Του Ν. Τσαγκαράκη
Μια ταινία για τις ουσιαστικές ανθρώπινες ποιότητες, που όμως θα μπορούσε να είναι πιο αποδοτική.
ΠΕΡΙ ΤΥΦΛΟΤΗΤΟΣ
BLINDNESS
Σκην.: Φερνάντο Μεϊρέγιες
Πρωτ.: Τζουλιάν Μουρ, Μαρκ Ράφαλο, Ντάνυ Γκλόβερ, Γκαέλ Γκαρθία Μπερνάλ, Άλις Μπράγκα, Γιουσούκε Ισέγια, Γιοσίνο Κιμούρα
Ο πληθυσμός μιας σύγχρονης μεγαλούπολης υποφέρει από μια ξαφνική επιδημία που εξαπλώνεται ραγδαία και τυφλώνει του κατοίκους. Όλα τα κρούσματα συγκεντρώνονται σ’ ένα κέντρο καραντίνας όπου σύντομα οι συνθήκες διαβίωσης χειροτερεύουν και δημιουργούνται αντιπαλότητες ανάμεσα σε διαφορετικές ομάδες που οδηγούν σε δραματικές εξελίξεις. Η επιδημία εξαπλώνεται σε ολόκληρη την πόλη, ενώ μια ομάδα ασθενών παραμένει ενωμένη και προσπαθεί να επιβιώσει μέσα στο χάος.
Αν μια ταινία κρινόταν από τα διαπιστευτήριά της, αυτή εδώ θα έπρεπε να είναι ένα από τα αριστουργήματα της σεζόν, αφού βασίζεται στο βιβλίο του νομπελίστα Zοζέ Σαραμάγκου και σκηνοθετείται από τον βραζιλιάνο που μας έδωσε την «Πόλη του Θεού» και τον «Επίμονο κηπουρό», έχοντας για πρωταγωνίστρια μία από τις καλύτερες σύγχρονες αμερικανίδες ηθοποιούς. Όμως παρά τις δημιουργικές προϋποθέσεις, το φιλμ δυστυχώς υποφέρει από ένα προβληματικό σενάριο που βαραίνει την ιστορία με ασυνέπεια, κοινοτοπία και αναληθοφάνεια.
Προφανώς ο παραβολικός χαρακτήρας της ιστορίας προσφέρεται για φιλοσοφικού τύπου συζητήσεις σχετικά με το πότε ‘βλέπουμε’ αληθινά και τη σημασία της εμφάνισης σε σχέση με τον χαρακτήρα ως κριτήριο για την αποτίμηση και την αξιοπιστία ενός ατόμου. Τα μέλη της πρωταγωνιστικής ομάδας δένονται συναισθηματικά, αναπτύσσοντας εμπιστοσύνη, ξεπερνώντας την αρχική αλληλοαμφισβήτηση και καχυποψία που δημιουργείται φυσιολογικά σε μια τέτοια κατάσταση, καταλήγοντας στο ζεστό αλληλέγγυο περιβάλλον του σπιτιού του οφθαλμιάτρου μακριά από τον παραλογισμό του εξω κόσμου.
