Της Κορίνας Καφετζοπούλου

Μια νέα πραγματικότητα καλούνται να αντιμετωπίσουν εντός έξι μηνών οι ιδιοκτήτες κτηρίων άνω των 50 τετραγωνικών μέτρων, αλλά και όσοι θέλουν να αναγείρουν νέα οικοδομή , καθώς θα κληθούν να εκδώσουν ταυτότητα που θα καταγράφει την ενεργειακή απόδοση των οικημάτων.

Το μέτρο μπορεί να είναι νέο, είναι όμως υποχρεωτικό και θα κληθούν όλοι να συμμορφωθούν σε αυτό, αλλιώς θα έρθουν αντιμέτωποι με πρόστιμα τα οποία ακόμα δεν έχουν θεσπιστεί.

Εκτός από το πρόστιμο, αν το ακίνητο δεν έχει ενεργειακή ταυτότητα δεν θα μπορεί να πουληθεί ή να ενοικιαστεί, ενώ αυτομάτως θα επηρεάζεται και η αντικειμενική του αξία.

Το μέτρο μπορεί να είναι σωτήριο για το περιβάλλον όμως ήδη έχει προκαλέσει την αντίδραση των ιδιοκτητών ακινήτων που ζητούν μέτρα στήριξης για τις αναγκαίες εργασίες που θα κληθούν να κάνουν.

Η χώρα ήταν ενήμερη για την κοινοτική υποχρέωση επίδειξης πιστοποιητικού ενεργειακής απόδοσης, όμως για άλλη μια φορά δεν εναρμονίστηκε εγκαίρως με τις επιταγές της Ε.Ε γι’ αυτό και καταδικάστηκε τον Ιανουάριο από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο επειδή η προθεσμία για την ψήφιση του νόμου περί εξοικονόμησης ενέργειας στα κτήρια έληξε το 2006.

Αυτή άλλωστε ήταν και η αιτία που η τροπολογία που έφερε προ ημερών ο Υπουργός Ανάπτυξης Χρήστος Φώλιας δεν αφορά μόνο τα ακίνητα άνω των 1000 τμ αλλά επεκτάθηκε σε όλα τα κτήρια επιφάνειας άνω των 50 τ.μ. όπως ισχύει και στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.



Τι προβλέπει το νομοσχέδιο για τη «Μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτηρίων»



Αρχικά σύμφωνα με το νομοσχέδιο για την έκδοση οικοδομικής άδειας νέου ή ριζικής ανακαίνισης κτηρίου άνω των 1000 τ.μ. θα απαιτείται εκπόνηση μελέτης ενεργειακής απόδοσης, ενώ για τη μεταβίβαση ή την ενοικίαση νέου κτηρίου άνω των 50 τετραγωνικών θα είναι απαραίτητο το πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης (εκδίδεται μετά την ολοκλήρωση του κτιρίου).

Η ενεργειακή απόδοση των κτιρίων θα υπολογίζεται βάση μιας κοινής μεθοδολογίας για την επίτευξη συγκρίσιμων αποτελεσμάτων.

Τα κτήρια θα ταξινομηθούν ανάλογα με το είδος τους, το μέγεθός τους και τη χρήση τους ενώ θα λαμβάνονται υπόψη οι κλιματολογικές συνθήκες της κάθε χώρας και τα ενεργειακά συστήματα του κτηρίου.

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο τα κτήρια θα κατατάσσονται σε κατηγορίες όπως : κατοικίες, γραφεία, σχολεία, νοσοκομεία, καταστήματα, ξενοδοχεία κ.λπ.

Η μέθοδος υπολογισμού της ενεργειακής απόδοσης θα περιλαμβάνει τουλάχιστον τα θερμικά χαρακτηριστικά του κτηρίου, την εγκατάσταση θέρμανσης και ζεστού νερού, περιλαμβανομένων και των χαρακτηριστικών των μονώσεών τους, τον κλιματισμό, εξαερισμό, φωτισμό καθώς και τη θέση-προσανατολισμό των κτιρίων. Θα συνεκτιμάται επίσης η ύπαρξη ηλιακού θερμοσίφωνα ή άλλων ανανεώσιμων πηγών.

Από τις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου, εκτός από τα μικρά κτήρια κάτω των 50 τ.μ., εξαιρούνται και τα εξοχικά (κτήρια που χρησιμοποιούνται για διάστημα έως 4 μηνών το χρόνο), τα προσωρινά κτήρια, οι εκκλησίες και τα μνημεία.

Για τις πολυκατοικίες το νομοσχέδιο προβλέπει ότι θα εκδίδεται ένα πιστοποιητικό για όλα τα διαμερίσματα, εφόσον έχουν κοινόχρηστο σύστημα θέρμανσης, και το κόστος της έκδοσης θα επιμερίζεται αναλογικά σε όλους τους συνιδιοκτήτες.

