Της Κατερίνας Μυλωνά
Ξεκίνησε χθες στο Φανάρι η σύναξη των Προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών, με τη συμμετοχή του Πατριάρχη Μόσχας, Αλέξιου, και του Αρχιεπισκόπου Κύπρου, Χρυσόστομου.
Είναι η πρώτη φορά που επιτρέπεται στον επικεφαλής της Κυπριακής Εκκλησίας να μεταβεί στην Τουρκία.
Όσο για την παρουσία του Πατριάρχη Μόσχας, φαίνεται πως αποτελεί ένδειξη συμφιλίωσης με το Οικουμενικό Πατριαρχείο μετά το χάσμα που είχε δημιουργηθεί λόγω του αιτήματος των Εκκλησιών των πρώην σοβιετικών δημοκρατιών να υπαχθούν απευθείας στο Φανάρι. Γέφυρα φιλίας είχε ρίξει προ καιρού ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος με το ταξίδι του στη Μόσχα.
«Βαρυσήμαντη συμβολική χειρονομία ενότητας και αγάπης» χαρακτήρισαν εκκλησιαστικές πηγές την ανταπόκριση των προκαθημένων στην πρωτοβουλία του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου.
«Η Σύναξη των Πατριαρχών», όπως ονομάζεται η συνάντηση, γίνεται με την ευκαιρία του εορτασμού του έτους του Αποστόλου Παύλου.
Στο Φανάρι έφθασαν επίσης οι Πατριάρχες Αλεξανδρείας, Θεόδωρος, Αντιοχείας, Ιγνάτιος, Ιεροσολύμων, Θεόφιλος, οι Αρχιεπίσκοποι Κύπρου, Χρυσόστομος, Αθηνών και πάσης Ελλάδος, Ιερώνυμος, Τιράνων και πάσης Αλβανίας, Αναστάσιος, Τσεχίας και Σλοβακίας, Χριστόφορος και Φινλανδίας, Λέων και ο μητροπολίτης Ταλλίνης και πάσης Εσθονίας, Στέφανος. Οι Εκκλησίες Σερβίας, Ρουμανίας, Βουλγαρίας, Γεωργίας και Πολωνίας εκπροσωπήθηκαν από αρχιερείς.
Οι εργασίες της Συνάξεως γίνονται στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου.
Οι προκαθήμενοι των Ορθοδόξων Εκκλησιών αναμένεται να συμφωνήσουν σε κοινό μήνυμα που θα αναγνωστεί αύριο, στη Θεία Λειτουργία, που θα τελέσουν από κοινού προεξάρχοντος του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου.
Οι συνάξεις προκαθημένων είναι θεσμός που εισήγαγε ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Τα τελευταία 15 χρόνια έχουν συγκληθεί πέντε τέτοιες συνάξεις.
Μετά τη Σύναξη θα ακολουθήσει το Παύλειο Συμπόσιο, το οποίο θα διαρκέσει μέχρι την ερχόμενη Πέμπτη 16 Οκτωβρίου. Το συμπόσιο θα ασχοληθεί με θέματα διδασκαλίας του Αποστόλου Παύλου και θα συνδυασθεί με προσκυνηματικές επισκέψεις σε τόπους, από όπου πέρασε και δίδαξε ο Απόστολος, όπως η Έφεσος, η Αττάλεια, η Ρόδος, η Λίνδος και οι Καλοί Λιμένες της Κρήτης.
Στο συμπόσιο θα προεδρεύσει ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Δημήτριος, ενώ οργανώνεται από επιτροπή υπό την προεδρία του μητροπολίτη Σασσίμων Γεννάδιου.
Μήνυμα Βαρθολομαίου
Στη χθεσινή του ομιλία, ο Οικουμενικός Πατριάρχης τόνισε πως «οφείλουμε να ομολογήσουμε με ειλικρίνεια ότι ενίοτε παρέχουμε την εικόνα ελλιπούς ενότητας ως να μην είμεθα μια Εκκλησία, αλλά συνομοσπονδία ή ομοσπονδία εκκλησιών». Στη συνέχεια, συμπλήρωσε πως «τούτο οφείλεται, εν πολλοίς, στη φύση του θεσμού της αυτοκεφαλίας, ο οποίος χαρακτηρίζει τη δομή της ορθοδόξου εκκλησίας». «Καλούμεθα, λοιπόν, να συμβάλλουμε με κάθε μέσο στην ενότητα της Ορθοδόξου Εκκλησίας, υπερβαίνοντες πάντα τοπικισμό ή εθνικοφυλετικό πειρασμό», τόνισε. Αναφερόμενος στην εκκλησιολογία της ορθοδόξου εκκλησίας, ο Πατριάρχης επεσήμανε ότι η διατήρηση της ενότητας δεν είναι εύκολη. «Η ενότητα εναπόκειται εις την συνείδηση ημών», τόνισε και πρόσθεσε ότι «η συναίσθηση της ανάγκης και του χρέους ημών όπως αποτελούμε συγκροτημένο κανονικό σώμα, μια Εκκλησία, είναι ικανή να διασφαλίσει την ενότητα ημών». Ο Πατριάρχης στην εισήγησή του επικεντρώθηκε στην "ενότητα", εμπνεόμενος και από τη σημασία που απέδιδε σε αυτήν ο Απόστολος Παύλος. Ο Απόστολος Παύλος είναι ο πρώτος, ίσως, θεολόγος της ενότητας της Εκκλησίας, είπε ο κ. Βαρθολομαίος και υπογράμμισε ότι «η Εκκλησία από της ιδρύσεώς της βίωνε την ενότητα ως ουσιώδες αυτής γνώρισμα». Ο Πατριάρχης πρότεινε την ενεργοποίηση της συμφωνίας που είχε επιτευχθεί σε διορθόδοξο διάσκεψη το 1993 ως μία από τις συγκεκριμένες ενέργειες που θα μπορούσαν άμεσα να προωθήσουν την ενότητα, με την ενίσχυση του διαλόγου με τις άλλες χριστιανικές εκκλησίες και την αντιμετώπιση των προβλημάτων. Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος αναφέρθηκε και στον ιδιότυπο θεσμό της Συνάξεως που ο ίδιος εγκαινίασε με την εκλογή του και τόνισε ότι κρίθηκε ως «αναγκαία και λυσιτελής η κατά καιρούς Σύναξις, και εις καιρούς, ως οι σημερινοί, ότε η πρόσωπον προς πρόσωπον συνάντησις και συνομιλία των υπευθύνων ηγετών εις όλους τους τομείς του δημοσίου βίου των ανθρώπων καθίσταται διαρκώς και περισσότερο εφικτή και χρήσιμος».