Ωστόσο, η πλοκή πάσχει από την ευκολία με την οποία μεγεθύνονται οι καταστάσεις, που με τη σειρά τους υποτίθεται ότι παρέχουν μια μικρογραφία της ανθρώπινης συμπεριφοράς- δυστυχώς μάλλον ανακριβή. Από το εναρκτήριο στιγμιότυπό της η ιστορία προϊδεάζει για τις αδυναμίες της, αφού μέσα σε δευτερόλεπτα οι περαστικοί αφήνουν έναν ξένο να οδηγήσει το αμάξι του πρώτου τυφλού, παραβλέποντας την πιθανότητα εγκληματικής ενέργειας η οποία όταν συμβαίνει είναι εντελώς φυσιολογική και αναμενόμενη, παρά την προσπάθεια του σκηνοθέτη να διασκεδάσει στιγμιαία την προβλεψιμότητα της σκηνής. Ο οφθαλμίατρος δεν έχει κανένα λόγο και καμιά προδιάθεση να απατήσει τη γυναίκα του, κι όμως το κανει με περισσή ευκολία όταν του δίνεται η ευκαιρία. Το χειρότερο όμως είναι η άνεση με την οποία ο νεαρός μπάρμαν γίνεται εξουσιαστής του κτηρίου με την απειλή όπλου, τη στιγμή που υπάρχει η γυναίκα του οφθαλμιάτρου ως η μόνη με ανεπηρέαστη όραση. Ο χαρακτήρας της Μουρ δεν επεμβαίνει ποτέ και μάλιστα σε σημείο να βιαστούν όλες οι γυναίκες του θαλάμου της, με το φιλμ να επιλέγει ως σημαντικότερη προτεραιότητα το μυστικό της παρά τη ζωή των γυναικών, τις οποίες θα μπορούσε να έχει σώσει με τον τρόπο στον οποίο ούτως ή άλλως καταλήγει όταν το κακό πια έχει συμβεί. Από τη μία ο σύζυγός της δεν της επιτρέπει να παρέμβει φοβούμενος να μη χαθεί έστω και μία ζωη, από την άλλη όχι μόνο χάνεται ζωή αλλά βιάζονται αρκετές άλλες ενώ εκείνη μεμψιμοιρεί αντί να πάρει την κατάσταση στα χέρια της.
Όσο για τη ‘ζεστασιά’ της τύφλωσης που επικαλείται ο χαρακτήρας του Γκλόβερ, αυτή προκύπτει μόνο στις τελευταίες ώρες που βρίσκονται στο σπίτι, αφού βάσει όσων έχουν προηγηθεί κανείς από τους υπόλοιπους δε θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι η τύφλωση ήταν θετική εμπειρία. Επίσης, η ομόνοια ανάμεσα στα μέλη της ομάδας, εκφράζεται με σχετικά επιπόλαιο, επιφανειακό τρόπο και η αλλαγή στον χαρακτήρα τους δεν είναι απολύτως βεβαιωμένη. Οι επαρκείς ερμηνείες και η κυριολεκτικά εκθαμβωτική φωτογραφία του César Charlone δυστυχώς δε φτάνουν για να υποσκελίσουν τις αδυναμίες του σεναρίου που αφήνουν αναξιοποίητη την κεντρική σεναριακή ιδέα, η οποία παραμένει βέβαια διαθέσιμη προς συζήτηση αλλά αμφιβάλλω αν υπάρχει λόγος ν’ αναζητήσει πλέον κανείς ερείσματα στην ταινία όταν υπάρχει το λογοτεχνικό πρωτότυπο.
ΑΥΣΤΗΡΩΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟ
Σκην.: Μιχάλης Ρέππας, Θανάσης Παπαθανασίου
Πρωτ.: Πηνελόπη Πιτσούλη, Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, Πυγμαλίων Δαδακαρίδης, Δημήτρης Τζουμάκης, Δήμητρα Στογιάννη, Άννα Παναγιωτοπούλου
Ανερχόμενο σκηνοθετικό δίδυμο αναζητά παραγωγό για την πρώτη του ταινία και πέφτει πάνω σ’ έναν παραγωγό πορνογραφικών ταινιών, ο οποίος αρπάζει την ευκαιρία για να ‘αναστήσει’ την εταιρεία του. Το πρωί γυρίζεται η ταινία των νέων σκηνοθετών, και το βράδυ ο παραγωγός χρησιμοποιεί εξοπλισμό και συνεργείο για την πορνογραφική εκδοχή της ίδιας ιστορίας.
