Κώστα Βαρβεράκη,
προέδρου του Κεντρικού Δημ. Διαμερίσματος Ηρακλείου
Τα δημοτικά διαμερίσματα αποτελούν ένα νέο θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για όλους τους δήμους της χώρας με πληθυσμό πάνω από 100.000 κατοίκους.
Σύμφωνα με το νέο Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, ενισχύθηκε ο ήδη υπάρχων θεσμός, ο οποίος ήδη εφαρμοζόταν στους Δήμους Αθηναίων, Πειραιά, Θεσσαλονίκης και Πατρέων. Γίνεται σαφής διάκριση των δημοτικών διαμερισμάτων από τα τοπικά διαμερίσματα, όπως ονομάζονται πλέον οι πρώην κοινότητες που συνενώθηκαν στους νέους “καποδιστριακούς” δήμους. Τα νέα αυτά δημοτικά διαμερίσματα αποτελούν ουσιαστικά μετεξέλιξη του παλαιότερου θεσμού των συνοικιακών συμβουλίων, των οποίων όμως η λειτουργία δεν ευδοκίμησε για διάφορους λόγους. Διοικούνται από 15μελές συμβούλιο, το οποίο εκλέγεται κάθε 4 χρόνια μαζί με τις δημοτικές εκλογές, ακολουθώντας την ίδια διαδικασία με την εκλογή του δημοτικού συμβουλίου.
Λαμβάνοντας υπόψη τα γεωγραφικά και πληθυσμιακά δεδομένα του Δήμου Ηρακλείου, καθώς και τα όρια των ήδη υφισταμένων εκλογικών διαμερισμάτων, που πρέπει να περιλαμβάνονται μέσα στα όρια των αντίστοιχων δημοτικών, δημιουργήθηκαν 4 δημοτικά διαμερίσματα: το 1ο (Κεντρικό), το 2ο (Ανατολικό), το 3ο (Δυτικό) και το 4ο (Νότιο). Πιστεύεται ότι η διαίρεση αυτή εξυπηρετεί το σκοπό που έχει θέσει ο νομοθέτης, δηλαδή τη διοικητική αποκέντρωση και την καλύτερη αντιμετώπιση των τοπικών υποθέσεων, με τελικό ζητούμενο την άμεση και πληρέστερη εξυπηρέτηση των δημοτών.
Έχει αποδειχτεί στην πράξη ότι είναι αναγκαία η αποκέντρωση των υπηρεσιών ενός μεγάλου Δήμου, τόσο για την εύρυθμη λειτουργία του, όσο και για την καλλίτερη εξυπηρέτηση των δημοτών. Στο Δήμο Θεσσαλονίκης, όπου ο θεσμός αυτός λειτουργεί με επιτυχία εδώ και 26 χρόνια, έχουν ήδη εξαχθεί χρήσιμα συμπεράσματα, όπως αναφέρει σχετικά ο γνωστός για τις σπουδαίες αθλητικές του επιτυχίες και σημερινός Δήμαρχος Βασίλης Παπαγεωργόπουλος: «Τα Δημοτικά Διαμερίσματα είναι τα κέντρα που αφουγκράζονται, συσσωρεύουν και επεξεργάζονται όλες τις ανάγκες, τις αγωνίες, τις επιθυμίες και τα προβλήματα των πολιτών και προσφέρουν στην κεντρική διοίκηση μεγάλες υπηρεσίες. Είναι γέφυρες επικοινωνίας και δημιουργούν με τις πολλαπλές τους δραστηριότητες πιο ιδανικές συνθήκες διαβίωσης για τους πολίτες”.
