
Η ετήσια εξόρμησή μας για το φαράγγι της Σαμαριάς ξεκίνησε το Σάββατο το απόγευμα 14 Ιούνη 2008 από το Ηράκλειο. Μαζί μας φέτος 160 μέλη και φίλοι του Συλλόγου μας που θέλουν να απολαύσουν το μεγαλείο της Κρητικής φύσης.
Μια στάση στο Ακρωτήρι Χανίων. Απολαμβάνουμε τη θέα προς τον κόλπο των Χανίων και τον ήλιο να λούζει την πόλη και το νησί της Θοδωρούς στη μέση του πελάγους.
Διασχίζουμε τα πορτοκαλοχώρια του νομού Αλικιανό, Φουρνέ και φτάνουμε στους Λάκκους. Η θέα προς τις καταπράσινες πλαγιές των βουνών κάτω από τον κατάλληλο φωτισμό του ηλιοβασιλέματος είναι ανεπανάληπτη. Διανυκτερεύουμε στο Οροπέδιο του Ομαλού. Η ομάδα μας, έντεκα μέλη του Συλλόγου μας έχει προγραμματίσει την διάσχιση των Λευκών Ορέων (ΩΡΑΙΩΝ!!).
Αυτή τη χρονιά αλλάζουμε την εδώ και πέντε χρόνια καθιερωμένη πορεία μας, θα ακολουθήσουμε τη διαδρομή Μελινταού Ποταμός - Πάχνει - Αη Γιάννης.
Στις τέσσερις τα ξημερώματα της Κυριακής υπό το φως των αστεριών, το φεγγάρι έχει βασιλέψει και ενίοτε των φακών, περπατάμε από το Καταφύγιο Καλλέργη προς τα ριζά της Μελινταού.
Τα σημάδια αχνοφαίνονται και αρχίζουμε το ανηφορικό μονοπάτι με αργό ρυθμό.
Στο βάθος, στο βορρά τα φώτα των Χανίων διακόπτουν τη μαυρίλα του τοπίου. Σιγά - σιγά ανατολικά αρχίζει να χαράζει. Με την εμφάνιση του ήλιου πίσω από τις ανατολικές κορυφές των Λευκών Ορέων δυναμώνει και ο αέρας που θα μας συνοδεύσει καθόλη την διάρκεια της μέρας. Αλλού ενοχλητικός και αλλού ευνοϊκός, μας δροσίζει στην πορεία μας.
Πίσω μας εγκαταλείπουμε τον ορεινό όγκο της Ψαρής και κατευθυνόμαστε προς την κορυφή της Μελινταού (2.133 μ.). Το τοπίο υπέροχο, από το διάσελο κάτω από την κορυφή του βουνού αντικρίζουμε τώρα το Λιβυκό Πέλαγος και τη Γαύδο και τη Γαυδοπούλα ξαπλωμένα νωχελικά στην αγκαλιά του.
Μικρή στάση στην κορυφή για φωτογραφίες. Εδώ μένει κανείς άφωνος μπροστά στο μεγαλείο του τοπίου. Πενήντα δυο κορυφές με υψόμετρο πάνω από 200 μ. στον ορεινό όγκο των Λευκών Ορεών. Γύρω μας βλέπουμε το Βενιζέλο, τον Τροχάρη, τον Θοδωρή, τη Σβουριχτή, τη Ζαρανοκεφάλα, τον Βολανια, το Άγιο Πνεύμα, τον Γκιγκιλο, το Σπαθί. Στα βόρεια το Κρητικό Πέλαγος που σκίζεται από τις χερσονήσους της Γραμβούσας και της Ροδωπούς, την πόλη των Χανίων και το Ακρωτήρι. Στο νότο η Γαύδος και η Γαυδοπούλα. Αδυνατός αέρας δεν μας επιτρέπει μακρόχρονη παραμονή εδώ. Κατηφορίζουμε προς τον ποταμό, διερχόμενοι μέσα από μικρά καταπράσινα οροπέδια που διαδέχονται το ένα το άλλο. Στο πιο απάνεμο από αυτά κάνουμε στάση δίπλα σε πηγάδι με μη πόσιμο νερό. Το Οροπέδιο και οι πλαγιές είναι κατάφυτες από μαλοτύρα που δεν είναι ανθισμένη.
