Του Ν. Τσαγκαράκη

Το Ηράκλειο γίνεται η πρώτη ελληνική επαρχιακή πόλη που αποκτά ψηφιακό κινηματογράφο, και μάλιστα με δυνατότητα τρισδιάστατης προβολής.

Όταν χτύπησε το τηλέφωνο από την εφημερίδα για μια επικείμενη παρουσίαση σε multiplex της πόλης, δεν είχαν περάσει πολλές μέρες από τότε που, έχοντας μόλις αφήσει πίσω μου το φετινό καλοκαίρι, σκεφτόμουν ποιες μεγάλες ταινίες έχουμε να περιμένουμε για το επόμενο. Η πρώτη που μου ήρθε στο μυαλό ήταν το «Avatar», η καινούρια ταινία του Τζέιμς Κάμερον, η οποία θα κυκλοφορήσει τον Μάιο, 12 χρόνια μετά από τον «Τιτανικό» του, που κατάφερε να γίνει η μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία όλων των εποχών παγκοσμίως, με εισπράξεις που καμιά άλλη ταινία δεν έχει καταφέρει καν να πλησιάσει. Ο Κάμερον είχε όλη την άνεση να περιμένει μια δεκαετία παρά τη διακαή επιθυμία της Fox για καινούρια ταινία, μέχρι οι συνεργάτες του να ολοκληρώσουν την έρευνα σχετικά με πρωτοποριακούς τρόπους λήψης και προβολής. Η τεχνολογία ήταν πάντοτε ένα από τα πρωτεύοντα στοιχεία του σκηνοθέτη πίσω και μπροστά από την κάμερα, κάτι που φαίνεται εύκολα από τα είδη με τα οποία έχει ασχοληθεί (επιστημονική φαντασία, ταινία δράσης) και τα μοτίβα στα οποία επιστρέφει σχεδόν σε κάθε ταινία του (περίπλοκες μηχανικές κατασκευές, μεταλλικές επιφάνειες κτλ.).

Πριν από μερικά χρόνια έκρινε ότι η ανάπτυξη των τεχνικών έφτασε σ’ ένα ικανοποιητικό σημείο ώστε το σενάριό του να μπορεί να υλοποιηθεί: η ιστορία για μια ομάδα γήινων που προσπαθούν να επιβιώσουν σ’ έναν άλλο πλανήτη με δικό του πολιτισμό. Γυρισμένο με κάμερες που παράγουν τρισδιάστατη ψηφιακή εικόνα και προορισμένο μόνο για κινηματογράφους εξοπλισμένους με ανάλογο σύστημα προβολής, πρόκειται για μια περιπέτεια επιστημονικής φαντασίας από έναν σύγχρονο μετρ του είδους που υπόσχεται να αλλάξει τον κινηματογράφο όπως τον ξέραμε μέχρι τώρα. Κι εμείς (όσοι ενδιαφερόμαστε τέλος πάντων για κάτι τέτοιες “λεπτομέρειες”) θ’ αναγκαζόμασταν να τρέχουμε στην Αθήνα προκειμένου να τη δούμε όπως την προόριζε ο δημιουργός της.

Πλέον ευτυχώς δε θα χρειαστεί κάτι τέτοιο, αφού από χτες στο τοπικό συγκρότημα αιθουσών ODEON λειτουργεί ο πρώτος κινηματογραφικός ψηφιακός προβολέας εκτός Αθηνών και Θεσσαλονίκης στην Ελλάδα, και μάλιστα με σύστημα προβολής τρισδιάστατων ταινιών. Το σύστημα Dolby Digital 3D με προβολέα Kinoton έχει τοποθετηθεί στην αίθουσα 3 του ODEON Talos, το οποίο γίνεται το τέταρτο συγκρότημα της εταιρείας σε όλη την Ελλάδα με τις συγκεκριμένες δυνατότητες, ενώ η αίθουσα είναι μία από τις ελάχιστες ψηφιακές που υπάρχουν στη χώρα μας, ο αριθμός των οποίων δεν ξεπερνάει τις 10.

