Της Αννας Κωνσταντουλάκη

Ψυχολογικά προβλήματα, ελαφράς ή βαρύτερης μορφής, αντιμετωπίζει περίπου το 30% του γενικού πληθυσμού, ενώ αυξάνονται τα περιστατικά της κατάθλιψης και των αγχώδων διαταραχών και η χορήγηση αγχολυτικών και αντικαταθλιπτικών χαπιών από τα φαρμακεία.

Στην Κρήτη περίπου 200.000 άνθρωποι αντιμετωπίζουν κάποιας μορφής ψυχολογικό πρόβλημα.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, μιλούν στην “Π” ο αναπλ. καθηγητής Ψυχιατρικής Βασίλης Κονταξάκης, πρόεδρος του κλάδου της Προληπτικής Ψυχιατρικής της Παγκόσμιας Ψυχιατρικής Εταιρείας, ο διευθυντής του Κέντρου Ψυχικής Υγείας Ηρακλείου Μιχάλης Τρελόπουλος και ο πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Ηρακλείου Γιάννης Τσικανδηλάκης.

Ο κ. Κονταξάκης, υπογράμμισε ότι 3 στους 10, αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας, σοβαρά ή ελαφρότερα και σημείωσε ότι αυξάνονται συνεχώς τα περιστατικά των ψυχικών διαταραχών, που σχετίζονται με το άγχος και την κατάθλιψη.

Ο ίδιος ανέφερε ότι έχει αυξηθεί η κατανάλωση αγχολυτικών, με ή χωρίς ιατρική συνταγή.

“Σε λίγα χρόνια, τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα και τα αγχολυτικά, θα βρίσκονται στο 1ο νούμερο της λίστας των χορηγούμενων φαρμάκων και εδώ στο Ηράκλειο, βλέπουμε ότι τέτοια φάρμακα χορηγούνται σε πάρα πολύ κόσμο, ακόμη και 18χρονα παιδιά”, σημείωσε ο Γιάννης Τσικανδηλάκης.

Χθες στο Κέντρο Ψυχικής Υγείας Ηρακλείου, οργανώθηκε ανοικτή ενημερωτική εκδήλωση για τις ψυχικές διαταραχές και απαντήθηκαν ερωτήματα όπως πότε πρέπει να ζητήσει κάποιος βοήθεια από ειδικό.

Ο διευθυντής του Κέντρου κ. Τρελόπουλος μας δίνει τις απαντήσεις στη συνέντευξη που ακολουθεί:

Ερ: Πότε πρέπει να ζητήσει κάποιος βοήθεια από έναν ειδικό;

Απ: Τα ψυχικά νοσήματα πολλές φορές παρουσιάζονται με συμπτώματα δυσδιάκριτα, που μοιάζουν με τις αντιδράσεις που μπορεί να έχει κάποιος που περνάει μια δύσκολη περίοδο στη ζωή του. Λόγω αυτού του γεγονότος πολλοί παρασύρονται δεν αναγνωρίζουν την ασθένεια και αμελούν τη θεραπεία της, με αποτέλεσμα αυτή να χειροτερεύει, να γίνεται χρόνια και δύσκολο να θεραπευθεί. Πρέπει να ζητήσει βοήθεια κάποιος, όταν τα συμπτώματα τον δυσκολεύουν στην καθημερινότητά του, ή όταν αυτά επιμένουν για αρκετό διάστημα. Ενα άλλο σωστό κριτήριο για να ζητήσει κάποιος βοήθεια είναι αν επιμένουν γι’ αυτό συγγενείς του, άνθρωποι που αληθινά τον αγαπούν, ακόμη και αν ο ίδιος δεν το καταλαβαίνει, ή δεν το παραδέχεται.

Ερ: Ποιά συμπτώματα “φωνάζουν” για βοήθεια;

Απ: Τα συμπτώματα που “φωνάζουν” για βοήθεια, θα μπορούσαμε να τα χωρίσουμε σε αυτά που “φωνάζουν” για εμάς και σε αυτά που “φωνάζουν” σε εμάς αλλά αφορούν κάποιο δικό μας. Τα πρώτα τα διακρίνουμε στον εαυτό μας και έχουν να κάνουν κυρίως με το άγχος και την κατάθλιψη. Τα κυριότερα είναι: Μελαγχολική διάθεση την περισσότερη ημέρα, εύκολο κλάμα, απώλεια των ενδιαφερόντων, έντονη αϋπνία, απώλεια της όρεξης με απώλεια βάρους ή το αντίθετο, αίσθημα αγωνίας χωρίς να συντρέχει σοβαρός λόγος, σωματικά ενοχλήματα χωρίς να υπάρχουν παθολογικά αίτια, φοβίες. Τα συμπτώματα που αφορούν κάποιο δικό μας άνθρωπο, μπορεί να είναι όλα τα προηγούμενα αλλά και κάποια από τα παρακάτω: αιφνίδια αλλαγή στις συνήθειες του, παραμέληση του εαυτού του, έκφραση ιδεών και πράξεις ξένες προς την προσωπικότητά του.