Στην Κρήτη
Υπενθυμίζεται πως σταθμός της περιοδείας θα αποτελέσει και η Κρήτη, όπου ο Οικουμενικός Πατριάρχης και όσοι συμμετέχουν στις προσκυνηματικές επισκέψεις θα έρθουν στο νησί μας την ερχόμενη Πέμπτη.
Αναλυτικά, το πρόγραμμα της επίσκεψης στην Κρήτη έχει ως εξής: Ο Πατριάρχης θα φτάσει στο αεροδρόμιο Ηρακλείου στις 8.30 το πρωί. Στη συνέχεια, θα μεταβεί στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Μηνά, όπου θα απευθύνει χαιρετισμό. Θα τελεστεί δοξολογία, θα γίνει προσφώνηση από τον Αρχιεπίσκοπο Κρήτης και αντιφώνηση από τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου, κ. Χρυσόστομο. Θα ακολουθήσει μικρή δεξίωση στο αρχιεπισκοπικό μέγαρο.
Στη συνέχεια, στις 11 το πρωί, ο Οικουμενικός Πατριάρχης θα μεταβεί στην Αρχαία Γόρτυνα, θα φτάσει στην έδρα του Α. Αποστόλου Τίτου, όπου θα ξεναγηθεί στον Ιερό Ναό της Παναγίας Κεράς από τον προϊστάμενο της 13ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, κ. Ιωάννη Βολανάκη. Θα μεταβεί στο χώρο θεμελίωσης του Βήματος Αγίου Αποστόλου Παύλου, όπου θα τον υποδεχτεί η προϊστάμενη της ΚΓ Εφορείας Κλασικών Αρχαιοτήτων, κ. Μαρία Μπρεδάκη, και θα απευθύνει χαιρετισμό ο δήμαρχος Γόρτυνας, κ. Μιχάλης Δαριβιανάκης.
Στις 12 το μεσημέρι, θα αναχωρήσει για τους Καλούς Λιμένες και θα ακολουθήσει προσκύνημα στον Ιερό Ναό του Αγ. Αποστόλου Παύλου και το παρακείμενο σπήλαιο. Ο δήμαρχος Μοιρών, κ. Γιώργος Αρμουτάκης, θα απευθύνει χαιρετισμό.
Στις Μοίρες, η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηρακλείου θα παραθέσει γεύμα προς τιμήν του. Ο Σεβασμιότατος, Μητροπολίτης Γορτύνης και Αρκαδίας, κ. Μακάριος, θα προσφωνήσει και θα αντιφωνήσει ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδας, κ. Ιερώνυμος. Η νομάρχης Ηρακλείου, κ. Βαγγελιώ Σχοιναράκη, θα απευθύνει χαιρετισμό.
Στη συνέχεια, ο Οικουμενικός Πατριάρχης θα αναχωρήσει για το ξενοδοχείο του ενώ στις 6.30 το απόγευμα θα μεταβεί στον Ιερό Ναό του Α. Αποστόλου Τίτου. Θα ακολουθήσει η καταληκτήρια συνεδρία του βιβλικού συμποσίου με συντονιστή το Σεβ. Μητροπολίτη Περγάμου, κ. Ιωάννη. Θα συζητηθούν τα συμπεράσματα του συμποσίου. Οι εργασίες του συμποσίου θα ολοκληρωθούν από τον Οικουμενικό Πατριάρχη. Ο δήμαρχος Ηρακλείου, Γιάννης Κουράκης, θα απευθύνει χαιρετισμό ενώ θα προσφέρει αναμνηστικά στον Οικουμενικό Πατριάρχη.
Στις 8 το βράδυ, ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης και ο Γενικός Γραμματέας της Περιφέρειας Κρήτης, κ. Σεραφείμ Τσόκας, θα παραθέσουν δείπνο προς τιμήν του. Ο κ. Ειρηναίος θα προσφωνήσει και θα αντιφωνήσει ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων και πάσης Αλβανίας, κ. Αναστάσιος. Ο κ. Τσόκας θα απευθύνει χαιρετισμό.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης θα αναχωρήσει για την Κωνσταντινούπολη στις 9.30 το βράδυ.

