγικής, της αναπτυξιακής ψυχολογίας, καθώς και εν ενεργεία εκπαιδευτικοί, αλλά και δημοσιογράφοι, αναζήτησαν τις συγκλήσεις ή αποκλίσεις ανάμεσα στην τηλεόραση και τα παιδιά, παραθέτοντας παράλληλα τις προτάσεις τους για μια περισσότερο αγαστή “συνεργασία” ανάμεσα στους “δύο κόσμους”.
Τι, πόσο, πώς
Το βαθμό σύγκλισης ανάμεσα στους δύο κόσμους διερεύνησε σε μια ιδιαίτερα αξιόλογη εισήγηση, ο πρώην αντιπρύτανης πανεπιστημίου Κρήτης, καθηγητής παιδαγωγικής με ειδίκευση στην κοινωνιολογία της εκπαίδευσης, κ. Γιάννης Πυργιωτάκης.
Ο καθηγητής Γιάννης Πυργιωτάκης, μέσα από σημαντικές αναδρομές και εύστοχα παραδείγματα, τόνισε πως στις σημερινές βιομηχανικές κοινωνίες ο ραδιοτηλεοπτικός κόσμος υπεισέρχεται στον παιδικό κι αποτελεί μέρος της καθημερινότητας των παιδιών.
“Μ’ αυτή την έννοια, η ραδιοτηελόραση επηρεάζει πάρα πολύ τα παιδιά” παρατήρησε ο κ. Πυργιωτάκης, για να διευκρινίσει πως έτσι όπως διαμορφώνεται η ζωή σήμερα, οι δύο κόσμοι στέκονται πλέον ο ένας δίπλα στον άλλο. Παρ’ όλα αυτά, ο κ. Πυργιωτάκης χωρίς να κινδυνολογεί, τόνισε πως οι δύο κόσμοι αυτοί μπορούν να λειτουργήσουν παράλληλα, αρκεί να βρεθούν οι δικλίδες εκείνες που θα επιτρέπουν στα παιδιά να “ενσωματώσουν φυσιολογικά τον κόσμο τους στον ραδιοτηλεοπτικο”. Γι’ αυτό ακριβώς τον λόγο ο καθηγητής, επεσήμανε πως οι γονείς – όσο αυτό είναι δυνατόν – πρέπει να στέκονται δίπλα στα παιδιά, πραγματοποιώντας μια διαχείριση, του τι βλέπουν, για πόσο χρονικό διάστημα και πώς. “Η δική μου πρόταση είναι οι γονείς να βλέπουν κάποια πράγματα με τα παιδιά, να κλείνουν μετά την τηλεόραση κι έπειτα να γίνεται μια συζήτηση σ’ αυτό που παρακολούθησαν, ώστε τα παιδιά να μπορέσουν να αναπτύξουν κριτική ικανότητα και να αντιληφθούν πως δεν αποτελούν παθητικούς δέκτες, αλλά τα όσα παρακολουθούν επιδέχονται κριτικής” κατέληξε ο κ. Πυργιωτάκης.
Όχι στους παθητικούς δέκτες
Ανάλογη άποψη διατύπωσε “από τον χώρο της τηλεόρασης” ο δημοσιογράφος Βασίλης Λυριτζής, συμφωνώντας με τον κ. Πυργιωτάκη και διευκρινίζοντας πως παρουσιάζει την προσωπική του εκτίμηση ως άνθρωπος του χώρου.
Ο κ. Λυριτζής, τόνισε πως οι τηλεθεατές οφείλουν να διαχειριστούν ορθολογικά την πληροφορία της τηλεόρασης και να λειτουργήσουν επεξεργαζόμενοι τα όσα παρακολουθούν.
Αναφερόμενος ειδικότερα στα παιδιά, υποστήριξε:
“H τηλεόραση είναι μια υπόθεση που θα πρέπει να την διαχειριστεί ο ίδιος ο πολίτης σε σχέση με το παιδί. Δεν αφήνουμε τα παιδιά να παρακολουθούν τηλεόραση μόνα τους. Κι αυτό γιατί, άλλο είναι το χρέος της τηλεόρασης ως πομπού κι άλλο των δεκτών. Κι είναι επιλογή μας, αν θέλουμε να γίνουμε παθητικοί δέκτες ή αν επιλέγουμε μια αμφίδρομη σχέση ανάμεσα στον πομπό και τον δέκτη”.
Τηλεοπτικά προγράμματα
Στην έμφαση που πρέπει να δοθεί στα τηλεοπτικά προγράμματα, τα οποία πρέπει να διαμορφωθούν προς όφελος των παιδιών, επέμειναν ο καθηγητής αναπτυξιακής ψυχολογίας, Γιάννης Κουγιουμουτζάκης και η σχολική σύμβουλος προσχολικής αγωγής και προϊσταμένη επιστημονικής και παιδαγωγικής καθοδήγησης της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης Κρήτης κ. Μαριάννα Κανδεράκη.
Ο καθηγητής συμπύκνωσε την μακροσκελέστατη εισήγηση του στην πρόταση “ο ραδιοτηλεοπτικός κόσμος να χρησιμοποιήσει την δύναμη του υπέρ του παιδικού κόσμου”. Ο κ. Κουγιουμουτζάκης έκανε μεγάλες αναφορές στην μίμηση των παιδιών και την αναγκαιότητα τα ηλεκτρονικά μέσα γενικότερα να συμβάλλουν στην επικοινωνία κι όχι την αποξένωση.
Η κ. Κανδεράκη από την πλευρά της υπογράμμισε την διείσδυση της τηλεόρασης στον κόσμο των παιδιών, τονίζοντας την “αδρανοποίηση του ξεπετάγματος της φαντασίας”. Η κ. Κανδεράκη ωστόσο επεσήμανε πως θα μπορούσε να υπάρξει μια καλή σχέση ανάμεσα στην τηλεόραση και την δημιουργικότητα των παιδιών, υπό τον όρο να πραγματοποιείται μια κριτική θεώρηση της τηλεόρασης και να δημιουργούνται αλληλεπιδραστικά προγράμματα που θα βοηθούν την Αγωγή των παιδιών.

