Του Ν. Τσαγκαράκη

Άνθρωποι που έφυγαν από την πατρίδα τους για να ζήσουν καλύτερα αλλού. Το ταξίδι έγινε, αλλά ο στόχος παραμένει ανέφικτος.



ΚΟΥΣ ΚΟΥΣ

ΜΕ ΦΡΕΣΚΟ ΨΑΡΙ

LA GRAINE ET LE MULET

Σκην.: Αμπντελατίφ Κεσίς

Πρωτ.: Χαμπίμπ Μπουφαρές, Χαφσία Χέρζι, Φαρίντα Μπενκετάσε, Αμπντελχαμίντ Ακτούς

Ο κ. Σλιμανί είναι ενας μεσήλικος λιμενεργάτης που έχει χωρίσει από τη γυναίκα του και διατηρεί σχέση με μία συνομήλική του, μαζί με την ελπίδα ότι θα καταφέρει σύντομα να πραγματοποιήσει το όνειρό του, που είναι να μετατρέψει ένα παροπλισμένο πλοιάριο σε εστιατόριο. Με τη βοήθεια της πολυμελούς οικογένειάς του, θα καταφέρει να στήσει την επιχείρησή του, αλλά τα πράγματα δε θα εξελιχθούν ακριβώς όπως περίμενε.

Η ταινία απεικονίζει τις εσωτερικές δυνάμεις μια διευρυμένης οικογένειας, η οποία έχει βορειοαφρικανική καταγωγή αλλά φαίνεται να εχει προσαρμοστεί στον δυτικοευρωπαϊκό τρόπο ζώής, αφού για δυο γενιές τώρα εχει εγκατασταθεί στο λιμάνι Sète της νότιας Γαλλίας. Ο πατέρας ουσιαστικά εχει αποχωρήσει από την οικογένεια, ζώντας μια μοναχική ζωή την οποία συμπληρώνει η σύντροφός του και η κόρη της, με την οποία διατηρεί μια πολύ ειλικρινή σχέση.

Την ευθύνη για τα ζητήματα της ευρύτερης οικογένειας έχει αναλάβει η ισχυρή μητέρα, πρώην σύζυγος του Σλιμανί, με την οποία επίσης διατηρούν μια καλή σχέση. Μάλιστα, η ισορροπία ανάμεσα στους δύο πόλους της οικογένειας είναι από τα πιο ενδιαφέροντα θέματα της ταινίας, καθώς αποτελούν πολύ διαφορετικούς χαρακτήρες που όμως φαίνονται απολύτως ικανοί να αξιώσουν πράγματα ο ενας από τον άλλο χωρίς εμπάθεια, παρότι όχι χωρίς την αναμενομένη δόση πικρίας που αναπόφευκτα συνοδεύει μια τέτοια παρατεταμένη σχέση.

Ο δυναμισμός, η εξυπνάδα και η μεγαλοψυχία της συζύγου θα βοηθήσουν τον λακωνικό, εσωστρεφή Σλιμανί στο φιλόδοξο σχέδιό του, μαζί με ολοκληρη την οικογένεια που θα επιστρατευθεί για να το υλοποιήσει. Μια οικογένεια με τα προβλήματα, τις συγκρούσεις και την αμφιβολία που διακατέχει ετερόκλιτα σύνολα όπως οι οικογένειες, αφού πέρα από τον βιολογικό δεσμό, οι δυνατότητες διαφοροποίησης ανάμεσα στα μέλη είναι ανεξάντλητες. Τα μέλη της ενώνονται γύρω από το τραπέζι του φαγητού, η αφορμή για επανασύνδεση με τον πατέρα είναι ένα εστιατόριο, και το φαγητό του τίτλου είναι το συνδετικό απομεινάρι ανάμεσα στο γονικό ζευγάρι.