Ερ: Πώς θα διαπιστώσουμε αν ο δικός μας άνθρωπος χρειάζεται υποστήριξη από ειδικό;

Απ: Ολα τα παραπάνω συμπτώματα που “φωνάζουν” δείχνουν αυτή την ανάγκη, όμως υπάρχουν και κάποιες άλλες καταστάσεις που μπορεί να απαιτούν την υποστήριξη ειδικού τόσο σε κάποιον δικό μας όσο και σε εμάς. Αυτές είναι καταστάσεις που χρήζουν ψυχολογικής υποστήριξης, ή συμβουλευτικών συνεδριών, ατομικά είτε σε ζευγάρια ή οικογένειες.

Ερ: Τι είναι κατάθλιψη, φοβίες, άγχος, ψυχαναγκασμοί;

Απ: Αυτά τα συμπτώματα και οι ασθένειες, μαζί και με αρκετές ακόμη αγχώδεις διαταραχές, αποτελούν τις λεγόμενες νευρώσεις, δηλαδή τις συνηθέστερες ψυχιατρικές παθήσεις οι οποίες βασανίζουν ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Αρκετές από αυτές παραμένουν για πολλά χρόνια αθεράπευτες, όχι λόγω της φύσεως της ασθένειας, αλλά επειδή λόγω προκατάληψης ο ασθενής δεν πηγαίνει στον ειδικό για να βοηθηθεί παρά μόνο όταν αισθάνεται ότι κουράστηκε πολύ και η ασθένεια έχει ήδη γίνει χρόνια.

Ερ: Υπάρχει θεραπεία στις ψυχικές παθήσεις;

Απ: Στη σημερινή εποχή όλες οι ψυχιατρικές παθήσεις αντιμετωπίζονται, άλλες με μεγαλύτερη δυσκολία και άλλες ευκολότερα. Αυτό εξαρτάται από την φύση της ασθένειας, αλλά και από την διαχείριση της θεραπευτικής διαδικασίας από την έναρξη της νόσου. Πολλές φορές μια απλή διαταραχή,-λόγω κακής αντιμετώπισης-ταλαιπωρεί περισσότερο από μια εκ φύσεως χρόνια πάθηση.

Ερ: Μπορεί να γίνει πρόληψη;

Απ: Ειδική πρόληψη για την εμφάνιση των ψυχιατρικών παθήσεων, δεν υπάρχει. Μπορεί να γίνει πρόληψη στις υποτροπές των χρόνιων παθήσεων, με την ψυχοεκπαίδευση ασθενών και των συγγενών τους που να αφορά στην συγκεκριμένη πάθηση που τους ενδιαφέρει. Θα μπορούσαμε πάντως σαν ένα γενικό παράγοντα πρόληψης, για όλες τις ψυχιατρικές παθήσεις, να αναφέρουμε την αποφυγή των ψυχοπιεστικών καταστάσεων και την μείωση του άγχους.

Ερ: Πώς λύνονται τα προβλήματα επικοινωνίας;

Απ: Τα προβλήματα επικοινωνίας αποτελούν σήμερα ίσως το μεγαλύτερο αγκάθι στις σχέσεις των ανθρώπων. Επηρεάζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό στις περιπτώσεις που υπάρχει ασθένεια, επιδεινώνοντας την κατάταση του ασθενούς. Ομως και στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει ασθένεια, η κακή ποιοτικά και ποσοτικά επικοινωνία ευθύνεται για τις περισσότερες άσχημες καταστάσεις μέσα στις οικογένειες με-όχι σπάνια-,ολέθρια αποτελέσματα. Η σωστή επικοινωνία είναι τέχνη και μαθαίνεται. Υπάρχουν τεχνικές για την εκμάθηση που σε ένα συμβουλευτικό σταθμό διδάσκονται, αυτό όμως που απαιτείται είναι το αληθινό ενδιαφέρον και η διάθεση να παραμερίσουμε λίγο τον εγωισμό μας.