Η ψηφιακή προβολή είναι μια πρωτοποριακή μέθοδος προβολής ταινιών που σιγά-σιγά επεκτείνεται τα τελευταία χρόνια σε ολόκληρο τον κόσμο, με τις ψηφιακά εξοπλισμένες αίθουσες να φτάνουν σήμερα περίπου τις 8.000 παγκοσμίως (από τις οποίες οι 5.000 βρίσκονται στις Η.Π.Α.) και που μακροχρόνια προβλέπεται ότι θα αντικαταστήσει την παραδοσιακή προβολή με φιλμ. Μαζί με την τρισδιάστατη εικόνα, θεωρούνται οι τελευταίες προσπάθειες του κινηματογραφικού μέσου ν’ ανακτήσει τους θεατές που έχει χάσει από την πειρατεία, και να προσφέρει λόγους στο κοινό να επιστρέψει στις αίθουσες. Εξάλλου ο κινηματογράφος 3-D έχει χρησιμοποιηθεί ξανά στο παρελθόν από τον κινηματογράφο ως μέσο επιβίωσης, όταν τη δεκαετία του ’50 η τηλεόραση έκλεισε το κοινό στα σπίτια του. Παρά την απογοήτευση του παρελθόντος όμως, η κινηματογραφική βιομηχανία δείχνει να εμπιστεύεται τη μοντέρνα εκδοχή της εφεύρεσης που πλέον παρουσιάζεται πολύ πιο εξελιγμένη, θεωρώντας τη ικανή να προσελκύσει τους θεατές και να διευρύνει το κινηματογραφικό κοινό.

Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι τα στούντιο του Χόλυγουντ που θα προσπαθήσουν κυρίως να επωφεληθούν από τη νέα τεχνολογία, θα πρέπει να θεωρήσουν δεδομένο τον εντυπωσιασμό του κοινού ή να αρκε





στούν σ’ αυτόν. Οι άνθρωποι θα εξακολουθήσουν να πηγαίνουν στο σινεμά για να βλέπουν πρωτίστως ιστορίες και δευτερευόντως θέαμα, πράγμα που σημαίνει πως και σ’ αυτή την περίπτωση θα πρέπει να ισχύσει ό,τι ισχύει με κάθε καινοτομία στον κινηματογράφο: αυτή θα πρέπει να συνοδεύεται πάντοτε από ενδιαφέρουσες ιστορίες με καλλιτεχνικό ενδιαφέρον αναλόγως με το είδος στο οποίο ανήκουν, αλλά και σημασία για τη ζωή μας. Διαφορετικά το πιθανότερο είναι ότι ο κόσμος θα εντυπωσιαστεί πρόσκαιρα και στο τέλος θα βαρεθεί αν











αυτό που βλέπει δεν του “λέει” κάτι εκτός από το να του “δείχνει”.

Οι πρώτοι κινηματογραφικοί ψηφιακοί προβολείς στον ελληνικό χώρο εμφανίστηκαν το 2007 στην Αθήνα και γρήγορα επεκτάθηκαν στη Θεσσαλονίκη, χωρίς όμως μέχρι τώρα το σύστημα να έχει βγει έξω από τις δύο αυτές μεγάλες πόλεις. Το Ηράκλειο είναι η πρώτη επαρχιακή πόλη που το υποδέχεται, και οι θεατές θα έχουν το προνόμιο να απολαμβάνουν ταινίες με αψεγάδιαστη εικόνα αφού αυτή πλέον θα προέρχεται από έναν σκληρό δίσκο και όχι από μια μπομπίνα φιλμ, προσφέροντας καθαρότερη εικόνα σε ακόμα μεγαλύτερη ανάλυση 2Κ (2048 x 1080 pixels), ενώ η χρωματική απόδοση θα είναι ισάξια του φιλμ. Η μέθοδος διανομής των ταινιών γίνεται μέσω σκληρών δίσκων υπολογιστών με αρχεία video, που λειτουργούν με εξειδικευμένα συστήματα. Ως αποτέλεσμα, οι κόπιες των ταινιών είναι πλέον άφθαρτες, ενώ παρέχεται προηγμένο σύστημα κρυπτογράφησης με ξεχωριστό αρχείο κλειδώματος (digital key) για κάθε κόπια. Το σύστημα Dolby 3D προβάλλει εναλλασσόμενες εικόνες, πλήρους χρωματικού εύρους, για το αριστερό και το δεξί μάτι. 48 διαφορετικές εικόνες, οι οποίες δεν είναι ακριβώς πανομοιότυπες με τις αρχικές χρωματικές τους ιδιότητες, εναλλάσσονται μέσα σε ένα δευτερόλεπτο. Το κοινό φορά γυαλιά με χρωματικά φίλτρα, τα οποία είναι συντονισμένα με ακρίβεια στις διαφορές αυτές, με αποτέλεσμα να αποτρέπουν το κάθε μάτι από το να βλέπει τις εικόνες που προορίζονται για το άλλο.

