Του Ν. Τσαγκαράκη
Μια αισθηματική κομεντί πιο “προσγειωμένη” από τις άλλες, και ένα κατασκοπικό θρίλερ που δεν αποσκοπεί στον εντυπωσιασμό.
ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΕΝΑ ΦΙΛΙ ΤΑ ΜΕΣΑΝΥΧΤΑ
IN SEARCH OF A MIDNIGHT KISS
Σκην.: Άλεξ Χόλντριτζ
Πρωτ.: Σκουτ ΜακΝέρυ, Σάρα Σίμοντς, Μπράιαν Μαγκουάιρ, Καθλίν Λουόνγκ, Τουίνκ Κάπλαν, Ρόμπερτ Μέρφυ
Ο Γουίλσον χώρισε πρόσφατα με την κοπέλα του, και κινδυνεύει να περάσει μοναχός του την παραμονή της πρωτοχρονιάς. Μετά από παρότρυνση του συγκατοίκου του αποφασίζει να αναζητήσει σύντροφο στο ίντερνετ, με αποτέλεσμα να εξασφαλίσει ‘τυφλό’ ραντεβού. Η Βίβιαν αποδεικνύεται όμορφη, αλλά η στάση της δεν του αφήνει πολλές ελπίδες. Ακολουθεί μια βόλτα στην πόλη και σύντομα το ενδιαφέρον ανάμεσα στους δύο αναπτύσσεται. Είναι όμως αρκετό για να οδηγήσει σε κάτι που ικανοποιεί και τους δύο;
Όσοι συγκρίνουν την ταινία με τις δύο παρόμοιες του Ρίτσαρντ Λίνκλεϊτερ («Πριν το ξημερωμα» 1995 και «Πριν το ηλιοβασίλεμα» 2004) δεν έχουν άδικο αφού ο κορμός της πλοκής αποτελείται από την περιδιάβαση των υποψήφιων εραστών μέσα σε αστικό τοπίο με συνεχή συνομιλία για προσωπικά και πιο γενικά θέματα, λιγότερο ή περισσότερο σημαντικά. Ευτυχώς όμως η οπτική του φιλμ είναι αρκετά διαφορετική από εκείνη του Λίνκλεϊτερ ώστε να προκύπτει μια αξιόλογη προσθήκη στην κατηγορία των ‘αντι-ρομαντικών’ κομεντί, αισθηματικών κομεντί δηλαδή που δε στερούνται τρυφερότητας ή συγκίνησης, αλλά τα προσφέρουν απαλλαγμένες από τα ρομαντικά κλισέ χολιγουντιανού τύπου.
Η πιο βασική απόκλιση του φιλμ, είναι η χρήση ασπρόμαυρης φωτογραφίας που αφαιρεί εξαρχής κάθε διάθεση ωραιοποίησης και εύκολου συναισθηματισμού προσδίδοντας μελαγχολία σε συνδυασμό με το voice-over και ταιριάζοντας στον ‘ακατάστατο’ τρόπο ζωής των πρωταγωνιστών, ενώ όλο το γύρισμα φτιάχνει έναν κόσμο στον οποίο ο έρωτας είναι όχι απλώς φευγαλέος αλλά ψεύτικος κι αδιέξοδος, αφού οι χαρακτήρες είτε αντιμετωπίζουν τη μοναξιά είτε ζουν μια ερωτική ψευδαίσθηση καθώς η Μιν δεν είναι αντάξια του Τζέικομπ, αντίθετα στις προσδοκίες και τα όνειρα του.