Μια από τις επιτακτικότερες ανάγκες των πολιτών είναι και η ενασχόλησή τους με τον αθλητισμό, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια που οι ρυθμοί της ζωής του σύγχρονου ανθρώπου τον αναγκάζουν να είναι δέσμιος της καθιστικής ζωής. Οι αθλητικοί χώροι που υπάρχουν στις γειτονιές αποτελούν μια διέξοδο για τους δημότες, τόσο για ελεύθερη χρήση, όσο και για οργανωμένη άθληση μέσα από τα αθλητικά σωματεία που δραστηριοποιούνται στην κάθε περιοχή. Ο ρόλος των δημοτικών διαμερισμάτων είναι πολύ σημαντικός στη σωστή διαχείριση των χώρων αυτών έτσι ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο αποδοτικοί και χρήσιμοι στην κοινωνία.
Σύμφωνα με το νέο Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων το Συμβούλιο του δημοτικού διαμερίσματος με αποφάσεις του, μεταξύ άλλων εκφράζει γνώμες και διατυπώνει προτάσεις σχετικά με τους υπαίθριους χώρους αναψυχής, τη δημιουργική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου των νέων, την ανάπτυξη της περιφέρειας του διαμερίσματος σε πολιτιστικά, πνευματικά, αθλητικά και κοινωνικά θέματα. Ακόμα τα συμβούλια των δημοτικών διαμερισμάτων μετά και την έκδοση σχετικού προεδρικού διατάγματος, έχουν την αρμοδιότητα να διοργανώνουν αθλητικές εκδηλώσεις και να αναλαμβάνουν γενικότερα πρωτοβουλίες για την εξυπηρέτηση των πολιτών. Παρότι υπάρχει σημαντική καθυστέρηση στην έκδοση του Προεδρικού αυτού Διατάγματος (έπρεπε να είχε εκδοθεί μέχρι τέλους του 2007), ο Δήμος Ηρακλείου με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου και μετά από πρόταση του δημάρχου μας Γιάννη Κουράκη, μεταβίβασε επιπλέον αρμοδιότητες σύμφωνα με το άρθρο 120 του κώδικα, όπως μεταξύ άλλων και τις εξής:
Α) την παρακολούθηση της λειτουργίας των κέντρων και εγκαταστάσεων παροχής πολιτιστικών και αθλητικών εξυπηρετήσεων του Δήμου, που λειτουργούν στο Δημοτικό Διαμέρισμα και την πρόταση προς τα αρμόδια όργανα του Δήμου, στη λήψη μέτρων για τη βελτίωση της οργάνωσης και λειτουργίας τους και
Β) τη συμμετοχή μελών του συμβουλίου των δημοτικών διαμερισμάτων στα διοικητικά συμβούλια των ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων του Δήμου όπως είναι και η Επιχείρηση Ανάπτυξης Αθλητισμού του Δήμου Ηρακλείου.
Μια καινοτομία του νόμου αυτού είναι η υποχρέωση εκπόνησης ιδίως από τους μεγαλύτερους σε πληθυσμό ΟΤΑ, επιχειρησιακών προγραμμάτων, στα οποία περιλαμβάνονται τόσο ο οικονομικός και αναπτυξιακός προγραμματισμός, όσο και οι κοινωνικές και αθλητικές δράσεις των ΟΤΑ. Στα πλαίσια λοιπόν αυτά ο Δήμος Ηρακλείου παρουσίασε πρόσφατα και έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το Επιχειρησιακό του Πρόγραμμα για την 3ετία 2008-2010, όπου αναφέρονται αρκετά στοιχεία για την ανάπτυξη του αθλητισμού μέσα και από το θεσμό των δημοτικών διαμερισμάτων. Το πρόγραμμα αυτό έχει καταγράψει αρκετά προβλήματα και περιορισμούς στη λειτουργία των αθλητικών υποδομών στο Δήμο Ηρακλείου, αλλά και τις δυνατότητες & ευκαιρίες που υπάρχουν μέσα από ένα σωστό προγραμματισμό. Ως κρίσιμα ζητήματα τοπικής αθλητικής ανάπτυξης έχουν καταγραφεί τα εξής:
1. Αυξανόμενη ανάγκη άθλησης από τους πολίτες σε υψηλού επιπέδου αθλητικές εγκαταστάσεις
2. Χαμηλό επίπεδο παροχής αθλητικών υπηρεσιών προς όλες τις ηλικιακές και κοινωνικές ομάδες των πολιτών
3. Έλλειψη αθλητικών υποδομών
4. Διαχείριση και λειτουργία αθλητικών υποδομών σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα
5. Αξιοποίηση αθλητικών υποδομών στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου
6. Κάλυψη αναγκών των πολιτών σε θέματα αθλητικών υπηρεσιών
7. Συνεργασία με τοπικούς, εθνικούς και διεθνείς φορείς ανάπτυξης του αθλητισμού.
