Του Ν. Τσαγκαράκη
Σύμφωνα με την ταινία, η σημερινή γυναίκα θέλει δύο πράγματα περισσότερο απ’ οτιδήποτε άλλο: έναν άντρα και μια ντουλάπα με εμβαδόν (η σειρά προτεραιότητας ποικίλλει).
SEX AND THE CITY
Σκην.: Μάικλ Πάτρικ Κινγκ
Πρωτ.: Σάρα Τζέσικα Πάρκερ, Κιμ Κατράλ, Σύνθια Νίξον, Κριστίν Ντέηβις, Κρις Νοθ, Ντέηβιντ Άιγκενμπεργκ, Τζέησον Λούις, Ίβαν Χάντλερ, Τζένιφερ Χάντσον, Κάντις Μπέργκεν
Οι αισθηματικές και προσωπικές περιπέτειες μιας παρέας τεσσάρων γυναικών στο σημερινό Μανχάταν. Η συγγραφέας Κάρι Μπράντσω αποφασίζει να παντρετεί με τον σύντροφό της, Τζον, με τον οποίο προς το παρόν συζεί. Η υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων Σαμάνθα Τζόουνς έχει μετακομίσει στο Λος Άντζελες για χάρη του νεότερου φίλου της, ανερχόμενου ηθοποιού, Τζέρυ, τον οποίο έχει αναλάβει να προωθήσει. Η δικηγόρος Μιράντα ζει στο Μπρούκλιν με τον σύζυγο και το παιδί τους, ενώ η Σάρλοτ ζει την πιο αρμονική ζωή της παρέας, αφοσιωμένη πλήρως στην οικογένειά της.
Το «Sex and the city» ήταν μια τηλεοπτική σειρά του αμερικανικού τηλεοπτικού δικτύου HBO, που βασίστηκε στο ομώνυμο βιβλίο της Κάντας Μπούσνελ, και διήρκεσε έξι σεζόν από το 1998 ως το 2004. Μια αστική φαντασίωση η οποία γοήτευσε εκατομμύρια γυναικών σε ολόκληρο των πλανήτη, χάρη στον φετιχιστικό καταναλωτισμό της και στην ειλικρίνεια με την οποία χειρίστηκε τις ερωτικές σχέσεις. Οι τέσσερις γυναίκες είναι ευκατάστατες, σεξουαλικά απελευθερωμένες, επαγγελματικά καταξιωμένες, και με αρκετό ελεύθερο χρόνο ώστε να συναντιούνται σχεδόν καθημερινά για φαγητό σε εστιατόρια και βραδινή έξοδο σε κλαμπ. Ανάλογα με τον χαρακτήρα και τις πεποιθήσεις τους, κάνουν συχνότερα ή σπανιότερα σεξ, αλλά το σημαντικότερο είναι ότι μετά συζητάνε τα πάντα γύρω απ’ αυτό, από το πιο κοινότοπο όπως οι ρομαντικές τους επιδιώξεις μέχρι το πιο αμήχανο όπως οι σεξουαλικές τους φαντασιώσεις και το πιο απομυθοποιητικό όπως οι συνήθειες υγιεινής των εραστών τους. Ό,τι κι αν κάνουν πάντως το κάνουν ντυμένες με ρούχα των διασημότερων σχεδιαστών, αφού εξάλλου έχουν την οικονομική δυνατότητα να ικανοποιήσουν κάθε ενδυματολογική επιθυμία τους.
Κοσμική ζωή, ελεύθερο σεξ, απεριόριστες πιστωτικές κάρτες: αυτό φαίνεται να είναι το όνειρο μιας μεγάλης μερίδας του γυναικείου πληθυσμού στον σύγχρονο ανεπτυγμένο κόσμο, αν κρίνει κανείς από τη σταθερή δημοφιλία της σειράς κατά την πρώτη προβολή της αλλά και τέσσερα χρόνια μετά από το τέλος της, όταν οι επαναλήψεις εξακολουθούν να σημειώνουν υψηλή τηλεθέαση και οι ηρωίδες γίνονται συχνά σημείο αναφοράς σε παρέες γυναικών. Δεν είναι παράξενο λοιπόν που προκύπτει η κινηματογραφική μεταφορά μιας σειράς με τέτοιο αντίκτυπο, και δεν είναι παράξενη η επιτυχία της, αφού σε δύο εβδομάδες προβολής έχει ήδη συγκεντρώσει 100 εκατομμύρια δολάρια στα αμερικανικά ταμεία.