Ο Χόλντριτζ επιμένει να μην καταθλίβεται από μια κατάσταση που παραδέχεται ως θλιβερή και παρόλη την αντισυμβατική του διάθεση, γεμίζει το σενάριο και τη σκηνοθεσία του με χιουμοριστικά περιστατικά που καθιστούν τη δήλωσή του για τον έρωτα ρεαλιστική (ίσως και λίγο μίζερη, ανάλογα με την οπτική και τις εμπειρίες του καθένα) αλλά όχι καταστροφική. Η εξέλιξη της σχέσης ανάμεσα στο κεντρικό ζευγάρι και η κατάληξη της ταινίας δηλώνουν ότι η μοναξιά είναι δύσκολη και ανεπιθύμητη, ενώ ακόμη κι όταν παρουσιάζεται μια φαινομενικά ιδανική ευκαιρία για να την αποφύγεις, οι πιθανότητες να μην το καταφέρεις είναι οι περισσότερες. Ο ρεαλισμός της ταινίας είναι ακριβώς η παραδοχή της πιθανότητας της μοναξιάς, τη στιγμή που η χολιγουντιανή ρομαντική κωμωδία προσπαθεί με κάθε τρόπο να επιχειρηματολογήσει, να εντυπωσιάσει και τελικά να πείσει για το αντίθετο, για την ελπίδα που πρέπει να διατηρεί ο καθένας ότι θα βρει τον επιθυμητό σύντροφο.
Η συνάντηση του Γουίλσον και της Βίβιαν είναι φευγαλέα, μια εξαιρετική ευκαιρία που χάνεται επειδή ο καθένας τους βρίσκεται σε διαφορετική φάση στη ζωή του και έχει να καλύψει διαφορετικές ανάγκες. Ίσως πάλι το φιλμ να μην καταβάλλει αρκετή προσπάθεια επειδή πιστεύει ότι οι συνθήκες είναι αρκετά ισχυρές για να επιβληθούν στους χαρακτήρες, οι οποίοι φαίνονται απρόθυμοι να τις υπερβούν και να προσπαθήσουν για κάτι περισσότερο από σεξ (που, ξανά σε αντίθεση με το κλασικό ρομάντζο, δεν παίζει κανένα δεσμευτικό ρόλο, όπως επίσης και το πρωτοχρονιάτικο φιλί που σε μια ρομαντική κομεντί θα μπορούσε να είναι η κορύφωση της πλοκής) παρά την τρυφερή έλξη και το ειλικρινές ενδιαφέρον που νιώθουν.
Το τέλος σηματοδοτεί τον εφήμερο χαρακτήρα της συνάντησης και κλείνει την ιστορία με τη μελαγχολία μιας δυνατότητας που έμεινε αναξιοποίητη. Ο Γουίλσον επιστρέφει στον απογοητευτικό του μικρόκοσμο, μετά από μια αποτυχημένη ‘απόδραση’ προς την ευτυχία.
ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΘΑΝΑΤΟΥ
TRAITOR
Σκην.: Τζέφρι Ναχμάνοφ
Πρωτ.: Ντον Τσιντλ, Γκάι Πιρς, Σαΐντ Ταγκμάουι, Νιλ Μακντόνοου, Αλί Καν, Τζεφ Ντάνιελς
Ο τρομοκράτης τον οποίο αναζητούν δύο πράκτορες του FBI αποδεικνύεται ότι είναι αμερικανός αραβικής καταγωγής και μάλιστα ότι έχει υπηρετήσει στις μυστικές υπηρεσίες των Η.Π.Α. Στην προσπάθειά τους να σταματήσουν τις επόμενες επιθέσεις του, θ’ ανακαλύψουν ότι η περίπτωσή του είναι πιο περίπλοκη απ’ ό,τι φαντάζονταν.
Η ταινία αποτελεί ακόμα μία καλογυρισμένη προσθήκη στην προσφάτως σχηματισμένη ομάδα ταινιών που σχολιάζουν τη σύγκρουση Ανατολής-Δύσης, επικρίνοντας τον αμερικανικό επεκτατισμό και υπερασπιζόμενες τη θρησκευτική ελευθερία («The kingdom», «Στην κοιλάδα του Ηλά», «Λέοντες αντί αμνών» κ.α.). Η ρητορική της ταινίας συντάσσεται με τις προηγούμενες στην ίδια κατηγορία, χρησιμοποιώντας μια έξυπνη ιστορία δράσης και διεθνούς δολοπλοκίας που αναδεικνύει τις αντιφάσεις της αμερικανικής πολιτικής, και μέσα από το χάος της βίας ανασύρει το ουσιαστικό ζήτημα που είναι η θρησκευτική ελευθερία και η ανεκτικότητα, σε πείσμα του οικονομικού συμφέροντος και της μισαλλοδοξίας που γεννούν τη διαμάχη. Αν δεν έχετε δει την ταινία, θα ήταν καλύτερο να μη διαβάσετε παρακάτω, αφού για την ανάγκη της κριτικής θα αποκαλύψουμε μυστικά της πλοκής.
