Της Κορίνας Καφετζοπούλου
Οι νέοι πίνουν για να μεθύσουν και η μεγάλοι για να ξεχάσουν. Όποιο και να είναι το αίτιο, ο κίνδυνος της εξάρτησης παραμένει ο ίδιος ακόμα και σε ηλικίες που κανείς δεν φαντάζεται όπως στα 15 έτη.
Μελέτη μάλιστα που έγινε ειδικά στους μαθητές Λυκείου του Ηρακλείου δείχνει ότι οι νέοι έρχονται σε επαφή με το αλκοόλ γύρω στα 12 ενώ στην ηλικία των 15 ετών ένα μικρό ποσοστό της τάξης του 3,9 έχει αποχή από αυτό.
Ένα ποσοστό 32,8% στη ίδια ηλικία έχει πιει στη ζωή του περισσότερο από 40 φορές!
Το πιο ανησυχητικό από όλα είναι ότι κοινωνία δεν γνωρίζει τις καταστροφικές συνέπειες από το αλκοόλ και παρουσιάζει γενικότερα μια ανοχή, ενώ θεωρεί την εξάρτηση κάτι μακρινό και ακραίο που δεν αφορά τη δική τους οικογένεια.
Μόνο αν ο σύζυγος γίνει βίαιος, απολυθεί εξαιτίας του αλκοόλ, το παιδί προκαλέσει τροχαίο ατύχημα ή η μητέρα έχει αγωνία μόνο για να πιει, κρούεται πολύ αργά ο κώδων του κινδύνου.
Στο Ηράκλειο που είναι μια περιοχή που αντιμετωπίζει πρόβλημα με το αλκοόλ όπως και άλλες περιοχές της χώρας, έχει αναπτύχθει ένα οργανωμένο δίκτυο Αλκοολογίας που σε αυτό συμμετέχουν γιατροί, εκπαιδευτικοί, τοπική αυτοδιοίκηση ο σύλλογος στήριξης εξαρτημένων από το αλκοόλ ατόμων «Η Επιστροφή» μέχρι και δύο ενορίες του Αγίου Τίτου και η Παναγίτσα, όπου έχουν παραχωρήσει χώρους για να συγκεντρώνονται οικογένειες που αντιμετωπίζουν προβλήματα με το αλκοόλ.
Το δίκτυο αλκοολογίας που στήθηκε στο Ηράκλειο προέκυψε ως ανάγκη όταν διαπιστώθηκε αυξημένη επίπτωση των προβλημάτων που σχετίζονται με το αλκοόλ στον γενικό πληθυσμό της Κρήτης και ειδικότερα του Νομού Ηρακλείου.
Η αρχή έγινε με τη δημιουργία του Αλκοολογικού Ιατρείου, που στεγάζεται στο Πανεπιστημιακό νοσοκομείο.
Όπως εξηγεί στην “Π” ο υπεύθυνος ιατρός του Ιατρείου κ. Γιάννης Μουζάς: « Η ανάγκη της δημιουργίας του ιατρείου προέκυψε από τα πολύ συχνά περιστατικά που νοσηλεύονταν στις κλινικές του νοσοκομείου με οργανικά προβλήματα από το αλκοόλ καθώς αυτό χτυπά ζωτικά όργανα όπως συκώτι, πάγκρεας, καρδιά.
Όμως το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα περίπλοκο και πριν τα οργανικά προβλήματα κάνουν την εμφάνισης τους, πρέπει να αντιμετωπίσουμε αυτά που προκαλούνται μέσα στην οικογένεια. Μην ξεχνάτε ότι τα μισά θανατηφόρα τροχαία δυστυχήματα στην Κρήτη γίνονται υπό την επήρεια αλκοόλ ».
“Πρόκειται για ένα εκτεταμένο πρόβλημα και ακόμα δεν έχουμε διαπιστώσει την έκτασή του”, σημείωσε ο ίδιος.
Το ιατρείο στελεχώνεται από δύο γιατρούς, μια κοινωνική λειτουργό και τρεις εθελοντές. Οι εθελοντές είναι: μια εθελόντρια νοσηλεύτρια, μια κοινωνική λειτουργός (διασύνδεση με τις υπηρεσίες του Συλλόγου “Επιστροφή”) και ένας συντονιστή κλαμπ οικογενειών με προβλήματα από το αλκοόλ (ΚΟΠΑ).
Στα 3 τελευταία έτη (Απρίλιος 2005 – Απρίλιος 2008) το Αλκοολογικό Ιατρείο προσέφερε τις υπηρεσίες του σε 251 οικογένειες .
Ενώ τους τελευταίους 12 μήνες (Απρίλιος 2007 – Απρίλιος 2008) 122 οικογένειες προσήλθαν στο ιατρείο για αντιμετώπιση προβλημάτων που σχετίζονται με το αλκοόλ.
