Της Ευαγγελίας Καρεκλάκη

Σε τεντωμένο σχοινί ακροβατούν αρκετοί κρατούμενοι τόσο στις φυλακές Αλικαρνασσού όσο και στις φυλακές της Νεάπολης που συνεχίζουν την απεργία πείνας διαμαρτυρόμενοι για τις άθλιες συνθήκες κράτησης τους. Πολλά από τα αιτήματα που διεκδικούν χαρακτηρίζονται δίκαια ακόμα και από τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους, υποστηρίζοντας ότι ο υπουργός Δικαιοσύνης επιβάλλεται να ικανοποιήσει τουλάχιστον ορισμένα ώστε να αποκλιμακωθεί η ένταση που επικρατεί στις φυλακές ολόκληρης της χώρας αλλά κυρίως να βελτιωθούν οι συνθήκες κράτησης των εγκλείστων.

Στο πλευρό των κρατουμένων εξάλλου βρίσκονται αρκετές οργανώσεις, φορείς, άνθρωποι του πνεύματος και των Tεχνών, πολιτικοί παράγοντες που αναγνωρίζουν ότι το σωφρονιστικό σύστημα στην Ελλάδα είναι αναχρονιστικό και τείνει προς …κατάρρευση.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία των φυλακών, στις κλειστές φυλακές Αλικαρνασσού όπου σήμερα κρατούνται 400 άνθρωποι-έναντι των 105 που προβλέπεται- περίπου 40-60 άτομα συνεχίζουν καθημερινά να λαμβάνουν συσσίτιο.

Όλοι οι υπόλοιποι απέχουν από το συσσίτιο, ενώ 70 άτομα έχουν προχωρήσει σε απεργία πείνας. Πιο συγκεκριμένα σε απεργίας πείνας έχει προχωρήσει όλη η πτέρυγα των Αλβανών, 55 άτομα συνολικά. Από την υπόλοιπη φυλακή το στόμα τους έχουν …ράψει 15 κρατούμενοι που με εντολή της Διεύθυνσης έχουν απομονωθεί από τους συγκρατούμενους τους. Μεταξύ αυτών είναι και ο αναρχικός Γιάννης Δημητράκης.

Σε αποχή από το συσσίτιο τους αλλά και σε απεργία πείνας έχουν προχωρήσει και οι κρατούμενοι των φυλακών Νεάπολης, όπου ακροβολισμένοι στα παράθυρα της φυλακής ζητούν ανθρώπινες συνθήκες κράτησης.

Η κατάσταση στις φυλακές Νεάπολης είναι δραματικές. Κρατούμενοι κοιμούνται ακόμα και στα πατώματα ελλείψει χώρου, ενώ ο προαυλισμός τους περιορίζεται σε ελάχιστα τετραγωνικά γης, όπου για να χωρέσουν όλοι μαζί, κάνουν …βάρδιες. Να σημειωθεί ότι στις φυλακές της Νεάπολης αρκετοί κρατούμενοι είναι υπόδικοι.

Στις φυλακές Αλικαρνασσού αν και το κτίριο είναι πεπαλαιωμένο, οι κρατούμενοι απολαμβάνουν κάποια …προνόμια που στερούνται οι φυλακισμένοι στα υπόλοιπα σωφρονιστικά καταστήματα, με εξαίρεση τις φυλακές της Αγιάς.

Το γεγονός ότι οι κρατούμενοι προαυλίζονται σε μία έκταση τεσσάρων στρεμμάτων είναι μεγάλο πλεονέκτημα για έναν άνθρωπο που βρίσκεται πίσω από τα κάγκελα. Οι κρατούμενοι παίζουν ποδόσφαιρο, μπάσκετ, ακόμα και …ντομάτες έχουν φυτέψει. Αντίθετα στις νέες υπερσύγχρονες φυλακές που κατασκευάζονται, οι κρατούμενοι δεν βλέπουν ουρανό. Οι συνθήκες είναι τόσο καταθλιπτικές ακόμα και για τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους.

Πέραν όμως από τις συνθήκες διαβίωσης, οι κρατούμενοι στις φυλακές της χώρας διεκδικούν να υπάρξουν αλλαγές στο ισχύον σύστημα κράτησης.



