Της Σοφίας Τσεντελιέρου
Νέες εικόνες που ακολουθούν την τεχνοτροπία της Κρητικής Σχολής τοποθετήθηκαν πρόσφατα στο τέμπλο και τον άμβωνα του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Αγίου Μηνά. Η αντικατάσταση των προηγούμενων εικόνων εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο αγιογράφησης του Αγίου Μηνά που βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη.
Οι εικόνες που βρίσκονταν μέχρι πρόσφατα στο τέμπλο και τον άμβωνα είχαν τοποθετηθεί στο ναό τις προηγούμενες δεκαετίες και από τις αρχές του 20ου αιώνα, όμως το δογματικό δεν ήταν σύμφωνο με τη θεολογική βάση της Ορθόδοξης παράδοσης. Παράλληλα, κάποιες απ’ αυτές είχαν αρχίσει να φθείρονται και θεωρήθηκε αναγκαία η συντήρησή τους.
Τις νέες εικόνες οι οποίες βασίζονται στη θεματογραφία, την κατασκευή και το δογματικό της Ορθόδοξης παράδοσης, δημιούργησε ο αγιογράφος Γ. Χειρακάκης, που εργάστηκε για περισσότερα από δύο χρόνια για την ολοκλήρωση του έργου.
Ο προϊστάμενος του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού του Αγίου Μηνά πατήρ Αντώνιος Παπαδημητρίου αναφέρει ότι οι παλιές εικόνες θα συντηρηθούν και θα εκτεθούν στο ναό της Αγίας Αικατερίνης. Όσο για τις νέες εικόνες, υπογραμμίζει «Θελήσαμε η Εκκλησία του Αγίου Μηνά να έχει ένα ενιαίο εικονοστάσιο».
Σύμφωνα με τον αγιογράφο Γ. Χειρακάκη ακολουθήθηκε η παράδοση της Κρητικής Σχολής, υπηρετεί ορθότερα τους δογματικούς προσανατολισμούς της Ορθοδοξίας, ενώ πρόσθεσε ότι η Ορθόδοξη παράδοση είναι και από αισθητικής πλευράς πολύ πιο περιεκτική και ουσιώδης από τη Δυτικότροπη. Επίσης ανέφερε ότι οι εικόνες πρέπει ν’ αντιμετωπίζονται πρώτα σαν λατρευτικό αντικείμενο και μετά σαν καλλιτεχνικό.
Αντιδράσεις
Στην αντικατάσταση των εικόνων αντέδρασε μια ομάδα πολιτών, η οποία συγκέντρωσε υπογραφές ζητώντας την επανατοποθέτησή τους. Μάλιστα, κάποιοι συναντήθηκαν με τον Αρχιεπίσκοπο Κρήτης κ.Ειρηναίο, ο οποίος τους είπε ότι είναι σύμφωνος με την τοποθέτηση των νέων εικόνων.
Η Κρητική Σχολή
Η Κρητική Σχολή διαμορφώθηκε ως ζωγραφικό σύστημα το 15ο αιώνα και δεν περιορίστηκε στα όρια του νησιού. Στην Κρήτη είχαν συγκεντρωθεί καλλιτέχνες της εποχής, πολλοί απ’ τους οποίους προέρχονταν από την Κωνσταντινούπολη. Αρχικά επρόκειτο για σχολή ζωγράφων εικόνων, όμως στη συνέχεια καλλιτέχνες που μετακινήθηκαν από το νησί στην ηπειρωτική Ελλάδα, ασχολήθηκαν με τη μνημειακή ζωγραφική.
Χαρακτηριστικά της ζωγραφικής της Κρητικής Σχολής είναι οι καλοσχεδιασμένες μορφές, με αρμονικές αναλογίες και ήρεμες κινήσεις. Τα στοιχεία του χώρου είναι έντονα σχηματοποιημένα, ενώ τα χρώματα είναι γλυκά και χλωμά. Στα έργα των Κρητικών καλλιτεχνών εναρμονίζεται η ώριμη Παλαιολόγεια τέχνη, με στοιχεία της δυτικής καλλιτεχνικής παράδοσης σε ορισμένα απ’ αυτά. Αυτά αποδίδονταν με εύρυθμη και συγκροτημένη οργάνωση, αλλά και με χαρακτήρα στατικό και άκαμπτο.
Ηγετική φυσιογνωμία της Κρητικής Σχολής ήταν ο μοναχός Θεοφάνης Στρελίτζας, ο επιλεγόμενος Μπαθάς. Επίσης σπουδαίοι Κρητικοί ζωγράφοι ήταν ο Άγγελος Ακοτάντος, ο Νικόλαος Τζαφούρης, ο Μιχαήλ Δαμασκηνός και ο Γεώργιος Κλότζας.

