Συνέντευξη στον Γιάννη Ζωράκη
Το τρένο του περιβάλλοντος έχει φύγει και το…κυνηγάμε. Παρʼ όλα αυτά υπάρχουν ακόμη ελπίδες, όχι ακριβώς να επιβιβαστούμε σε αυτό, αλλά να αναπτύξουμε τις απαιτούμενες δράσεις προσαρμογής στα νέα δεδομένα.
Αυτό υποστηρίζει ένας από τους μεγαλύτερους επιστήμονες στον κόσμο, ο Μηνάς Καφάτος, ο οποίος διαπρέπει στην Αμερική ως καθηγητής και διευθυντής του Κέντρου Τηλεπισκόπησης και Διαστημικών Ερευνών.
Ο κ. Καφάτος βρέθηκε στην γενέτειρα του, το Ηράκλειο, ως επικεφαλής του Διεθνούς Συνεδρίου “Από τις Ερήμους στους Μουσώνες”, που πραγματοποιείται αυτές τις ημέρες στη Χερσόνησο. Ως εξειδικευμένος επιστήμονας, ο κ. Καφάτος μιλά στην “Π” για τις κλιματικές αλλαγές, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, καθώς και για το πώς μπορούμε να προλάβουμε χειρότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Ο καθηγητής, δεν παραλείπει επιπρόσθετα να τονίσει τις αρνητικές για τη χώρα συνέπειες από τις περυσινές πυρκαγιές, ενώ παίρνει θέση και για την επιτήρηση στην οποία τέθηκε η Ελλάδα, αναφορικά με το πρωτόκολλο του Κιότο.
Ερ.: Χθες ήταν η παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος. Πιστεύετε πως δεδομένης της κατάστασης, ο κόσμος έχει λόγους για να γιορτάζει την συγκεκριμένη ημέρα;
Απ.: “Κοιτάξτε…εξαρτάται τι εννοούμε με τον όρο «γιορτάζουμε». Εγώ τη συγκεκριμένη «γιορτή» την βλέπω σαν μια ευκαιρία να υπάρξει μια μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση από τον κόσμο, γιατί το περιβάλλον είναι πολύ σημαντικό και η μάνα γη μας προφυλάσσει, μας υποστηρίζει και μας δίνει ζωή. Επομένως θεωρώ πως εμείς πρέπει να το σεβαστούμε αυτό και να μην κάνουμε το περιβάλλον πιο αδύναμο. Μʼ αυτή την έννοια γιορτάζουμε και υπενθυμίζουμε στον κόσμο ποια στάση πρέπει να κρατήσουμε. Βέβαια, δεν νικήσαμε τον πόλεμο. Δεν κάνουμε παιάνες και δεν εφησυχάζουμε, αλλά συνεχίζουμε την προσπάθεια”.
Αλλαγές
Ερ.: Το 2008 είναι έτος περιβάλλοντος. Κρίνετε τις μέχρι τώρα προσπάθειες που έχει κάνει ο κόσμος για την προστασία του περιβάλλοντος ικανοποιητικές;
Απ.: “Νομίζω ότι ο όρος «ικανοποιητικός» είναι σχετικός. Μπορεί οι προσπάθειες να είναι ικανοποιητικές για μικρό χρονικό διάστημα, χωρίς να υπάρχει μελλοντική πρόβλεψη. Θεωρώ ότι τον τελευταίο καιρό έχουν γίνει αλλαγές, ειδικά το 2007 με το νόμπελ που πήρε το IPCC, δηλαδή ο διακεκριμένος οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών μαζί με τον Αλ Γκορ. Πιστεύω ότι η βράβευση αυτή, έφερε στην συνείδηση πολλών ανθρώπων, περισσότερο απʼ ότι παλαιότερα το θέμα του πώς να προστατεύουμε το περιβάλλον και πώς να προλαμβάνουμε την κλιματική αλλαγή.