Την περασμένη Τρίτη η ODEON φρόντισε να μας κάνει μια σύντομη αλλά ενδεικτική επίδειξη του συστήματος με το οποίο ήρθαμε για πρώτη φορά σε επαφή, και πρέπει να ομολογήσουμε ότι είναι πολύ εντυπωσιακό, αφού ο χώρος της οθόνης διευρύνεται με εκπληκτικό τρόπο παράγοντας μια ολοζώντανη ψευδαίσθηση που ξεγελάει το μυαλό όσες φορές κι αν το διαβεβαιώσετε ότι πρόκειται για τέχνασμα. Είδαμε τρέιλερ από αναμενόμενες ταινίες όπως η «Αυστραλία» του Μπαζ Λούρμαν και «Ice Age 3: Dawn of the Dinosaurs» που έδειξαν τη διαφορά ανάμεσα στην αναλογική και την ψηφιακή προβολή, ακολούθησαν σε 3-D τα τρέιλερ της νέας ταινίας της Disney, «Bolt», που κυκλοφορεί τον Φεβρουάριο του 2009, και του «Χριστουγεννιάτικου Εφιάλτη» ο οποίος έχει επανακυκλοφορήσει σε τρισδιάστατη έκδοση, ενώ η παρουσίαση έκλεισε με ένα 15λεπτο από το «Fly me to the moon», μιας ανεξάρτητης παραγωγής που αποτελεί την πρώτη ταινία κινουμένων σχεδίων γυρισμένη αποκλειστικά για τρισδιάστατη προβολή και θα κυκλοφορήσει στις 13 Νοεμβρίου.

Εν τω μεταξύ, το κοινό μπορεί να απολαμβάνει από χτες για πρώτη φορά τη νέα τεχνολογία, με την τρισδιάστατη περιπέτεια «Ταξίδι στο Κέντρο της Γης». Στις 16 Οκτωβρίου βγαίνει στις αίθουσες το τρισδιάστατο θρίλερ «Scar», και τον Μάρτιο του 2009 κυκλοφορεί η νέα 3D animation ταινία του Χένρι Σέλικ, δημιουργού του «Χριστουγεννιάτικου Εφιάλτη», με τίτλο «Coraline». Μακροχρόνια μπορούμε να περιμένουμε ακόμη περισσότερες παραγωγές σ’ αυτό το φορμά, όπως τις συνέχειες των σειρών «Shrek» και «Toy Story», και την τριλογία του Τεν-Τεν, στην οποία θα συνεργαστεί ο Στίβεν Σπίλμπεργκ με τον Πήτερ Τζάκσον.

Προς το παρόν, αν υπάρχει ένα μειονέκτημα στην όλη υπόθεση, είναι η αρκετά ψηλότερη τιμή του εισιτηρίου για την ψηφιακή 3-D προβολή (12 ευρώ), κοινή πρακτική ανάμεσα σε δύο τουλάχιστον από τις εταιρείες που προς το παρόν διαθέτουν παρόμοια συστήματα στην Ελλάδα (ODEON και Village, αφού για τον «Απόλλωνα» στην οδό Σταδίου δε μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε), και που ελπίζουμε ότι θα εκλείψει όσο περισσότερο η χρήση του θα διαδίδεται με τα χρόνια, ειδικά εφόσον οι περισσότερες τρισδιάστατες ταινίες στοχεύουν στο οικογενειακό κοινό.

Η ψηφιακή προβολή είναι ένα απαραίτητο βήμα προς το μέλλον που θα συνέβαινε αργά ή γρήγορα και, ευτυχώς για το Ηράκλειο, συνέβη γρηγορότερα απ’ ό,τι αναμενόταν. Ο τρισδιάστατος κινηματογράφος είναι ένα πολύ θεαματικό τέχνασμα, το οποίο όμως εκτός από την ικανότητα να εντυπωσιάζει, θα πρέπει να αποδείξει και την ικανότητά του να δημιουργεί νέους όμορφους κόσμους, όπως ακριβώς το δισδιάστατο ‘αδελφάκι’ του μας έχει συνηθίσει τα προηγούμενα 113 χρόνια. Ο χρόνος θα δείξει.