Στον κανονισμό θα προβλέπεται η ανάγκη για “Ενεργειακές Επιθεωρήσεις” στα κτήρια από ειδικά εκπαιδευμένους μηχανικούς, τους “Ενεργειακούς Επιθεωρητές” γι’ αυτό και θα ιδρυθεί το Σώμα Ενεργειακών Επιθεωρητών που θα ελέγχουν λέβητες (20-100 ΚW) ανά 5 έτη, λέβητες (άνω 100 KW) ανά 2 έτη, λέβητες Φυσικού Αερίου ανά 4 έτη και εγκαταστάσεις κλιματισμού (άνω των 12 kW ) ανά 5 έτη.



Πως θα εφαρμοστεί το μέτρο



Ο νέος κανονισμός για την ενεργειακή ταυτότητα θα θεσπιστεί σε έξι μήνες με υπουργική απόφαση και θα προβλέπει τις ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης που θα πρέπει να πληρούν τα νέα κτήρια και τα μεγάλα (1.000 τ.μ.) παλιά όταν υφίστανται ανακαίνιση, τη μέθοδο υπολογισμού της ενεργειακής απόδοσης, τα πρόσωπα που θα κάνουν τις μελέτες κ.ά.

Επίσης θα θεσπιστεί και το Δελτίο Ενεργειακής Ταυτότητας (ΔΕΤΑ), στο οποίο για τις νέες οικοδομές θα αναγράφονται τα στοιχεία της ενεργειακής μελέτης και για τα υφιστάμενα κτήρια τα στοιχεία των ενεργειακών επιθεωρήσεων και η ενεργειακή βαθμονόμησή τους.

Το ΔΕΤΑ θα είναι υποχρεωτικό παραστατικό για αγορές και ενοικιάσεις ακινήτων και αναγκαίο δικαιολογητικό για την έκδοση οικοδομικής άδειας ανακαίνισης μεγάλων κτηρίων.

Το πρόγραμμα θα προωθηθεί παράλληλα στα ακίνητα του Δημοσίου, που φτάνουν τα 200.000 σε όλη τη χώρα, αρχής γινομένης από τα μεγάλα ενεργοβόρα κτήρια (νοσοκομεία κ.λπ.).

Το πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης θα ισχύει για δέκα χρόνια και θα δείχνει στον υποψήφιο χρήστη του κτηρίου το κόστος θέρμανσης / ψύξης που θα πληρώνει με τους λογαριασμούς ρεύματος, φυσικού αερίου ή πετρελαίου.

Θα περιλαμβάνει επίσης μέτρα που μπορούν να ληφθούν για να μειωθεί η κατανάλωση ενέργειας.



Πως θα επηρεαστεί η αντικειμενική αξία



Με το ΔΕΤΑ για πρώτη φορά οι χρήστες των κτηρίων θα γνωρίζουν ποιες θα είναι οι δαπάνες θέρμανσης και ψύξης.

Αν το οίκημα δεν είναι σε χαμηλή κατηγορία τότε αυτομάτως θα επηρεάζεται η αξία του.

Επίσης τις οικονομικές συμφωνίες θα επηρεάσει το πρόσθετο κόστος που θα απαιτείται για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου (αντικαταστάσεις κουφωμάτων, συστημάτων ψύξης - θέρμανσης κ.λπ.), θα λαμβάνεται υπόψη στις σχετικές οικονομικές συμφωνίες.



Οικονομική επιβάρυνση



Το πόσο θα στοιχίσουν όλα αυτά κανείς δεν γνωρίζει.

Η ευρωπαϊκή εμπειρία έχει δείξει ότι η έκδοση ενεργειακής ταυτότητας μπορεί να κοστίσει από 300- 1500 ευρώ.

Στις νέες οικοδομές το κόστος κατασκευής από την εφαρμογή ενεργειακών προδιαγραφών υπολογίζεται αυξημένο κατά 3 έως 10%.

Για την έκδοση οικοδομικών αδειών η ενεργειακή μελέτη θα αντικαταστήσει τη σημερινή μελέτη θερμομόνωσης, με το ίδιο κόστος. Εξάλλου, το κόστος για την ενεργειακή βελτίωση παλαιών κτηρίων εξαρτάται κατά περίπτωση από την κατάστασή τους. Μπορεί να κυμαίνεται από 3.000 ευρώ για μικροεπεμβάσεις έως μερικές δεκάδες χιλιάδες ευρώ, εάν είναι απαραίτητες εκτεταμένες εργασίες επισκευών και νέων εγκαταστάσεων.

