Αρκεί να εξασκήσουμε το μάτι μας, να αρχίσουμε να παρατηρούμε τη φύση και θα είμαστε σε θέση να βλέπουμε τα φυσικά φαινόμενα, όπως οι καλλιτέχνες. Το παραπάνω τόνισε ο καθηγητής, Paolo di Trapani, κατά τη διάρκεια ομιλίας του με θέμα «ρίχνοντας φως στο φως» που πραγματοποιήθηκε στο αμφιθέατρο του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ).

Τη σχέση της τέχνης με την επιστήμη προσπάθησε να αναδείξει στο ευρύ κοινό ο κ. Trapani. Μέσω της καθαρής επιστημονικής προσέγγισης και επεξήγησης των φυσικών φαινομένων, με κατάλληλα επιλεγμένα πειράματα που συνδύαζαν φως και χρώμα, έκανε αντιληπτή μια άλλη διάσταση σε σημαντικά έργα τέχνης. Για τις ανάγκες της παρουσίασης χρησιμοποιήθηκε ένα εντυπωσιακό σκηνικό με λέιζερ, προβολείς, καταρράκτες νερού, λίμνες και προσομοίωση της ατμόσφαιρας, που οδήγησε σε ένα μοναδικό οπτικοακουστικό θέαμα.

Όπως εξήγησε, άρχισε να ασχολείται με αυτό το θέμα από τη στιγμή που έπεσε στα χέρια του το βιβλίο ενός φυσικού που μιλούσε για το πώς εμφανίζονται τα χρώματα σε φαινόμενα, όπως το ηλιοβασίλεμα και το ουράνιο τόξο. Για παράδειγμα, αναφέρεται στο βιβλίο πως όταν μία σκιά πέσει πάνω σε μια άλλη δημιουργείται ένα φωτεινό κομμάτι. Επίσης, ο συγγραφέας υποστήριζε πως, παρόλο που οι άνθρωποι θεωρούν ότι η σκιά έχει γκρι χρώμα, στην πραγματικότητα είναι μπλε, «το να είσαι στη σκιά, δε σημαίνει ότι είσαι στο σκοτάδι αλλά κάτω από το φως του ουρανού, ο ουρανός όπως και ο ήλιος είναι πηγή φωτός και χρώματος που αντανακλάται στη θάλασσα», εξήγησε ο κ. Trapani, ο οποίος, όμως, όταν διάβασε το βιβλίο αισθάνθηκε να ήταν τυφλός. Επί ώρες, λοιπόν, περιπλανήθηκε στους δρόμους και προσπαθούσε, είτε με γυμνό μάτι είτε μέσα από μια κάμερα, να επιβεβαιώσει όσα διάβασε στο βιβλίο. Όταν δεν τα κατάφερε σκέφτηκε πως ο συγγραφέας απλώς κορόιδευε τον αναγνώστη. Αποφάσισε, όμως, να αναπαραγάγει φυσικά φαινόμενα στο εργαστήριό του και, τελικά, συνειδητοποίησε πως κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες ο συγγραφέας είχε δίκιο. «Τότε, άνοιξα το παράθυρό μου και είδα τα πάντα, πριν δεν ήξερα πού να κοιτάξω», είπε.

Ο κ. Trapani ανέφερε πως «ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να εκπλήξουμε τους εαυτούς μας είναι να κοιτάξουμε με προσοχή και για πολλή ώρα ένα αντικείμενο και τότε θα αποκαλυφθεί στα μάτια μας όπως ποτέ πριν. Ο ίδιος ο Αϊνστάιν, άλλωστε, έλεγε ότι δεν είμαι πιο έξυπνος από τους άλλους, απλώς δίνω περισσότερη προσοχή στα πράγματα».

Η διαφορά, όπως είπε, ενός οποιουδήποτε ανθρώπου με έναν καλλιτέχνη είναι ότι ο δεύτερος έχει εξασκηθεί να κοιτάζει τα αντικείμενα με ένα συγκεκριμένο τρόπο, κάτι που αποτυπώνεται, μεταξύ άλλων, σε πίνακες του Βαν Γκονγκ. «Για να μπορέσει ένας άνθρωπος να δει όπως οι καλλιτέχνες χρειάζεται να κτίσει μια παράσταση, η ίδια η επιστήμη είναι σα μια παράσταση που στήνουμε για να μελετήσουμε ένα αντικείμενο», περιέγραψε. Όπως είπε, όσοι ήταν μέσα στο εργαστήριο τη στιγμή της αναπαράστασης είδαν με πιο ξεκάθαρο τρόπο τη σχέση που έχει η τέχνη με την καθημερινή ζωή. «Για παράδειγμα, αν παρατηρήσει κανείς το πορτρέτο του Βαν Γκονγκ μπορεί να δει την «υπογραφή» του ήλιου στο πρόσωπο του ζωγράφου, αυτό προκύπτει από τους φωτεινούς κύκλους που σχηματίζονται στο πρόσωπό του», εξήγησε. Με άλλα παραδείγματα που παρουσίασε στην ομιλία του απέδειξε πως ο ήλιος και ο ουρανός αντανακλώνται σε πολλούς πίνακες σπουδαίων ζωγράφων, κάτι που φαίνεται από τις γραμμές και τις αποχρώσεις που χρησιμοποιούν.

«Ο Βαν Γκονγκ γιατί μας άρεσε; Ο άνθρωπος δε ζωγράφιζε τίποτα άλλο πέρα από πρόσωπα και αντικείμενα μέσα στο σπίτι του. Όμως, ποτέ δεν έπαψε να βλέπει τον ήλιο. Ακόμα και οι πίνακες της σύγχρονης, αφηρημένης τέχνης, αποτυπώνουν τον ήλιο και τον ουρανό. Για αυτό μας αρέσουν, μας φέρνουν στο μυαλό γνώριμες εικόνες ακόμα κι αν δε φαίνεται με μια πρώτη ματιά», περιέγραψε και είπε πως οι καλλιτέχνες δε μιλάνε για την καθημερινή ζωή αλλά το καθημερινό φως.

«Κάθε μέρα, κάθε λεπτό της ζωής μας, είμαστε εκτεθειμένοι σε αυτή την εμπειρία του φωτός, είναι τόσο δυνατή που η αντίληψή μας για την ομορφιά επηρεάζεται από αυτή», κατέληξε.