Οι προτάσεις του Κεντρικού Επιστημονικού Συμβουλίου Φυλακών



Μείωση του ανώτατου ορίου προφυλάκισης από 18 σε 12 μήνες, αύξηση των ημερών άδειας των κρατουμένων, εξαγορά ποινών φυλάκισης μέχρι πέντε έτη και επέκταση της υφ' όρων απόλυσης για βαριά ασθενείς κρατούμενους, είναι μερικές από τις προτάσεις που εισηγήθηκε χθες στον υπουργό Δικαιοσύνης Σωτήρη Χατζηγάκη το Κεντρικό Επιστημονικό Συμβούλιο Φυλακών (ΚΕΣΦ), το οποίο συνεδρίασε για δεύτερη φορά προκειμένου να εξετάσει αιτήματα των κρατουμένων για βελτίωση των συνθηκών κράτησής τους στα σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας.

Πιο συγκεκριμένα, οι προτάσεις που εισηγείται στον υπουργό Δικαιοσύνης, είναι:

1) Η μετατροπή σε χρηματική της περιοριστικής της ελευθερίας ποινής μέχρι πέντε έτη (εφάπαξ εφαρμογή του μέτρου). Η μετατροπή να είναι αυτόματη εκτός εάν το δικαστήριο, με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση, κρίνει ότι η χρηματική ποινή δεν αρκεί για να αποτραπεί ο κατάδικος από την τέλεση άλλων αξιόποινων πράξεων.

2) Οι καταδικασθέντες για διάπραξη πλημμελημάτων να απολύονται εφόσον έχουν εκτίσει το 1/5 της ποινής για διετή καταδίκη και το 1/3 της ποινής για καταδίκη μεγαλύτερη των δύο ετών (εφάπαξ εφαρμογή του μέτρου). Δεν πρέπει να κωλύεται η υπό όρους απόλυση των κρατουμένων από τη μη καταβολή των δικαστικών εξόδων και της χρηματικής ποινής που τυχόν επιβλήθηκε.

3) Να ισχύει και για τους καταδικασθέντες για ναρκωτικά η έκτιση των 3/5 της ποινής για την απόλυσή τους, με εξαίρεση αυτούς που έχουν καταδικασθεί καθ' υποτροπή ή ασκούν εμπορία ναρκωτικών κατ' επάγγελμα ή κατά συνήθεια ή που εμπορεύθηκαν ιδιαίτερα μεγάλη ποσότητα ναρκωτικών.

4) Το ανώτατο όριο της προσωρινής κράτησης (προφυλάκισης) να περιορισθεί στους 12 μήνες από 18 που είναι σήμερα, με εξαίρεση τα αδικήματα για τα οποία προβλέπεται ανώτατο όριο ποινής κάθειρξης 20 ετών ή ισόβια, στα οποία μπορεί να παραταθεί για έξι ακόμη μήνες.

5) Η άδεια των κρατουμένων να αυξηθεί κατά μία μέρα (από πέντε σε έξι μέρες), πέραν των δύο ημερών που χορηγούνται για οδοιπορικά. Με τη ρύθμιση αυτή θα επεκταθεί το δικαίωμα άδειας σε κρατούμενους σε 36 έως 48 ημέρες το χρόνο.

6) Να προβλεφθεί συγχώνευση των προς εκτέλεση πειθαρχικών ποινών των φυλακισμένων.

7) Να προβλεφθεί η επέκταση της υφ' όρων απόλυσης και στις κατηγορίες των τετραπληγικών, των τυφλών, των πασχόντων από χρόνια νεφρική ανεπάρκεια και από ανθεκτική φυματίωση.

Επίσης, με δύο ειδικές εγκυκλίους που υπέγραψε ο γ. γραμματέας του υπουργείου Δικαιοσύνης και απεστάλησαν προς τους διευθυντές των φυλακών της χώρας, συνιστάται:

- Ειδική αιτιολόγηση των αποφάσεων από τα αρμόδια όργανα των λόγων απόρριψης της αίτησης κρατουμένων, προκειμένου να τους χορηγηθούν τακτικές και έκτακτες άδειες.

- Ίση μεταχείριση όσων κρατούμενων επιθυμούν να υπαχθούν στις διατάξεις για τα ευεργετικά ημερομίσθια.