Αυτό σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ωστόσο στην Ελλάδα, είχαμε μια τραγική εξέλιξη με τις πυρκαγιές, οι οποίες δυστυχώς αποτέλεσαν μάλλον ένα…χαστούκι για τον ελληνικό λαό, που ξύπνησε πολλούς ανθρώπους. Θα προτιμούσα βέβαια να μην είχε γίνει η καταστροφή που έγινε, αλλά κατά κάποιο τρόπο οι Έλληνες άρχισαν να συνειδητοποιούν πως η προστασία του περιβάλλοντος και οι κλιματικές αλλαγές δεν αποτελούν μόνο θέμα της Πολιτείας, αλλά είναι θέμα και πρόβλημα του κάθε πολίτη”.
Ερ.: Πιστεύετε πως αν οργανώνονταν συγκεκριμένες πολιτικές σε επίπεδο Κρατών πλέον, θα διασφαλίζονταν καλύτερα η προστασία του περιβάλλοντος;
Απ.: “Σαφέστατα. Βέβαια, τα Κράτη ήδη προσπαθούν να κάνουν ενέργειες για την προστασία του περιβάλλοντος, όπως είναι το πρωτόκολλο του Μόντρεαλ ή το πρωτόκολλο του Κιότο που είναι διεθνείς συμφωνίες προς αυτή την κατεύθυνση. Βέβαια το φαινόμενο του Κιότο λήγει το 2012 και μʼ αυτή την έννοια θα πρέπει να ανανεωθεί και στη νέα υπογραφή του να ελεγχθούν καλύτερα κάποια δεδομένα και εξελίξεις”.
Επιτήρηση
Ερ.: Ποιο είναι το σχόλιο σας για το ότι η Ελλάδα τέθηκε υπό επιτήρηση αναφορικά με το πρωτόκολλο του Κιότο;
Απ.: “Αυτό συνέβη τελευταία και νομίζω πως οι λόγοι είναι περισσότερο περίπλοκοι απʼ ότι φαντάζεται κανείς. Πιστεύω βέβαια πως αυτό είναι ένα ζήτημα το οποίο θα έπρεπε να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση, δεδομένου πως οι ευθύνες γιʼ αυτή την εξέλιξη είναι κυβερνητικές. Σε καμία περίπτωση πάντως δεν είναι καλό μια χώρα να τίθεται υπό επιτήρηση, αλλά ελπίζω κάτι τέτοιο να είναι προσωρινό”.
Ερ.: Υπάρχουν προβλέψεις από επιστήμονες για το ότι μέσα στην επόμενη εικοσαετία, στη γη θα υπάρξουν κάποια χρόνια δροσιάς. Η άποψη σας ποια είναι;
Απ.: “Πιστεύω πως μια τέτοια εικασία ή πρόβλεψη έχει να κάνει με τις επιπτώσεις που μπορούν να έχουν στο περιβάλλον τα αιωρούμενα σωματίδια, όπως η σκόνη άμμου, τα σωματίδια καπνού και τα καυσαέρια. Αυτά τα αιωρούμενα σωματίδια γενικά έχουν αρνητική επίπτωση για το περιβάλλον. Συνήθως αυτά κατεβάζουν τη θερμοκρασία. Οι επιπτώσεις ωστόσο και μια ενδεχόμενη μείωση της θερμοκρασίας, θα εξαρτηθεί από το αν αυτά τα σωματίδια είναι καθαρά ή όχι και από μια σειρά ενδεχόμενων ενώσεων που μπορούν να προκύψουν ανάμεσα σʼ αυτά τα σωματίδια και κάποια άλλα. Υπάρχει περίπτωση αν συμβούν κάποιες χημικές ενώσεις στην ατμόσφαιρα, τα σωματίδια αυτά να εκπέμπουν ή να απορροφούν ενέργεια και κατά συνέπεια να αυξάνεται ή να μειώνεται η θερμοκρασία του περιβάλλοντος. Νομίζω πως αυτό είναι ένα καυτό θέμα που ακόμη απασχολεί την επιστημονική κοινότητα και θεωρώ πως ακόμα δεν έχει απαντηθεί πλήρως”.

