Του Ν. Τσαγκαράκη

Μια ταινία δράσης που τηρεί τα βασικά, αλλά παραβλέπει τα ουσιώδη.



WANTED

Σκην.: Τιμούρ Μπεκμαμπέτοφ

Πρωτ.: Τζέιμς Μάκαβοϊ, Αντζελίνα Τζολί, Μόργκαν Φρήμαν, Τέρενς Σταμπ



Ένας φιλήσυχος υπαλληλάκος ανακαλύπτει μια μέρα ότι είναι προορισμένος να ενταχθεί σε μια ομάδα δολοφόνων με παράδοση 1000 χρόνων στην οποία ανήκε επίσης ο πατέρας του.

Βασισμένη στα κόμικ των Μαρκ Μίλαρ και J. G. Jones, η ταινία είναι σχεδιασμένη ως ένα λεγόμενο ‘star vehicle’ για τον Τζέιμς Μάκαβοϊ, τον 29χρονο σκοτσέζο ηθοποιό που τα τελευταία χρόνια κάνει άλματα στην καριέρα του, συμμετέχοντας σε αξιόλογες παραγωγές όπως το «Becoming Jane», «Ο τελευταίος βασιλιάς της Σκωτίας», «Εξιλέωση». Πλαισιωμένος από δύο πολύ γνωστούς και αγαπητούς ηθοποιούς που λειτουργούν ως ‘κράχτες ‘ του φιλμ αλλά με τον πρωταγωνιστικό ρόλο δικό του, πρόκειται για την ιδανική τακτική ώστε να γνωρίσει το ευρύτερο κοινό μια νέα φυσιογνωμία. Κι όχι άδικα εδώ που τα λέμε, καθώς ο νεαρός ηθοποιός είναι συμπαθέστατος και μέχρι στιγμής έχει αντεπεξέλθει στους ρόλους του με επάρκεια και αξιοπρέπεια, οπότε φαντάζομαι ότι δεν κάνει κακό να προσπαθήσει να κερδίσει μερικα παραπάνω χρήματα συμμετέχοντας σε ταινίες δράσης. Εξάλλου κι ο Νίκολας Κέιτζ έκανε ακριβώς το ίδιο χωρίς να χάσει την εμπιστοσύνη του κοινού στις υποκριτικές του ικανότητες, αν και τώρα τελευταία φαίνεται ότι έχει βολευτεί στην ευκολία της ευτέλειας.

‘Όμως αν κρίνουμε από το αποτέλεσμα της συγκεκριμένης ταινίας, ο Μάκαβοϊ δε θα προλάβει να έχει τις επιτυχίες του Κέιτζ, αφού πέρασε κατευθείαν σε μετριότητες όπως η περιπέτεια του ρώσου σκηνοθέτη, η οποία θα προκαλούσε μεγαλύτερο ενδιαφέρον αν είχε γυριστεί μια δεκαετία νωρίτερα ή αν το «The Matrix» δεν είχε γυριστεί ποτέ.

Ο Μπεκμαμπέτοφ με τη σειρά του εντυπωσίασε πολύ κόσμο με τους «Φύλακες της Νύχτας» (2004) κι έπειτα με τους «Φύλακες της Μέρας» (2006) για λόγους που μας διαφεύγουν, αφού αυτό που κάνει είναι απλώς ν’ αναπαράγει το παρωχημένο πια εξυπνακίστικο ύφος των Γουατσόφσκι, που πριν από δέκα χρόνια παρουσίαζε τουλάχιστον σχετική καινοτομία στην εικονογραφία του, αλλά πλέον αμφιβάλλουμε αν εξακολουθούν να συναρπάζουν τα επαναλαμβανόμενα άλματα, θραύσματα κι εκπυρσοκροτήσεις σε αργή κίνηση.

Αυτό που φαίνεται να παραβλέπει ο Μπεκμαμπέτοφ είναι ότι οι σημερινές ταινίες δράσης χρειάζονται αυτό ακριβώς από το οποίο επιχειρούν να μας παρασύρουν: αληθοφάνεια. Τα ψηφιακά εφέ είναι ευπρόσδεκτα όταν αξιοποιούνται σ’ ένα αφηγηματικό πλαίσιο που δεν προσφέρει άλλες εναλλακτικές στους δημιουργούς για να παρουσιάσουν αυτό που θέλουν, και σ’ ένα βαθμό ο θεατής μπορεί ν’ αναγνωρίσει την έλλειψη εναλλακτικής ή αυτό το ζήτημα δεν τίθεται καν χάρη στις σεναριακές ελευθερίες που επιτρέπει το είδος, όπως π.χ. η επιστημονική φαντασία όπου τα εφέ όχι απλώς επιτρέπονται αλλά επιδιώκονται ως αναπόσπαστο συστατικό των ταινιών.

Για να επανέλθουμε όμως, οι ταινίες δράσης εκτυλίσσονται μέσα στο σύγχρονο αστικό περιβάλλον με το οποίο ο θεατής είναι απολύτως εξοικειωμένος γνωρίζοντας τις δυνατότητες τις τεχνολογίας που χρησιμοποιεί ο πρωταγωνιστής, συνεπώς είναι δύσκολο να τον κάνεις να πιστέψει στο εξωπραγματικό. Ο μόνος τρόπος να το πετύχει αυτό ένας σκηνοθέτης, είναι χρησιμοποιήσει όσο το δυνατό περισσότερα φυσικά μέσα και να αφήσει στην ψηφιακή τεχνολογία μόνο τις λεπτομέρειες που πιθανώς να περάσουν απαρατήρητες (π.χ. κάποιο κτήριο, τις κλιματικές συνθήκες κτλ.). Δεν είναι τυχαίο ότι οι καλύτερες ταινίες δράσης των τελευταίων χρόνων ανήκουν στο κατασκοπικό ειδος που περιλαμβάνει τις ταινίες των Τζέιμς Μποντ, Ίθαν Χαντ και Τζέισον Μπορν, οι οποίες βασίζονται πλέον στην ολοένα και πιο αληθοφανή παρουσίαση των σκηνών τους- ανεξάρτητα από το βαθμό δυσκολίας που παρουσιάζουν στην υλοποίησή τους. Έχοντας δει λοιπόν τέτοια εξαιρετικά παραδείγματα όπως το «The Bourne supremacy», το «M:i:III» και το «Casino Royale», είναι δύσκολο να εντυπωσιαστεί κανείς από την τούμπα ενός αυτοκινήτου που γίνεται ψηφιακά ή από ακροβατικά πάνω σε τρένο γυρισμένα στο στούντιο όπως δηλαδή παρουσιάζονται στο «Wanted».

Αν επεκταθούμε στις ανεπάρκειες του σεναρίου απλώς θα πλεονάσουμε σε λόγους που κάνουν την ταινία μία από τις λιγότερο αξιοθαύμαστες στο είδος της δράσης, περίπου όπως και οι προηγούμενες όπου έχει πρωταγωνιστήσει η Τζολί, η οποία κορυφώνει την ερμηνεία της μ’ ένα ‘κέρασμα’ οπίσθιας θέας ελάχιστων δευτερολέπτων. Μαζί με τον Φρήμαν απλώς χαρίζουν τις παρουσίες τους που βεβαίως είναι όπως πάντα ικανοποιητικές, αλλά τίποτε παραπάνω από παρουσίες αφού το σενάριο δεν προσφέρει καμιά ευκαιρία για χτίσιμο χαρακτήρων ή έξυπνες τροπές πλοκής.