Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος προεξήρχε χθες σε θεαματική και συγκινητική θεία λειτουργία που τελέσθηκε στο λόφο του Αγίου Βλαδίμηρου στο Κίεβο, για να εορταστεί η 1.020ή επέτειος του εκχριστιανισμού των Ρώσων.
Ο Πατριάρχης Μόσχας και πασών των Ρωσιών Αλέξιος, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος, ο αρχιεπίσκοπος Τιράνων και Πάσης Αλβανίας Αναστάσιος και εκπρόσωποι των άλλων Ορθοδόξων Εκκλησιών συλλειτούργησαν με τον Οικουμενικό Πατριάρχη.
Παρά την κατάνυξη, η συνάντηση με δυσκολία έκρυβε τις πολιτικές εντάσεις που έχουν συσσωρευτεί με αφορμή τους εορτασμούς του εκχριστιανισμού των Ρώσων.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βίκτορ Γιουσένκο, πιστό μέλος της Ορθοδόξου εκκλησίας ο ίδιος, ελπίζει ότι οι εορτασμοί θα ενισχύσουν την πορεία για τη δημιουργία αυτονόμου Ορθοδόξου Εκκλησίας στην Ουκρανία που δεν θα υπάγεται στο Πατριαρχείο Μόσχας.
Αντίθετα, το Πατριαρχείο Μόσχας αλλά και σημαντική μερίδα του κόσμου στην Ουκρανία, θέλουν να διατηρήσουν τους εκκλησιαστικούς δεσμούς με τη Μόσχα, δεσμούς που θεωρούν ότι είναι το σημαντικότερο στοιχείο που συνδέει πλέον τους Ουκρανούς με τους Ρώσους.
"Πιστεύουμε πως ως δώρο Θεού ως ιστορική αλήθεια και δικαιοσύνη θα δημιουργηθεί μια εθνικά διοικούμενη εκκλησία στην Ουκρανία", είπε ο πρόεδρος Γιουσένγκο σε ομιλία που μεταδίδονταν από όλα τα τηλεοπτικά δίκτυα της χώρας και απευθυνόμενος στον Οικουμενικό Πατριάρχη είπε: "Καλώ την Παναγιότητά σας να ευλογήσει τα όνειρά μας για την αλήθεια, για την ελπίδα μας, για τη χώρα μας, για την Ουκρανία".
Η απάντηση του Πατριάρχου Βαρθολομαίου δόθηκε αργότερα στην ομιλία του στην επίσημη δεξίωση για τους εορτασμούς όταν ευχήθηκε οι επόμενοι εορτασμοί της 1.025 επετείου να εορταστούν απ' όλους τους Ορθοδόξους. "Εν ευσεβή υποταγή εις μίαν κανονικήν ιεραρχικήν δομήν υπό ένα άγιο ποιμένα εν μία αγία τραπέζη εν ενί ζωοποιό ποτήριο και εν μία ιερά μαρτυρίαν περί της εν ειμί ελπίδος, εις δόξαν Θεού και εις έπαινον του ονόματος της μεγάλης Ουκρανικής πατρίδος".
Πολλοί στην Ουκρανία θεωρούν ότι η πενταετία αυτή που θέτει ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος ως χρονικό όριο για τη λύση του ουκρανικού εκκλησιαστικού ζητήματος είναι πολύ μεγάλος. "Η Ουκρανία είναι μια ανεξάρτητη χώρα, όπως η Βουλγαρία ή η Γεωργία κι είναι λογικό να έχει τη δική της εκκλησία", λέει ο Ανατόλι Κολοντεϊ επικεφαλής του τμήματος θρησκευτικών σπουδών στην εθνική Ακαδημία Επιστημών του Κιέβου. Δεν υπάρχει τίποτα περίεργο σε αυτό, λέει. Αλλοι Ουκρανοί εκφράζονται ακόμη πιο έντονα μιλώντας για αναμονή 300 χρόνων για την αναγνώριση ενός ανεξάρτητου Ουκρανού προκαθημένου της Εκκλησίας, η οποία εν τω μεταξύ διαλύεται υπό τις πιέσεις αυτές σε πολλά ρεύματα. Τους Ουνίτες στη Δύση που αναγνωρίζουν τον Πάπα, διάφορα αυτοανακηρυγμένα κέντρα αυτοκεφάλων εκκλησιών και αυτούς που μένουν στην κανονική Ορθόδοξη Εκκλησία που συνδέεται πάντα με τη Μόσχα.
Το τελευταίο αυτό ρεύμα θέλει να ενισχύσει το Πατριαρχείο της Μόσχας με τη συμμετοχή, την τελευταία στιγμή, του Πατριάρχη Αλεξίου στους μεγάλους εορτασμούς της επετείου του εκχριστιανισμού.
Παρά τις επιστολές που είχε στείλει νωρίτερα ο Πατριάρχης Αλέξιος, στους άλλους προκαθημένους από τους οποίους ζητούσε να μην συμμετάσχουν στους εορτασμούς, ο ίδιος ήλθε στο Κίεβο και συλλειτούργησε με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο και τους αρχιεπισκόπους Αθηνών και Τιράνων.
Ο ρωσικός Τύπος εκτιμά ότι παρόλα αυτά ο πατριάρχης Αλέξιος είναι κερδισμένος από την "αναμέτρηση" αυτή, κατά κάποιο τρόπο, διότι εξασφάλισε μια σημαντική όπως λένε νίκη: την άρνηση της αυτοκεφάλου εκκλησίας της Κύπρου να συμμετάσχει στους εορτασμούς.
Θεωρούν αντίθετα ότι η παρουσία του Αρχιεπισκόπου Αθηνών κ. Ιερωνύμου στους εορτασμούς θα πρέπει να θεωρηθεί "φυσιολογική", επακόλουθο της "ήττας" που υπέστη η φιλορωσική παράταξη της εκκλησίας της Ελλάδος στις τελευταίες εκλογές , όπως χαρακτηριστικά γράφουν.
Τέλος θεωρούν ότι η πίεση που άσκησε το Πατριαρχείο Μόσχας στην Γεωργία μέσω του ενδεχομένου αναγνώρισης αυτονόμου εκκλησίας στην Αμπχαζία ήταν αποτελεσματική.
Το κλίμα αυτό της αναμέτρησης που κυριαρχεί στον ρωσικό Τύπο αναπαράγετο περιστασιακά και στο Κίεβο όπου σε ορισμένες πλατείες ορισμένοι φώναζαν συνθήματα υπέρ του Αλεξίου και έπαιρναν αμέσως απάντηση με συνθήματα υπέρ του Βαρθολομαίου.