Όσον αφορά στις επιθεωρήσεις από τους ενεργειακούς επιθεωρητές αυτές θα στοιχίζουν 300 ευρώ



Γιατί γίνοντα όλα αυτά



Ο προσανατολισμός της κοινότητας δεν είναι τυχαίος αφού σε ευρωπαϊκό επίπεδο ο κτιριακός τομέας είναι υπεύθυνος για το 36 - 40% περίπου της συνολικής τελικής κατανάλωσης ενέργειας σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Η κατανάλωση αυτή, είτε με τη μορφή θερμότητας (κυρίως με καύση πετρελαίου) είτε με τη μορφή ηλεκτρικής ενέργειας, έχει σαν αποτελέσματα

- Σημαντική οικονομική επιβάρυνση για τα νοικοκυριά , λόγω i) του ολοένα και υψηλότερου κόστους της ενέργειας, αλλά και ii) λόγω της «κλιμακωτής χρέωσης» που εφαρμόζει η ΔΕΗ στα τιμολόγιά της .

Υπολογίζεται ότι η ετήσια δαπάνη για ηλεκτρισμό ανά νοικοκυριό είναι 600 ευρώ και για θέρμανση είναι 465 ευρώ.

Το συνολικό κόστος αυξάνει κατά 100 ευρώ από τη χρήση του κλιματιστικού.

-Μεγάλη επιβάρυνση της ατμόσφαιρας με ρύπους, κυρίως διοξείδιο του άνθρακα (CO2), που ευθύνεται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

- Σημαντική επιβάρυνση της εθνικής οικονομίας γενικότερα, λόγω της εξάρτησής της από τις εισαγωγές υγρών καυσίμων

Στην Ελλάδα εξάλλου οι ανάγκες για θέρμανση των κατοικιών ανέρχονται περίπου σ το 60% της συνολικής ενεργειακής τους κατανάλωσης.



Η κτηριακή κατάσταση στην Κρήτη



Ο κτηριακός τομέας στην Κρήτη απαριθμεί περίπου 288.000 κτήρια, εκ των οποίων το 28,4 % οικοδομήθηκε μετά το 1981 που ίσχυε ο κανονισμός θερμομόνωσης.

Στην πλειοψηφία τους τα κτήρια είναι «παλαιάς τεχνολογίας» ενώ δεκάδες είναι αυτά που δεν έχουν καν θέρμανση.

Σήμερα ο κτιριακός τομέας καταναλώνει το 34,71% της συνολικής ενέργειας και το 84,15% του ηλεκτρισμού στην Κρήτη.

Παρά τη μεγάλη ηλιοφάνεια μόνο το 25% των κατοικιών στο νησί χρησιμοποιούν ηλιακούς θερμοσίφωνες , ενώ η χρήση τους είναι μεγαλύτερη στον ξενοδοχειακό τομέα.

Με απλές ενεργειακές τεχνολογίες είναι δυνατή η εξοικονόμηση ενέργειας σε ποσοστό 20% μέχρι το 2020.

Με τη χρήση πιο αποδοτικών συστημάτων φωτισμού μπορεί να επιτευχθεί 30% -50 % εξοικονόμηση της ενέργειας για φωτισμό.

Η αντικατάσταση των παλαιών λεβήτων κεντρικής θέρμανσης θα εξοικονομούσε 5% της ενέργειας για θέρμανση .

Η κατανάλωση ενέργειας για κλιματισμό θα μπορούσε να μειωθεί κατά 25%

Η χρήση ενεργητικών ηλιακών συστημάτων ( ηλιακοί θερμοσίφωνες) και τεχνικών βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής ( φυσικός φωτισμός, δροσισμός, και θέρμανση) μπορεί να μειώσει την ενεργειακή κατανάλωση στα κτήρια κατά 60%

Η ανακαίνιση των παλαιότερων κτιρίων με απλή θερμομόνωση μπορεί να μειώσει κατά 42% τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.



Οικονομική ενίσχυση ζητούν

οι ιδιοκτήτες των ακινήτων



Σχολιάζοντας τις εξελίξεις ο πρόεδρος των ιδιοκτητών ακινήτων Ν. Ηρακλείου και αντιπρόεδρος της πανελληνίας ομοσπονδίας κ. Κώστας Αράπογλου είπε ότι χωρίς ενημέρωση, τεχνική βοήθεια και οικονομική συμπαράσταση στους ιδιοκτήτες των κτιρίων, είναι αδύνατη η υλοποίηση της Κοινοτικής Οδηγίας. Θεωρεί επίσης ότι για την υλοποίηση των ρυθμίσεων του νομοσχεδίου στα υπάρχοντα κτήρια, και ιδιαίτερα σε όσα ανήκουν σε πολλούς ιδιοκτήτες, απαιτούνται οπωσδήποτε τα εξής:

Ένταξη των παραπάνω εργασιών σε κοινοτικά και εθνικά προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης υφισταμένων κτιρίων και ουσιαστική επιδότησή τους μέσω του αναθεωρούμενου 3ου ή του 4ου Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, με τον καθορισμό τους ως επιλέξιμων δαπανών.

Έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα της δαπάνης κάθε υποχρεωτικής εργασίας ενεργειακής αναβάθμισης στα υφιστάμενα κτήρια και μείωση του ΦΠΑ σε 9% για όλες τις σχετικές εργασίες και υλικά, όπως ήδη ισχύει για τις επισκευές παλαιών κτηρίων.