Toυ Μανόλη Δρεττάκη*

Στα τέλη Ιουλίου η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος (ΕΣΥΕ) έδωσε στη δημοσιότητα τα στοιχεία για τη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων του οικονομικού έτους 2007 (εισοδήματα του 2006).

Με βάση τα στοιχεία αυτά και τα αντίστοιχα στοιχεία του οικονομικού έτους 2005 (εισοδήματα του 2004) εξετάζουμε στο άρθρο αυτό τις μεταβολές στον αριθμό των φορολογικών δηλώσεων, στο δηλωθέν εισόδημα και στο συνολικό φόρο της Κρήτης και των νομών της σε σχέση με τα αντίστοιχα στοιχεία για το Σύνολο Χώρας καθώς και τις διαφορές και τις μεταβολές στην κατάταξη των νομών της Κρήτης ανάμεσα στους νομούς και της Κρήτης ανάμεσα στις περιφέρειες της χώρας στο κατά φορολογική δήλωση δηλωθέν και διαθέσιμο εισόδημα το 2006 σε σχέση με το 2004.

Στην 1η στήλη του Πίνακα 1 δίνεται ο αριθμός των φορολογικών δηλώσεων των νομών της Κρήτης, της Κρήτης συνολικά και (για λόγους σύγκρισης) του Συνόλου Χώρας το 2004, στη 2η το 2006 και στην 3η την ποσοστιαία μεταβολή τους. Στις επόμενες τρεις στήλες δίνονται τα αντίστοιχα στοιχεία για το δηλωθέν εισόδημα σε χιλιάδες ευρώ και στις τελευταίες τρεις το συνολικό φόρο επίσης σε χιλιάδες ευρώ.

Από τον Πίνακα 1 φαίνεται ότι το 2006 σε σχέση με το 2004 στους νομούς της Κρήτης και στην Κρήτη συνολικά:

- Οι φορολογικές δηλώσεις, με την εξαίρεση του νομού Λασιθίου, αυξήθηκαν με ταχύτερους ρυθμούς απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στο νομό Χανίων.

- Το δηλωθέν εισόδημα αυξήθηκε με ταχύτερους ρυθμούς απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε πάλι στο Νομό Χανίων και η μικρότερη στο νομό Λασιθίου.

- Ο συνολικός φόρος αυξήθηκε με ταχύτερους ρυθμούς απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στο νομό Λασιθίου και η μικρότερη στο νομό Ρεθύμνου.

Με βάση τα στοιχεία του Πίνακα 1 δίνεται στο πρώτο μέρος του Πίνακα 2 το κατά φορολογική δήλωση (Κ.Φ.Δ.) δηλωθέν εισόδημα και το Κ.Φ.Δ. διαθέσιμο εισόδημα (δηλαδή το δηλωθέν μείον το συνολικό φόρο) σε ευρώ για τα έτη 2004 και 2006 και οι ποσοστιαίες μεταβολές τους. Στο δεύτερο μέρος του Πίνακα δίνονται, για λόγους σύγκρισης, τα ίδια στοιχεία με το μέσο όρο του Συνόλου Χώρας = 100.

Εξαιτίας των διαφορετικών ρυθμών μεταβολής του αριθμού των φορολογικών δηλώσεων και των ρυθμών αύξησης του δηλωθέντος εισοδήματος και του συνολικού φόρου, διαφορετικοί ήταν και οι ρυθμοί αύξησης του Κ.Φ.Δ. δηλωθέντος και του Κ.Φ.Δ. διαθέσιμου εισοδήματος. Και στις δύο περιπτώσεις η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στο νομό Λασιθίου και η μικρότερη στο νομό Χανίων. Σε όλους τους νομούς και στην Κρήτη συνολικά η αύξησή τους ήταν μεγαλύτερη από εκείνη στο Σύνολο Χώρας. Παρʼ όλα αυτά, όμως –όπως φαίνεται από το δεύτερο μέρος του Πίνακα– τόσο το Κ.Φ.Δ. δηλωθέν όσο και το Κ.Φ.Δ. διαθέσιμο εισόδημα των νομών της Κρήτης και της Κρήτης συνολικά και τα δύο έτη ήταν χαμηλότερο από το μέσο όρο του Συνόλου Χώρας