Για να ξεμπερδέψουμε με τις ιδεολογικές αντιρρήσεις του πράγματος, φυσικά και προκαλεί προβληματισμό ο ξεδιάντροπος καταναλωτισμός που αφού περάσει το επίπεδο του φετιχισμού εξυψώνεται σχεδόν σε θρησκεία, και μεταδίδεται σαν ψυχαναγκασμός στο ούτως ή άλλως διψασμένο για κατανάλωση (γυναικείο) κοινό. Η θεμελιώδης ένσταση που μπορεί να έχει κανείς για τη σειρά στο σύνολό της, είναι ότι παρουσιάζει κάτι πολύ συγκεκριμένο και σπάνιο ως εύκολο και προσιτό. Οι γυναίκες της σειράς φαίνεται να έχουν φυσιολογικά προβλήματα όπως όλες οι πραγματικές γυναίκες, αλλά τα αντιμετωπίζουν με μέσα όχι ανύπαρκτα αλλά ούτε και ακριβώς ρεαλιστικά. Η ακροβασία ανάμεσα στο υπαρκτό και στο εφικτό είναι που ενεργοποιεί τη φαντασίωση εξαρχής, αφού επειδή όλοι μπορούν να δουν το υπαρκτό δε σημαίνει ότι μπορούν να το αγγίξουν κιόλας, και η σειρά κάνει ακριβώς αυτό: κάνει την παραπάνω κίνηση που δε μπορούν να κάνουν οι περισσότερες γυναίκες και παίρνει τα Blahnik από τη βιτρίνα στο σπίτι. Από ‘κει και πέρα μπορεί κανείς να επιδοθεί σε παραλήρημα για την τυραννία της φίρμας, την εξαπάτηση του γυναικείου κοινού, την καπιταλιστική προπαγάνδα κτλ κτλ. Πολλές αντιρρήσεις υπάρχουν επίσης για την ψευδαίσθηση που δημιουργεί η κεντρική ηρωίδα της σειράς και του φιλμ, Κάρι, αφού είναι η λιγότερο εύπορη απ’ όλες κι όμως ακολουθεί τις υπόλοιπες με την ίδια οικονομική άνεση.
Εδώ όμως θα σταματήσουμε τις επικρίσεις επειδή πιστεύουμε ότι οι όποιες ενστάσεις σχετικά με τη ρητορική της ταινίας αφορούν αυτούς που διαφωνούν καταρχήν και δεν πρόκειται να τη δουν ούτως ή άλλως. Εξάλλου, ως υπεράσπιση θα μπορούσε κανείς ν’ αντιπαραθέσει την ανεξαρτησία και τον δυναμισμό αυτών των γυναικών που στο κάτω-κάτω απαρτίζουν μια φαντασίωση, όχι ένα δράμα κοινωνικού προβληματισμού. Το ζήτημα είναι τι γίνεται μ’ αυτούς που τη βλέπουν, είτε επειδή ξέρουν τι να περιμένουν, είτε επειδή απλώς αναζητούν ελαφριά ψυχαγωγία.
Το μεγαλύτερο ελαφρυντικό του φιλμ είναι η ειλικρίνειά του, την οποία εκφράζει ευθύς εξαρχής. Η αφήγηση της Κάρι πάνω από τα γεγονότα (το χαρακτηριστικό voice over της σειράς) διατηρείται στην ταινία, και στον πρόλογό της η συμπαθής ηρωίδα εκφράζει την πεποίθηση ότι οι γυναίκες παίρνουν την απόφαση να μετακομίσουν στη Νέα Υόρκη αναζητώντας τα δύο L (Labels and Love- Ετικέτες και Έρωτα). Είναι ο τρόπος της ταινίας να μας πει ότι γνωρίζει τις προσδοκίες που είχε δημιουργήσει η σειρά, ξέρει ποια είναι τα δυνατά της σημεία, και διαβεβαιώνει το κοινό πως τα έχει μεγεθύνει αρκετά ώστε να μπορέσουν να κρατήσουν το ενδιαφέρον του για δυόμιση ώρες: ‘καθίστε αναπαυτικά και απολαύστε ρομάντζο και μόδα’: η ταινία έχει άφθονα και τα δύο.
Αυτό που ακολουθεί είναι ένα όργιο εταιρικών ονομάτων, λογοτύπων, haute couture, αξεσουάρ, γκάτζετ μαζί με ό,τι άλλο μπορεί να φανταστεί και να αγοράσει κανείς για να μπορεί να κοιτάξει στα μάτια την Άννα Γουίντουρ. Μ’ αυτόν τον τρόπο η ταινία χτίζει πάνω στο «Ο διάβολος φοράει Prada» που με τη σειρά του πρόλαβε να χτίσει πάνω στα θεμέλια του τηλεοπτικού «Sex», και πλέον καθιερώνεται η υπο-κατηγορία των ‘shopaholic films’ που θα τριτώσει τον ερχόμενο Φεβρουάριο με την κυκλοφορία του «Confessions of a shopaholic» το οποίο γυρίζεται αυτό τον καιρό από τη Jerry Bruckheimer Films με πρωταγωνίστρια τη Άιλα Φίσερ.