Η φύση μοσχοβολά. Ακολουθούμε το μονοπάτι Ε4 (Ευρωπαϊκό μονοπάτι) και ανηφορίζουμε προς την τοποθεσία Κατσιβέλη. Όλοι μας αναζητούμε την ψηλότερη κορυφή της περιοχής, τις Πάχνες. Θα αργήσουν όμως λίγο να εμφανιστούν. Το μονοπάτι που ακολουθούμε έχει φτιαχτεί για να συνδέει την Ανώπολη με την περιοχή του ποταμού και από εδώ με την περιοχή των Κάμπων στα Κεραμειά. Είναι πολύ ωραία κατασκευασμένο και σε αρκετά σημεία πετρόκτιστο και καλοχαραγμένο πάνω στα βράχια. Στα ανατολικά τώρα διακρίνουμε τα μητάτα στου Κατσιβέλη και λίγο πιο ψηλά το καταφύγιο έκτακτης ανάγκης της Σβουριχτής που το έχουμε χρησιμοποιήσει σε άλλες διασχίσεις μας. Βλέπουμε απέναντί μας τον ορεινό όγκο των Παχνών και της πιο ψηλής κορυφής τους (2.453 μ.).
Ακολουθούμε την πορεία που μας φαίνεται πιο “ήπια” για την κορυφή μέσα στο κακοτράχαλο και άγονο τοπίο. Τα χρώματα των ορεινών όγκων εδώ έχουν έντονο το χρώμα της ώχρας και του πηλού και διαφέρουν από τις άλλες Μαδάρες που κυριαρχεί το λευκό. Ανατολικά μας αφήνουμε το Μοδάκι. Το τελευταίο ανέβασμα προς την κορυφή είναι απότομο και εξουθενωτικό κάτω από τον καυτό ήλιο του μεσημεριού.
Στην κορυφή αποζημιωνόμαστε. Η ομάδα ενθουσιασμένη για το δύσκολο εγχείρημα που πέτυχε. Ο συντονισμός και η υπακοή απαραίτητα για τέτοιου είδους αναβάσεις. Τα μέλη της ομάδας πρέπει να βαδίζουν συγκροτημένα. Η θέα από εδώ ψηλά υπέροχη. Στα νότια η Ζαρανοκεφάλα ο Θοδωρής και ο Τροχάρης. Στα ανατολικά ο επιβλητικός και τεράστιος όγκος του Ψηλορείτη και στο Λιβυκό Πέλαγος τα Παξιμάδια και ο κόλπος της Μεσαράς με το κεφάλι στο νοτιοδυτικό άκρο του νομού Ηρακλείου. Ο δυνατός αέρας που φυσά μας υποχρεώνει να κατεβούμε πιο νότια για τη μεσημεριανή μας ανάπαυλα. Τα αστεία και τα ανεκδοτα μας χαλαρώνουν για λίγο. Μπροστά μας βλέπουμε τις απότομες πλαγιές που θα κατηφορίσουμε σε λίγο. Το τοπίο απ’ αυτή την πλευρά είναι σεληνιακό. Η βλάστηση είναι ανύπαρκτη στις πλαγιές, μαύρα πετρώματα και η περιοχή γεμάτη κρατήρες. Στα λιγοστά λιβάδια με λίγο πράσινο βόσκουν κοπάδια με χρωματισμένα πρόβατα άλλα μπλε, άλλα κόκκινα για ευνόητους λόγους. Η κατάβαση είναι κουραστική μετά από τόσες ώρες περπάτημα. Τα πόδια δεν υπακούν. Τα σημάδια που είχαμε βάλει σε προηγούμενη διερευνητική πορεία μας διευκολύνουν αφάνταστα. Οι σχηματισμοί των βράχων είναι ιδιόμορφοι και από μακριά νομίζεις ότι είναι γιγαντιαία αγάλματα. Η φύση μεγαλουργεί και εδώ. Σου δίνουν την εντύπωση ότι βλέπεις τα τεράστια αγάλματα των Φαραώ.
Από το φρύδι του βουνού βλέπουμε τώρα μπροστά μας το Οροπέδιο της Ανώπολης και το δασωμένο Οροπέδιο του Αη Γιάννη. Στο βάθος το απέραντο γαλάζιο της θάλασσας και στον ουρανό τα σύννεφα τρέχουν γρήγορα εξ αιτίας του αέρα, αφήνοντας τη φαντασία μας να οργιάσει με τους σχηματισμούς που δημιουργούν.