Ερωτικά μπερδέματα και παρωδία κινηματογραφικών ειδών χαρακτηρίζουν και τις προηγούμενες κινηματογραφικές κωμωδίες του διδύμου Παπαθανασίου- Ρέππα. Χωρίς σημαντικές κινηματογραφικές αρετές, ούτε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ανάπτυξη των χαρακτήρων, προσωπικά με έκανε να γελάσω χάρη στην αμείωτη ταχύτητα των διαλόγων και της πλοκής (ό,τι υπάρχει απ’ αυτήν τέλος πάντων) σε συνδυασμό με το γεγονός ότι στα χέρια των σκηνοθετών οι ηθοποιοί νιώθουν πολύ άνετα κι αυτό φαινεται από το πόσο διασκεδάζουν με τους ρόλους τους. Όλο το καστ είναι ιδανικά επιλεγμένο, με πιο αξιομνημόνευτους την Πιτσούλη με τον Τζουμάκη ως θρυλικό δίδυμο της τσόντας και τον Παπαματθαίου στο ρόλο του αφηνιασμένου απατημένου συζύγου. Μέχρι να φτάσουμε στην Παναγιωτοπούλου, η πλοκή έχει απορυθμιστεί εντελώς και η βωμολοχία έχει αντικαταστήσει την ατάκα πολλές φορές, αλλά ούτως ή άλλως για γέλια είναι, οπότε εξαρτάται από το πόσο είναι διατεθειμένος κανείς να αφεθεί, μια και ούτως ή άλλως η σπιρτάδα των σεναριογράφων/ σκηνοθετών ξεπερνάει εκείνη της πρόσφατης φουρνιάς ελληνικών κωμωδιών (βλ. Αθερίδης, Χαραλαμπόπουλος, Ζαπατίνας κ.α.).
ΠΑΓΙΔΕΥΜΕΝΟΙ
EAGLE EYE
Σκην.: Ντ. Τζ. Καρούσο
Πρωτ.: Σάια ΛαΜπαφ, Μισέλ Μόναχαν, Ροζάριο Ντώσον, Μπίλυ Μπομπ Θόρντον, Μάικλ Τσίκλις. Ένας νεαρός και μια κοπέλα παγιδεύονται σε μια κυβερνητική συνωμοσία από την οποία πρέπει να ξεφύγουν καταφέρνοντας παράλληλα να πείσουν για την αθωότητά τους.
Δεν ξέρουμε πόσες ταινίες θα χρειαστούν για να μετατραπεί ο ΛαΜπαφ σε πρωτοκλασάτο σταρ, πάντως το Χόλυγουντ κάνει ό,τι μπορεί. Εδώ τον ρίχνει σε μια ταινία δράσης με πολιτικές προεκτάσεις, καθώς η κεντρική σεναριακή ιδέα αποτελεί μεταφορά για τον κυβερνητικό παρεμβατισμό στις ατομικές ελευθερίες, τους κινδύνους της τεχνολογίας κτλ…
Ο Καρούζο έχει σκηνοθετήσει ξανά τον νεαρό πρωταγωνιστή στο «Disturbia», η σχετική εισπρακτική επιτυχία της οποίας πιθανότατα να ήταν καθοριστικός παράγοντας στη δεύτερη συνεργασία τους. Όπως και να ‘χeι, ο ΛαΜπαφ παραμένει συμπαθής χωρίς όμως ακόμη να έχει δείξει κάποιο εξαιρετικό χαρακτηριστικό, η Μόναχαν είναι πάντα το ιδιο γλυκιά, ο Τσίκλις πραγματοποιεί μια πολύ ‘έγκυρη’ κι επιβλητική παρουσία ως Υπουργός Άμυνας ( σε αντίθεση με τον Θόρντον που περνάει απαρατήρητος), και η μουσική του Μπράιαν Τάιλερ συμβάλλει στην αγωνιώδη ατμόσφαιρα καθόλη τη διάρκεια του φιλμ. Κρίμα μόνο που δεν υπάρχουν πολλή αγωνία ούτε καινούρια πράγματα να δει κανείς, αφού το κυνηγητό ποτέ δεν παρουσιάζει συναρπαστικές ανατροπές ή ριψοκίνδυνα σταντ, ενώ ακόμα κι η αποκάλυψη της πλοκής στερείται τον χειρισμό και την έμπνευση που απαιτείται για να ξεφύγει από την ανάμνηση του Skynet στον «Εξολοθρευτή» ή να γίνει εξίσου μνημειώδης.