Το σενάριο λοιπόν φροντίζει να μπερδέψει τον θεατή για την αφοσίωση του Σαμίρ, κατατάσσοντάς τον σε μια κατηγορία τρομοκρατών ‘μπούμερανγκ’ αλά Μπιν Λάντεν, τους οποίους αρχικά είχαν εκπαιδεύσει οι ίδιες οι Η.Π.Α. ενάντια στους Σοβιετικούς και πλέον τους αντιμετωπίζουν ως εχθρούς. Ακόμη όμως κι όταν αποκαλύπτονται οι αληθινές πεποιθήσεις και στόχοι του Σαμίρ, εκείνος δε γίνεται λιγότερο κυνικός, αντιθέτως διατηρεί την ευσυνειδησία του και την εναντίωσή του στη βία, μέσα από τα σχόλια που κάνει στο FBI, από την ανησυχία και τις τύψεις για τη θανάσιμη έκβαση του σχεδίου στο προξενείο.
Ο θάνατος του πατέρα του στην αρχή της ταινίας, δεν είναι το κίνητρο για να ενταχθεί στη τζιχάντ αλλά για να την αποδυναμώσει, με τη συμμετοχή του στο απόρρητο σχέδιο των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, μια διέξοδο που ακολουθεί όχι επειδή τη θεωρεί ιδανική αλλά επειδή το να διεισδύσει μέσα σε φονταμενταλιστικές ομάδες και να σκοτώσει τρομοκράτες είναι η πιο άμεση λύση που μπορεί να σώσει ζωές- κάτι που εξαιτίας του περιστατικού στο προξενείο διαπιστώνει ότι δε μπορεί να συμβεί ακόμη κι όταν κανείς ενεργεί με τις καλύτερες προθέσεις.
Για τον Σαμίρ η ιδανική λύση θα ήταν να μην υπήρχε ανάγκη για τέτοιου είδους μυστικές επιχειρήσεις και κλιμάκωση της βίας. Όπως λέει στον Ρόι στο τέλος του φιλμ, σημασία έχει η ειρήνη και η συμφιλίωση ανάμεσα στις δύο πλευρές, θα ήταν καλύτερο δηλαδή να ήταν και οι δύο αχρείαστοι. Επιλέγει να βοηθήσει με έναν τρόπο που ξέρει ότι μπορεί να ελαχιστοποιεί το πρόβλημα σ’ έναν βαθμό αλλά σίγουρα δεν πρόκειται να το λύσει. Γι’ αυτό και ποτέ δεν ενθουσιάζεται με την όποια επιτυχή έκβαση της ιστορίας, ενώ δε θριαμβολογεί για την επιβίωσή του.
Ο σκηνοθέτης επιλέγει να ταυτιστεί με τη δική του οπτική και όχι με του Ρόι, ο οποίος από την πλευρά του δεν είναι κακοπροαίρετος κι επιπλέον δε μπορεί να γνωρίζει τη θέση του Σαμίρ παρά μόνο όταν πια πλησιάζει στον εντοπισμό του, συνεπώς κάνει απλώς τη δουλειά του. Καμιάς πλευράς οι πράξεις όμως δεν ηρωοποιούνται, ούτε γιορτάζονται, επειδή ο σκηνοθέτης φροντίζει να εστιάσει στη μετριοπάθεια, τη μελαγχολία και την αγωνία του Σαμίρ για έναν καλύτερο κόσμο όπου ο καθένας θα είναι ελεύθερος να εκδηλώσει τις πεποιθήσεις του ανενόχλητα και όπου η πνευματικότητα θα έχει αντικαταστήσει το ξεδιάντροπο κυνήγι του πετρελαίου (το τελευταίο πλάνο, κάτασπρο και λουσμένο στο φως, προσφέρει ένα μάλλον αισιόδοξο κλείσιμο).