Με προσοχή κατηφορίζουμε στον απότομο Χαλασά και το μονοπάτι που βλέπουμε από ψηλά μας οδηγεί στο δάσος. Κατευθυνόμαστε στην περιοχή “Κρουσια” κάτω από τα “Μαύρα Γκρεμνά”.
Εδώ υπάρχει ένα Οροπέδιο με τρία τεράστια πηγάδια αλλά το νερό τους δεν είναι πόσιμο. Γενικά σε όλη μας την πορεία το πόσιμο νερό είναι ανύπαρκτο.
Διασχίζουμε το Οροπέδιο του “Ρεβυθέ” γεμάτο αχλαδιές. Άλλοτε καλλιεργούσαν, έσπερναν ρεβύθια εδώ εξού και η ονομασία της περιοχής. Το μονοπάτι που ακολουθούμε τώρα μέσα στο δάσος είναι γεμάτο ασβεστοκάμινα. Μνημεία άλλων εποχών. Το δάσος γύρω τους είναι αποψιλωμένο, ένδειξη ότι έκοβαν τα ξύλα για τη χρήση των καμινιών. Η φύση πάλι όμως εξισορροπεί την κατάσταση.
Μέσα στους κώνους των καμινιών έχουν φυτρώσει καινούρια δένδρα και ο πέτρινος περίγυρος λειτουργεί προστατευτικά γι’ αυτά. Στο τέλος του μονοπατιού φαίνονται τα πρώτα σπίτια του χωριού και η άφιξή μας εδώ μετά από πορεία 16 ωρών δίνει λύτρωση στα κουρασμένα πόδια μας.
Απολαμβάνουμε τη βραδιά μας στο ήρεμο και φιλόξενο χωριό. Ο μόνος θόρυβος εδώ από τα κουδούνια των κατσικιών.
Το πρωί της Δευτέρας αφού απολαύσαμε τη Σφακιανή πίτα μας ευχαριστήσαμε τον φιλόξενο οικοδεσπότη μας και ξεκινήσαμε για το δασωμένο μονοπάτι που οδηγεί από τον Αη Γιάννη προς το Φαράγγι της Αράδαινας.
Στη σκιά των δέντρων το περπάτημα είναι απολαυστικό. Απέναντί μας τα ανατολικά τοιχώματα του φαραγγιού της Αράδαινας είναι γεμάτα πετρόκτιστες πεζούλες, ένδειξη ότι υπάρχει γόνιμο έδαφος και αλώνια που τώρα πια χορταριάζουν. Κατεβαίνουμε στην κοίτη του φαραγγιού και ανηφορίζουμε τώρα στην ανατολική πλευρά του. Περνάμε από ένα ερειπωμένο χωριό που τα μόνα όρθια κτήσματα που δηλώνουν την ύπαρξή του είναι η εκκλησία του και ένας πετρόκτιστος τοίχος με αψίδα που δημιουργεί κάδρο για ατέλειωτες φωτογραφίες προς το στενό σημείο του φαραγγιού και προς τις βουνοκορφές του Θοδωρή και του Τροχάρη. Περνάμε από το χωριό Λιβανιανά με ελάχιστα δείγματα ζωής, ηλικιωμένους ανθρώπους και τα κατσίκια. Στο βάθος η παραλία του Λύκου και του Φοίνικα. Αφήνουμε νότια τους δυο οικισμούς και θαυμάζουμε για μια ακόμα φορά το κάστρο πάνω από το πολύβουο Λουτρό.
Μικρή στάση και προμήθειες και συνεχίζουμε στη ζέστη του μεσημεριού πάνω στο μονοπάτι ψηλά από την πρασινογάλαζη θάλασσα. Το αεράκι που φυσά είναι ευεργετικό για μας. Το μπάνιο μας στα Γλυκά Νερά δροσιστικό και απολαυστικό. Το απόγευμα συναντάμε στα Σφακιά την υπόλοιπη ομάδα του Συλλόγου μας που απόλαυσαν το Φαράγγι της Σαμαριάς στη διάρκεια του διήμερου.
Η διάσχισή μας στα Λευκά Όρη ήταν μια από τις σπάνιες απολαύσεις της άγριας και δύσβατης, μα πανέμορφης περιοχής των Σφακίων.
Ελληνικός Ορειβατικός Σύλλογος Ηρακλείου
Επιμέλεια κειμένου - υπεύθυνος εκδρομής: Μιχάλης Λυρατζάκης. Φωτογραφίες: Χρήστος Οικονομάκης.