Οι διαφορές αυτές στη αύξησή του Κ.Φ.Δ. δηλωθέντος και διαθέσιμο εισοδήματος ανάμεσα στους νομούς της Κρήτης και της Κρήτης και εκείνης του Συνόλου Χώρας, όπως είναι φυσικό, επηρεάζουν διαφορετικά την κατάταξη των νομών της Κρήτης ανάμεσα στους 51 της χώρας με βάση και τα δύο αυτά κριτήρια. Πιο συγκεκριμένα από το δεύτερο μέρος του Πίνακα 2 φαίνεται ότι:

- Τόσο το 2004 όσο και το 2006 ανάμεσα στους νομούς της Κρήτης το υψηλότερο Κ.Φ.Δ. δηλωθέν και διαθέσιμο εισόδημα είχε ο νομός Ρεθύμνου και ακολουθούσαν, κατά σειρά, οι νομοί Ηρακλείου, Χανίων και Λασιθίου. Η καλύτερη, σε σύγκριση με το νομό Ηρακλείου, θέση του νομού Ρεθύμνου οφείλεται στην ταχύτερη τουριστική ανάπτυξη του νομού.

- Το 2006 σε σχέση με το 2004 σε όλους τους νομούς της Κρήτης και στην Κρήτη συνολικά το Κ.Φ.Δ. δηλωθέν και διαθέσιμο εισόδημα πλησίασαν περισσότερο το μέσο όρο της χώρας, δηλαδή σημειώθηκε πραγματική σύγκλισή τους με βάση και τα δύο κριτήρια.

Ανάμεσα στους 51 νομούς της χώρας:

- Στο Κ.Φ.Δ. δηλωθέν εισόδημα σε ευρώ ο νομός Ηρακλείου κατείχε την 9η θέση τόσο το 2004 όσο και το 2006, ο νομός Λασιθίου τη 17η το 2004 και τη 16η το 2006, ο νομός Ρεθύμνου τη 7η το 2004 και την 8η το 2006 και ο νομός Χανίων τη 14η το 2004 και τη 15η το 2006.

- Στο Κ.Φ.Δ. διαθέσιμο εισόδημα σε ευρώ ο νομός Ηρακλείου κατείχε τη 14η θέση το 2004 και την 9η το 2006, ο νομός Λασιθίου τη 17η το 2004 και τη 16η το 2006, ο νομός Ρεθύμνου την 7η το 2004 και την 8η το 2006 και ο νομός Χανίων τη 14η τόσο το 2004 όσο και το 2006.

Στον Πίνακα 3 δίνεται το Κ.Φ.Δ. δηλωθέν και διαθέσιμο εισόδημα τα έτη 2004 και 2006 των 13 περιφερειών της χώρας με το Σύνολο Χώρας=100. Στην 3η στήλη δίνεται η ποσοστιαία μεταβολή του το 2006 σχέση με το 2004.

Από τον Πίνακα 3 φαίνεται ότι τόσο το 2004 όσο και το 2006 η Κρήτη κατείχε τη 2η, μετά την Αττική, θέση ανάμεσα στις 13 περιφέρειες της χώρας τόσο στο Κ.Φ.Δ. δηλωθέν όσο και στο Κ.Φ.Δ. διαθέσιμο εισόδημα και η απόστασή του από εκείνο της Αττικής μειώθηκε το 2006 σε σχέση με το 2004. Πιο συγκεκριμένα:

- Το Κ.Φ.Δ. δηλωθέν εισόδημα της Κρήτης τα έτη 2004 ήταν κατά 24,6% χαμηλότερο από εκείνο της Αττικής το 2004 και κατά 22,6% χαμηλότερο το 2006.

- Το Κ.Φ.Δ. διαθέσιμο εισόδημα της Κρήτης το 2004 ήταν κατά 21,2 χαμηλότερο από εκείνο της Αττικής το 2004 και κατά 18,8% χαμηλότερο το 2006. Η μικρότερη απόσταση στο Κ.Φ.Δ. διαθέσιμο σε σύγκριση με το Κ.Φ.Δ. δηλωθέν εισόδημα οφείλεται στην προοδευτική φορολογική κλίμακα (το υψηλότερο Κ.Φ.Δ. δηλωθέν εισόδημα της Αττικής φορολογείται με εισοδήματα και με μεγαλύτερους συντελεστές).

* Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην : αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ.