
Τα Μάλια δεν είναι μόνο Βρετανοί τουρίστες
Κίνημα συμπαράστασης στην κοινωνία των Μαλίων έχει δημιουργηθεί από ομάδες επιφανών Κρητικών, και όχι μόνο, που με επιστολές και ανακοινώσεις τους τονίζουν πως τα Μάλια δεν είναι μονάχα Βρετανοί τουρίστες που ξεσαλώνουν αλλά η περιοχή αποτέλεσε κοιτίδα πολιτισμού και ανάπτυξης.
Την… άλλη όψη των Μαλίων περιγράφουν έντεκα καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων και η Κική Δημουλά, οι οποίοι αναφέρουν πως
«Αν κάποιος έχει βρεθεί στα Μάλια, στο υπέροχο μινωικό ανάκτορο, σε ένα από τα πολύ καλά ξενοδοχεία της περιοχής, στη Σταλίδα, στο ορεινό Κράσι, όπου στις αρχές του αιώνα παραθέριζαν ο Νίκος Καζαντζάκης, ο Κώστας Βάρναλης, ο Μάρκος Αυγέρης, η Γαλάτεια και η Έλλη Αλεξίου, ο Λευτέρης Αλεξίου και συζητούσαν για τη λογοτεχνία πεζοπορώντας στις πλαγιές της Σελένας, στο Μοχό, με την όμορφη πλατεία και τη ζωντάνια του αν λοιπόν κάποιος έχει βρεθεί σ’ αυτά τα μέρη, που συναποτελούν το Δήμο Μαλίων και παρακολουθήσει τα ρεπορτάζ για την περιοχή στην τηλεόραση, θα αναρωτιέται μήπως μιλάν για άλλον τόπο αυτό που ο ίδιος γνώρισε.
Αυτό ακριβώς συμβαίνει με όλους εμάς, που γνωρίσαμε τα Μάλια μέσα από τον «Κρασανό κύκλο», τις πολιτιστικές εκδηλώσεις που εδώ και μια δεκαετία οργανώνει με πίστη και πείσμα ο δραστήριος και αφοσιωμένος δήμαρχος Μαλίων Κώστας Λαγουδάκης, στηριζόμενος σε μια πλειάδα άξιων συνεργατών αλλά και στην ίδια την τοπική κοινωνία. Εκδηλώσεις για την ποίηση, το θέατρο, τον κινηματογράφο, στο Πολιτιστικό Κέντρο στο Κράσι, που προσφάτως απόκτησε και ξενώνα δημιουργών, οι οποίες μαρτυρούν τη ζωντάνια της τοπικής αυτής κοινωνίας.
Αυτή η κοινωνία, φιλόξενη, ριζωμένη σε μια παράδοση την οποία βιώνει ως καθημερινότητα, δημιουργική, φιλήσυχη όσο και πνευματικά ανήσυχη, λείπει από τις εικόνες των Μαλίων στην τηλεόραση. Από τις εικόνες εκείνες όπου τα Μάλια παρουσιάζονται ως επίγεια κόλαση, ως άντρο ακολασίας, ως ένας τόπος ανεξέλεγκτος και, επί της ουσίας, θλιβερός, όχι μόνο για τους ντόπιους, αλλά και για τους ίδιους του Άγγλους που εκτονώνουν προφανώς με τρόπο αυτοκαταστροφικό την εσωτερικευμένη βία ενός χρόνου. Δεν μπορεί κανείς να αρνηθεί φυσικά αυτή την πραγματικότητα, των νεαρών Άγγλων που μεθούν και χάνουν τον έλεγχο (είναι η περίφημη τουριστική συνταγή «18-30» ετών, που εφαρμόστηκε χωρίς κανένα σχεδιασμό και, συχνά, κανένα σεβασμό για τις χώρες υποδοχής). Μόνο που αυτό συμβαίνει τα βράδια, σε έναν συγκεκριμένο δρόμο, επί δύο μήνες, και για πολύ συγκεκριμένους λόγους. Ο πρώτος λόγος έχει να κάνει με τα τουριστικά γραφεία που διαφημίζουν τα Μάλια ως «τόπο των οργίων», προδιαθέτοντας ανάλογα τους νεαρούς Άγγλους και ωθώντας τους στην ασυδοσία (τη συγκεκριμένη περιγραφή των Μαλίων εύκολα τη συναντά κανείς στο διαδίκτυο). Ο δεύτερος, με ένα μέρος της τοπικής κοινωνίας που δεν αντιλαμβάνεται ίσως ακόμα τη μακροπρόθεσμη ζημιά που κάνει στον τόπο μια τόσο προσανατολισμένη και στρεβλή τουριστική ανάπτυξη. Ειδικά όταν ο τόπος αυτός είναι τόσο όμορφος και, επιπλέον, τόσο πλούσιος, από κάθε άποψη. Διότι πώς να μη σκεφτεί κανείς, πλάι στην Ιστορία, τα ευλογημένα χώματα των Μαλίων, σήμερα που τα τρόφιμα επανέρχονται, ως είδος εν ανεπαρκεία, στο προσκήνιο της διεθνούς επικαιρότητας;
Δεν χρειάζεται φυσικά να αναρωτηθεί κανείς προς τι η υπερπροβολή στα ΜΜΕ των παρεκτροπών των νεαρών Άγγλων (οι οποίοι σημειωτέον συμπεριφέρονται όπως τους έχουν πει ότι δικαιούνται να συμπεριφερθούν), τις ημέρες της θερινής ραστώνης. Αξίζει όμως να προσπαθήσει για να προβληθεί και η άλλη όψη των Μαλίων, η αληθινή, η μόνιμη, η ελπιδοφόρα. Αξίζει να σταθεί στο πλευρό της τοπικής αυτής κοινωνίας – και των αρχών της που την τιμούν -, η οποία κατασυκοφαντείται, πληρώνοντας μόνη αυτή το τεράστιο τίμημα μιας άναρχης ανάπτυξης που ξεκινά από την κρατική ολιγωρία και καταλήγει στην ανευθυνότητα ενός κομματιού των τοπικών κοινωνιών. Ώστε να συνεχίσει την προσπάθειά της για την τουριστική αναβάθμιση της περιοχής, στο πλαίσιο μιας βιώσιμης ανάπτυξης, με σεβασμό στην ιδιαιτερότητα του τόπου, των ανθρώπων και της μακραίωνης ιστορίας και παράδοσής τους».
Οι υπογράφοντες καλλιτέχνες είναι οι εξής:
Νίκος Δαββέτας (δημοσιογράφος, συγγραφέας)
Ζέφη Δαράκη (ποιήτρια)
Τιτίκα Δημητρούλια (κριτικός λογοτεχνίας, επίκουρη καθηγήτρια ΑΠΘ)
Κική Δημουλά (ποιήτρια)
Κατερίνα Διδασκάλου (ηθοποιός)
Μαρία Ευσταθιάδη (συγγραφέας)
Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος (ηθοποιός, σκηνοθέτης)
Βύρων Λεοντάρης (ποιητής)
Χριστόφορος Λιοντάκης (ποιητής)
Γιώργος Μαρκόπουλος (ποιητής)
Κώστας Γ. Παπαγεωργίου (ποιητής).
Ανάλογου ύφους επιστολή- παρέμβαση συνέταξαν και δέκα πολίτες του νησιού από το χώρο της παιδείας και της αυτοδιοίκησης. Στην επιστολή αναφέρονται τα εξής:
Κατά καιρούς, είχαμε την χαρά να συμμετάσχουμε σε μία σειρά από πολιτιστικές και πνευματικές εκδηλώσεις του Δήμου Μαλίων, πράγμα που εμπλούτισε την εμπειρία μας αναφορικά με την περιοχή και τους κατοίκους της. Παρακολουθούμε με αγωνία και προβληματισμό την κατάσταση που τείνει να παγιωθεί στα Μάλια, τους καλοκαιρινούς μήνες. Και σαφώς έχουμε πλήρη επίγνωση ότι το πρόβλημα είναι υπαρκτό και η κατάσταση απαράδεκτη.
Ωστόσο έχουμε επίγνωση και της προσπάθειας που καταβάλει η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων των Μαλίων και η Τοπική Αυτοδιοίκηση να αλλάξει την δυσάρεστη κατάσταση, που δίχως άλλο αδικεί τους πολίτες των Μαλίων. Η περιοχή των Μαλίων έχει μία ιστορία και μία πολιτισμική διαδρομή που σαφώς υπερβαίνει την τελευταία δεκαετία των προβλημάτων. Αυτή η δυσάρεστη εικόνα ανομίας και ακροτήτων, που αναπαράγει μια στρεβλωμένη αντίληψη περί τουρισμού, αδικεί κατάφωρα και τον τόπο και τους ανθρώπους του. Το κύρος των Μαλίων ως τουριστικού προορισμού έχει τρωθεί. Εξίσου, διαισθανόμαστε ότι έχει τρωθεί και η αξιοπρέπεια των κατοίκων. Οι λύσεις δεν μπορούν να αναζητηθούν μόνο στην κρατική παρέμβαση ή στην ευαρέσκεια ξένων “πρακτόρων και πρακτορείων”. Η παρέμβαση της τοπικής κοινωνίας όχι μόνο των Μαλίων μα και της Κρήτης γενικότερα στα θλιβερά δρώμενα είναι επιβεβλημένη και οφείλει να συνδυαστεί με μία ευρύτερη προσπάθεια για την ολοκληρωμένη πρόταση ενός άλλου υποδείγματος τουριστικής ανάπτυξης του τόπου.
Στεκόμαστε λοιπόν ενεργά αλληλέγγυοι σε κάθε προσπάθεια που θα έχει ως στόχο να ανατρέψει την σημερινή δυσμενή εικόνα και συγκυρία. Και συγχρόνως στεκόμαστε αλληλέγγυοι στο μόχθο των κατοίκων και των τοπικών φορέων να ανακτήσουν την αυτοπεποίθησή τους και να διεκδικήσουν πίσω την πόλη τους. Σε ένα τέτοιο εγχείρημα οι Μαλιώτες θα μας βρουν συμπαραστάτες, τόσο εμάς τους υπογράφοντες όσο και όλους μας ελπίζουμε.
Με τιμή
Μανώλης Αλεξάκης, πρόεδρος Βικελαίας Βιβλιοθήκης και αντιδήμαρχος Ηρακλείου
Γιώργος Γραμματικάκης, Καθηγητής Φυσικής και πρ. πρύτανης Πανεπιστημίου Κρήτης
Φάνης Κιτσόπουλος, Καθηγητής Τμ. Χημείας και αντιπρύτανης Πανεπιστημίου Κρήτης
Γιώργος Νικολακάκης, καθηγητής ΦΚΣ Πανεπιστημίου Κρήτης και δήμαρχος Γουβών
Δημήτρης Ξενάκης, λέκτορας Διεθνών Σχέσεων Πανεπιστημίου Κρήτης
Νίκος Παπαδάκης, Αναπληρωτής καθηγητής τμ. Πολιτικής Επιστήμης Πανεπιστημίου Κρήτης
Μανόλης Πετράκης, καθηγητής τμ. Οικονομικών και αντιπρύτανης Πανεπιστημίου Κρήτης
Νίκος Σκουλάς, πρ. υπουργός Τουρισμού και πρόεδρος του TRINITY International School of Tourism Management
Γιώργος Στεφανίδης, πρόεδρος ΕΛΓΑ, (Ελληνογαλλική Αντιπαράθεση)
Στέλιος Χιωτάκης, Καθηγητής και πρόεδρος Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης Πανεπιστημίου Κρήτης

