
Η απώλεια σωματικού βάρους, μπορεί να βελτιώσει ή να εμποδίσει πολλούς παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με την καρδιαγγειακή νόσο και σ’ αυτούς περιλαμβάνονται η μείωση της αρτηριακής πίεσης σε υπερτασικά άτομα, η μειωμένη επίπτωση του σακχαρώδους διαβήτη, η βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ, η μειωμένη αντίσταση στην ινσουλίνη κ.α.
Ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τα καρδιαγγειακά νοσήματα και την παχυσαρκία δίνει στην “Π” ο κ. Γιώργος Κοχιαδάκης, επίκουρος καθηγητής Καρδιολογίας, υπεύθυνος του Εργαστηρίου Επεμβατικής Καρδιολογίας του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου.
Η παχυσαρκία, εδώ και χρόνια, έχει συσχετιστεί με την καρδιαγγειακή νοσηρότητα.
Μελέτες δείχνουν μια αύξηση 30% του καρδιαγγειακού κινδύνου για κάθε 5 μονάδες αύξησης του δείκτη μάζας σώματος. Η εκτίμηση της αμιγούς επίδρασης της παχυσαρκίας, δυσχεραίνεται από την συνύπαρξη άλλων παραγόντων που σχετίζονται και αιτιολογικά με αυτήν, όπως η υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία και η παθολογική ανοχή γλυκόζης.
Υπάρχουν ενδείξεις όμως ότι η παχυσαρκία και ιδιαίτερα η εναπόθεση σπλαχνικού λίπους στην κοιλιακή χώρα σχετίζονται με επιταχυνόμενη αθηροσκλήρωση.
Για ένα οποιοδήποτε δείκτη μάζας σώματος, ο κίνδυνος για την υγεία αυξάνεται με την αύξηση του λίπους στην κοιλιακή χώρα (περίμετρος μέσης) την παρουσία υπερλιπιδαιμίας, υπέρτασης, οικογενειακού ιστορικού, οργανικής καρδιακής νόσου.
Γιατί οι παχύσαρκοι επιβαρύνουν την καρδιά τους
Σύμφωνα με τις επισημάνσεις του κ. Κοχιαδάκη, υπάρχουν μια σειρά μεταβολικών και φυσιολογικών παραμέτρων που τροποποιούνται στα παχύσαρκα άτομα και μπορεί να δικαιολογήσουν τον αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Κατ’ αρχάς η παχυσαρκία συνδυάζεται με υπερινσουλιναιμία και αντίσταση στην ινσουλίνη, που με τη σειρά του αποτελεί κύριο χαρακτηριστικό του μεταβολικού συνδρόμου. Ο συνδυασμός υπερινσουλιναιμίας, υπέρτασης, δυσλιπιδαιμίας και κοιλιακής παχυσαρκίας του μεταβολικού συνδρόμου σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης συμβαμάτων.
Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 σχετίζεται άμεσα με την παχυσαρκία σε όλες τις εθνικές ομάδες. Περισσότερο από το 80% των περιστατικών διαβήτη και, έμμεσα, οι οφειλόμενοι σε αυτόν θάνατοι μπορούν να αποδοθούν στην παχυσαρκία. Η στεφανιαία νόσος είναι πολύ πιο συχνή στους διαβητικούς σε σχέση με το γενικό πληθυσμό και αφορά το 55% περίπου των ασθενών.
Το αυξημένο σωματικό βάρος επηρεάζει όμως δυσμενώς και το μεταβολισμό των λιπιδίων, με αποτέλεσμα αυξημένες τιμές ολικής χοληστερόλης, LDL, VLDL και τριγλυκεριδίων και μείωση των τιμών της HDL κατά περίπου 5%. Το τελευταίο μάλιστα ίσως έχει και μεγαλύτερη κλινική σημασία καθώς ο σχετικός κίνδυνος από τα μειωμένα επίπεδα HDL αξιολογείται κλινικά περισσότερο από την υπερτριγλυκεριδαιμία.
Η υπέρταση καθώς και ο αυξημένος ενδοαγγειακός όγκος οδηγούν σε υπερτροφία της αριστερής κοιλίας, που αποτελεί σύνηθες εύρημα στα παχύσαρκα άτομα και παράλληλα προδιαθέτει σε αρρυθμιογένεση και αιφνίδιο καρδιακό θάνατο. Από την άλλη, και ανεξάρτητα από την παρουσία υπέρτασης ή άλλων παραγόντων κινδύνου, τα δεδομένα της μελέτης Framingham καταδεικνύουν αυξημένη επίπτωση καρδιακής ανεπάρκειας στα υπέρβαρα άτομα.
