Μία τοπική αριστοκρατική ομάδα φαίνεται ότι είχε υπό τον έλεγχό της την οικονομία στην περιοχή του κόλπου του Μιραμπέλου και του Ισθμού της Ιεράπετρας, στην Ανατολική Κρήτη στο τέλος της Προανακτορικής και στην Παλαιοανακτορική περίοδο (περίπου 2200-1700 π. Χ.).

Το παραπάνω επεσήμανε την Πέμπτη, σε διάλεξη που έδωσε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ο Διευθυντής του Κέντρου Μελετών Ανατολικής Κρήτης του Ινστιτούτου Αιγαιακής Προϊοστορίας, καθηγητής Thomas Brogan. Η διάλεξή του είχε θέμα «Κατανοώντας το τέλος της Προανακτορικής και την Παλαιονακτορική Περίοδο (2200-1700 π.Χ.) στην Περιοχή Μιραμπέλου της ανατολικής Κρήτης: η συμβολή των πρόσφατων αρχαιολογικών ερευνών»

Ο Dr Thomas Brogan παρουσίασε τα πιο πρόσφατα πορίσματα σχετικά με τον τρόπο που οι αρχαιολόγοι κατανοούν και ερμηνεύουν τις ιστορικές εξελίξεις την παραπάνω περίοδο. Όπως εξήγησε στην «Π», πρόκειται πορίσματα Αμερικανών και Ελλήνων αρχαιολόγων που πέρασαν τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια από την περιοχή. Στη διάλεξή του, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στα ευρήματα από τις πρόσφατες έρευνες στις αρχαιολογικές θέσεις στο Μόχλο, στη Ψείρα, στο Χρυσικάμινο, στην Παχειά Άμμο, στα Γουρνιά και στα Καταλείματα. Είναι γεγονός ότι σε καμιά από τις παραπάνω θέσεις δεν εντοπίστηκαν τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα της έδρας κάποιου αρχηγού της Προανακτορικής περιόδου η κάποιου τοπάρχη της Παλαιοανακτορικής. Το σύνολο, ωστόσο, των ανασκαφικών ευρημάτων προσφέρει ενδείξεις ότι είχε από νωρίς αρχίσει να αναπτύσσεται στην περιοχή μια σύνθετη και δυναμική οικονομία υπό τον έλεγχο μιας τοπικής αριστοκρατικής ομάδας της οποίας ο χαρακτήρας παραμένει ασαφής, η παρουσία της όμως φαίνεται αναγκαία. Έτσι, ήδη κατά τη Μεσομινωική ΙΙ φάση (γύρω στο 1800 π. Χ.) η τοπική αυτή αριστοκρατία, με πιθανή έδρα της τα Γουρνιά στο βόρειο άκρο του Ισθμού της Ιεράπετρας, φαίνεται ότι ήλεγχε ένα σύνθετο και εξειδικευμένο σύστημα που εξασφάλιζε πολύτιμες πρώτες ύλες (βαφές, νήματα, ελιές, σταφύλια, ξυλεία και πιθανότατα μέταλλα), οργάνωνε την παραγωγή των προϊόντων της επεξεργασίας τους (κεραμικά αγγεία, υφαντά, πλοία, αρωματικά έλαια, κρασί, μεταλλικά εργαλεία) και τη διακίνηση των προϊόντων αυτών όχι μόνο στην περιοχή του Μιραμπέλου και του Ισθμού αλλά και σε μεγάλο μέρος της Ανατολικής Κρήτης. Σύμφωνα με τον καθηγητή, όλες αυτές οι πληροφορίες επιτρέπουν να ξανασυζητηθούν ερωτήματα που απασχολούν την έρευνα από παλιά, όπως ο εντοπισμός του πρώιμου κράτους που έλεγχε την περιοχή αυτή της Κρήτης.