Το επιχειρησιακό πρόγραμμα έχει τους εξής άξονες προτεραιότητας:
• Αξιοποίηση Παγκρητίου Σταδίου
• Ολοκλήρωση δικτύου αθλητικών υποδομών στα τοπικά και δημοτικά διαμερίσματα
• Παροχή υψηλού επιπέδου υπηρεσιών και προγραμμάτων άθλησης
• Εφαρμογή προγραμμάτων εθελοντισμού
• Δημιουργία κινήτρων για ενεργή συμμετοχή
• Ανάπτυξη ευέλικτων διαδικασιών με τοπικούς, εθνικούς και διεθνείς αθλητικούς φορείς και οργανισμούς
Η αλόγιστη και άναρχη πολλές φορές οικοδόμηση στις μεγάλες πόλεις έχουν δημιουργήσει μεγάλες ελλείψεις σε ελεύθερους χώρους όπου θα μπορούσαν να δημιουργηθούν αθλητικές εγκαταστάσεις, ιδιαίτερα σε περιοχές κοντά στο κέντρο.
Το κέντρο του Ηρακλείου όμως έχει την τύχη να περικλείεται από ένα θαυμάσιο ενετικό τείχος, στο οποίο ήδη γίνονται οι απαραίτητες εργασίες για τη σταδιακή αποκατάστασή του και τη δημιουργία χώρων αθλητισμού και πολιτισμού γενικότερα, με σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον και στην ιστορική μας παράδοση.
Σημαντικοί χώροι που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για τον αθλητισμό των νέων είναι οι σχολικές εγκαταστάσεις με μια προσεκτική διαχείριση και ενίσχυση των υποδομών, ώστε να είναι διαθέσιμες σε ώρες που δεν λειτουργεί το σχολείο και σίγουρα εδώ θα είναι καθοριστική η συμβολή των διαμερισματικών συμβούλων της κάθε περιοχής. Ακόμα τα Δημοτικά πολύκεντρα νεολαίας θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε αθλήματα όπως το σκάκι ή η επιτραπέζια αντισφαίριση.
Μια από τις δραστηριότητες του συμβουλίου του κεντρικού Δημοτικού Διαμερίσματος Ηρακλείου τα δύο χρόνια της λειτουργίας του θεσμού ήταν και η προσπάθεια ενθάρρυνσης της χρήσης του ποδηλάτου στο κέντρο της πόλης, τόσο για την ενίσχυση των εναλλακτικών μορφών μετακίνησης όσο και για τη δυνατότητα σωματικής άσκησης, μια και η πόλη μας δεν έχει αποκτήσει ακόμη ποδηλατοδρόμιο ή ποδηλοτόδρομους. Μάλιστα αξίζει να σημειωθεί ότι φέτος κατά τον εορτασμό της ημέρας χωρίς αυτοκίνητο, οΔήμος σε συνεργασία με τα συμβούλια των δημοτικών διαμερισμάτων, διοργάνωσε μια μεγάλη ποδηλατοβόλτα με τη συμμετοχή 800 περίπου ποδηλατών κάθε ηλικίας.