Τέλος, η παχυσαρκία έχει συνδυαστεί με ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και αυξημένη επίπτωση του συνδρόμου υπνικής άπνοιας. Το τελευταίο σχετίζεται με αυξημένη θνησιμότητα, υπέρταση, αριστερή και δεξιά καρδιακή δυσλειτουργία και αρρυθμιογένεση.
Τα πλεονεκτήματα από την απώλεια βάρους
Ο επίκουρος καθηγητής Καρδιολογίας, υπογραμμίζει ότι η απώλεια του σωματικού βάρους, μπορεί να βελτιώσει ή να εμποδίσει πολλούς από τους σχετιζόμενους με την παχυσαρκία παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο. Τα πλεονεκτήματα περιλαμβάνουν:
- Μειωμένη αρτηριακή πίεση σε υπερτασικά άτομα
- Μειωμένη επίπτωση σακχαρώδους διαβήτη
- Ευμενέστερο λιπιδαιμικό προφίλ
- Μειωμένη αντίσταση στην ινσουλίνη
- Βελτιωμένη ενδοθηλιακή λειτουργία και μείωση των δεικτών φλεγμονής όπως η CRP
“Παρά το γεγονός ότι απουσιάζουν μεγάλες τυχαιοποιημένες μελέτες που να αποδεικνύουν τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου με τη συστηματική προσπάθεια σωματικού βάρους, δεδομένα από μελέτες παρατήρησης με χιλιάδες ασθενείς υποδηλώνουν μία σημαντική μείωση της ολικής θνησιμότητας κατά 25% που οφείλεται κυρίως σε μείωση της θνησιμότητας από καρδιαγγειακά νοσήματα και κακοήθειες”, τονίζει.
Μείωση θερμίδων και άσκηση
“Η μείωση των προσλαμβανομένων θερμίδων, η βελτίωση της ποιότητας των διατροφικών μας συνηθειών (η υιοθέτηση της μεσογειακής δίαιτας φαίνεται ότι είναι πολύτιμη και σε αυτόν τον τομέα), η συστηματική άσκηση αποτελούν οδηγό τόσο για την απώλεια σωματικού βάρους όσο και για την αποφυγή ανάκτησης των περιττών κιλών, που αποτελεί συχνό πρόβλημα. Η φαρμακευτική αγωγή για την επίτευξη απώλειας σωματικού βάρους αμφισβητείται τόσο ως προς την αποτελεσματικότητά της όσο και λόγω των φαινομένων κατάχρησης που συχνά παρατηρούνται αλλά και των παρενεργειών με τις οποίες συνοδεύονται. Τέλος στη θεραπευτική φαρέτρα, για ασθενείς υψηλού κινδύνου με νοσηρή παχυσαρκία, διαθέτουμε και χειρουργικές μεθόδους αντιμετώπισης, που αφορούν κυρίως την τοποθέτηση δακτυλίων και τη διαμερισματοποίηση του στομάχου”, επισημαίνει ο ίδιος.
Συστάσεις για παχύσαρκους καρδιοπαθείς
Όπως σημειώνει ο κ. Κοχιαδάκης, αν θέλουμε να καταλήξουμε σε συγκεκριμένες οδηγίες για τα άτομα με καρδιαγγεικά νοσήματα που αντιμετωπίζουν πρόβλημα με το σωματικό βάρος, μπορούμε να ανατρέξουμε στις οδηγίες του αμερικάνικου κολεγίου Καρδιολογίας, για τους ασθενείς με χρόνια σταθερή στηθάγχη.
Αυτές είναι:
- Τακτική αξιολόγηση του δείκτη μάζας σώματος και της περιφέρειας μέσης
- Προσπάθεια επίτευξης του στόχου για διατήρηση του δείκτη μάζας σώματος εντός των φυσιολογικών ορίων (18.5-24.9 kg/m2)
- Περιφέρεια μέσης μικρότερη από 89 cm για τις γυναίκες και 102 cm για τους άνδρες
-Στόχος για κατ’ αρχήν απώλεια σωματικού βάρους περίπου 10% από την αρχική τιμή.