Το φιλμ όμως δε χαρίζεται στον κ. Σλιμανί, καθώς επιλέγει τον πραγματισμό από την αισιοδοξία, και αφού χαρίζει μια πρόσκαιρη ελπίδα συνοχής και αλληλοσυνεννόησης μέσα στην οικογένεια, αφήνει να κυριαρχήσουν οι αφορμές για ρήξη και αποσύνθεση, χωρίς μελοδραματισμούς αλλά με ολοκληρωμένη, ισορροπημένη σκιαγράφηση χαρακτήρων και πολύ καλές ερμηνείες απ’ όλο το καστ. Αν μπορούσε να τεθεί μια ένσταση, αυτή θ’ αφορούσε μάλλον την έκταση του σεναρίου, που σε σημεία θα μπορούσε να είναι πιο οικονομικά γραμμένο.



ΕΝΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

IT’S A FREE WORLD…

Σκην.: Κεν Λόουτς

Πρωτ.: Κίρστον Γουάρινγκ, Τζούλιετ Έλις, Λέσλαβ Ζούρεκ, Κόλιν Κόφλιν



Η Άντζι εργάζεται σε γραφείο ευρέσεως εργασίας, απ’ όπου απολύεται από τα σεξιστικά αφεντικά της επειδή διαμαρτυρήθηκε για παρενόχληση. Χρεωμένη ‘ως το λαιμό’ και μ’ ένα παιδί να συντηρήσει, αποφασίζει μαζί με τη φίλη της Ρόουζ ν’ ανοίξουν ένα δικό τους γραφείο που θ’ απευθύνεται σε νόμιμους μετανάστες. Η επιπολαιότητά της όμως σύντομα θα της δώσει ένα χρήσιμο μάθημα.

Οι ταινίες του Λόουτς διακρίνονται πάντοτε από την ευθεία, ρεαλιστική αντιμετώπιση των θεμάτων τους, σχεδόν πάντοτε πρωτίστως κοινωνικού χαρακτήρα και δευτερευόντως συναισθηματικού (καμιά φορά εξίσου και των δύο, όπως στο «Ένα τρυφερό φιλί», 2004).

Εδώ ο αγώνας της Άντζι να φτιάξει ένα προσωπικό μέλλον, περνάει από τα αντίστοιχα δεκάδων μεταναστών που έρχονται στη Βρετανία για να βελτιώσουν τις δικές τους προοπτικές. Το σενάριο έχει τα συμφέροντα της ηρωίδας να συμπορεύονται σε αναλογία μ’ εκείνα των εργατών, αλλά κάποια στιγμή αποφασίζει να διακόψει αυτή την παράλληλη πορεία και να οδηγήσει την κοπέλα σε ποιο ιδιοτελείς, ωφελιμιστικές επιλογές, που βέβαια θα της στοιχίσουν.

Η Άντζι δεν ελέγχει το σύστημα, αλλά αποτελεί ακόμη ένα εξάρτημά του, με αποτέλεσμα η επιχείρηση να αντιμετωπίζει πρόβλημα κάθε φορά που η κορυφή του αποφασίζει να μην πληρώσει. Μέσα από το παράδειγμά της στηλιτεύεται όλο το σύστημα διακίνησης κι εκμετάλλευσης μαζικής μεταναστευτικής εργασίας, το οποίο, όπως ενσαρκώνεται από την Άντζι, δε φαίνεται να διαλύεται αλλά αυτοσυντηρείται επειδή πολύ απλά ευνοεί τους εργοδότες. Μάλιστα, είναι αυτό το ‘ανοιχτό’ τέλος της ιστορίας που αποζημιώνει για τις οποίες απλουστεύσεις στον χειρισμό του παραδείγματος της Άντζυ, αφού μ’ αυτή την καταληκτική επιλογή αποφεύγεται ο διδακτισμός και υπογραμμίζεται ο αδιάκοπος, απάνθρωπος κύκλος της παγκοσμιοποιημένης αγοράς εργασίας.