Η ταινία αναλαμβάνει να στήσει τις συναισθηματικές πλοκές που αφορούν τις ηρωίδες της, με ενδιάμεσες αφορμές για γρήγορα ντεφιλέ και συνεχείς επιθέσεις από φίρμες που περιβάλλουν τα κορίτσια σε κάθε τους κίνηση. Η πολύ εντυπωσιακή φωτογράφηση με νυφικά για το Vogue, η ‘πασαρέλα’ με απομεινάρια περασμένων δεκαετιών, η επίδειξη στην εβδομάδα μόδας είναι μόνο μερικές από τι ενδυματολογικές παρενθέσεις της πλοκής.
Από την πλευρά της, η πλοκή μεταφέρει τις ηρωίδες σε μια πιο ώριμη φάση της ζωής τους κατά την οποία αντιμετωπίζουν άλλου είδους προκλήσεις. Η τηλεοπτική σειρά μιλούσε για το αν και πώς θα κατάφερναν να βρουν έναν σύντροφο, η ταινία ασχολείται με το πώς θα τον κρατήσουν. Όσα προηγήθηκαν στην τηλεόραση ήταν το όνειρο, τώρα πρέπει να βρουν τρόπο να προσαρμοστούν στην πραγματικότητα, δηλαδή θα μάθουν να συμβιβάζονται και πάνω απ’ όλα να συγχωρούν.
Τα δύο L δεν παραμένουν άσχετα μεταξύ τους, αλλά συσχετίζονται με όμορφο τρόπο ώστε να οδηγήσουν στην κορύφωση της ιστορίας της Κάρι, η οποία πρέπει να μάθει να δίνει προτεραιότητα στο σωστό από τα δύο, που είναι φυσικά ο έρωτας, χωρίς ν’ αποκηρύσσει τη λατρεία της για τη μόδα. Εδώ η ταινία βρίσκει έναν έξυπνο τρόπο ν’ απομυθοποιήσει τον γάμο χωρίς να ακυρώσει το ‘έζησαν’ αυτοί καλά…’, παραλλάσσοντας τα κλισέ ανάλογα με τις απαιτήσεις της ιστορίας: ο πρώτος γάμος αποφασίζεται διαδικαστικά στην κουζίνα και στήνεται με παλιομοδίτικα ρομαντικό -φαινομενικά ιδανικό- τρόπο. Ο δεύτερος γάμος δεν αποφασίζεται από κοινού αλλά προτείνεται από τον Τζον μέσα στην αφαιρετικά σχεδιασμένη, ολόλευκα φωτισμένη ντουλάπα, με μια πανάκριβη γόβα για δαχτυλίδι, και πραγματοποιείται με τρόπο που ταιριάζει και στους δύο ως ζευγάρι. Η Κάρι φοράει το ανώνυμο ταγιεράκι της και παντρεύεται τον Τζον στο δημαρχείο, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η εμμονή της με τον μεγαλοπρεπή γάμο ήταν ακριβώς μια ρομαντική εμμονή, μια φαντασίωση που αποδείχτηκε ανώφελη και αταίριαστη με το είδος της σχέσης που έχει διαμορφώσει με τον Big. Η ουσία μεταφέρεται από την τελετή στη συμφωνία του αμοιβαίου συναισθήματος: αυτό που έχουν αρκεί χωρίς τον γάμο και δε χρειάζεται να ονομαστεί ‘γάμος’ για να επιβεβαιωθεί.
Αυτό νομίζω είναι και το σημαντικότερο προτέρημα του φιλμ σχετικά με τον ρομαντικό λόγο που εκφράζει, η απομυθοποίηση του γάμου και η καθιέρωσή του ως μια τυπική, νομική εξασφάλιση απλώς συμπληρωματική της σχέσης που υπάρχει ανεξάρτητα. Η Κάρι ξεπερνάει τη φαντασίωση και επικεντρώνεται στις πραγματικές ανάγκες της σχέσης της, χωρίς να νιώθει ότι υποχωρεί αλλά ότι επιτέλους προσγειώνεται.
Κι οι υπόλοιπες ηρωίδες όμως παίρνουν αυτό που τους ταιριάζει, με τη γεννημένη νοικοκυρά Σάρλοτ να φέρνει στον κόσμο το πρώτο της παιδί, τη Μιράντα να μαθαίνει ότι απ’ την πολλή ξινίλα μια γυναίκα κινδυνεύει να χάσει τον άντρα της, και τη Σαμάνθα να συνειδητοποιεί ότι δεν είναι κορίτσι για σπίτι. Μόνη ‘παραφωνία’ του καστ, η Τζένιφερ Χάτσον η οποία αν θέλει να στήσει μια κινηματογραφική καριέρα θα πρέπει να συνεχίσει με ρόλους που περιέχουν τραγούδι.