Πρόκειται για μια ύπουλη εξάρτηση που δεν κάνει διακρίσεις.
Γιʼ αυτό και δεν είναι λίγοι αυτοί που το επισκέπτονται για να μπουν στη διαδικασία της διακοπής του.
Αν και το τελευταίο διάστημα παρατηρείται το φαινόμενο να το επισκέπτονται οικογένειες που δεν έχουν φτάσει στα άκρα, συνήθως η πρώτη επίσκεψη γίνεται όταν νιώθουν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι ότι έχουν πιάσει «πάτο», όταν έχουν προβλήματα με το νόμο, απειλούνται με διαζύγιο, όταν δεν υπάρχει εισόδημα αφού εξαιτίας του αλκοόλ έχουν χάσει και τη δουλειά τους.
Τι ακολουθεί
Αρχικά γίνεται ο εργαστηριακός και απεικονιστικός έλεγχος για την διαπίστωση των οργανικών προβλημάτων που έχει προκαλέσει το αλκοόλ.
Μετά ακολουθεί η προσπάθεια για να κόψει κάποιος την ουσία.
Στα βαριά περιστατικά απαιτείται νοσηλεία στη Ψυχιατρική Κλινική. Αυτό συμβαίνει μόνο στις 2 από τις 10 περιπτώσεις όταν το σύνδρομο της στέρησης είναι ακραίο, όπου εκδηλώνονται παραισθήσεις, αϋπνίες, αίσθημα καταδίωξης, τρέμουλο στα χέρια.
Στην πλειοψηφία τους ωστόσο οι «ασθενείς» αρκετές φορές δεν χρειάζονται τη λήψη φαρμάκων αφού λειτουργεί η ψυχολογική υποστήριξη των ίδιων και της οικογένειάς τους.
Η απεξάρτηση γίνεται στο σπίτι και η αποχή εξαρτάται από τη θέληση του ιδίου.
«Η αποχή από το αλκοόλ εξαρτάται αποκλειστικά από το ίδιο το άτομο. Πόσο πραγματικά το θέλει και πόσο έχει πλέον συνειδητοποιήσει ότι η κατανάλωση, του προκαλούσε προβλήματα -είπε στην “Π” η κοινωνική λειτουργός του ιατρείου κ. Νεκταρία Λιοδάκη.
“Σημασία ωστόσο στην προσπάθεια που κάνουμε δεν είναι τι θέλουμε εμείς αλλά ο ίδιος ο πότης».
Με το αλκοόλ όμως συμβαίνει ότι ακριβώς και με τις υπόλοιπες ουσίες. Μια υποτροπή μπορεί να σε γυρίσει στο μηδέν.
«Είχαμε περιστατικό όπου κάποιος είχε να πιει 7 χρόνια. Σε μια παρέα ήπιε ένα ποτηράκι και μετά κύλησε πάλι αφού άρχισε να πίνει ότι δεν ήπιε μέσα σε εφτά χρόνια. Αυτό γίνεται κατʼ επανάληψη.
Κάθε περιστατικό είναι διαφορετικό. Αν κάποιος έρθει μόνος τους είναι εντελώς διαφορετικό απʼ όταν τον φέρνει η οικογένεια του», σημείωσε η κοινωνική λειτουργός.
Δυστυχώς η ισορροπία μεταξύ του «κοινωνικού πότη» και του εξαρτημένου είναι λεπτή.
Δεν υπάρχουν ασφαλή όρια στην κατανάλωση και η κατανάλωση σχετίζεται και με την αντοχή του οργανισμού στο αλκοόλ.
«Όσο περισσότερο το αντέχεις τόσο περισσότερο επιρρεπής είσαι στην εξάρτηση, σημείωσε η κοινωνική λειτουργός.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το Αλκοολογικό Ιατρείο δεν το επισκέπτονται μόνο ηλικίες άνω των 40 ετών.
Παρακολουθούνται και 25άρηδες οι οποίοι και λόγω επαγγέλματος έπαθαν εξάρτηση χωρίς καν να το καταλάβουν.
Πρόκειται για νεαρούς που είτε εργάζονται νύχτα σε κέντρα διασκεδάσεως, είτε είναι μουσικοί.
Αν και η εξάρτηση από το αλκοόλ δεν υπόκεινται σε κανόνες ούτε προσδιορίζεται μέσω της κατανάλωσης υπάρχει ένας κανόνας σύμφωνα με τον κ. Μουζά.
«Ένας ενήλικας σε δέκα χρόνια συνεχούς χρήσης αλκοόλ μπορεί να πάθει εξάρτηση. Ένας έφηβος θα πάθει εξάρτηση σε πέντε χρόνια. Το αν πίνει κάθε μέρα ή μερικές ημέρες την εβδομάδα είναι κάτι απρόβλεπτο που δεν μπορείς να το προσδιορίσεις.
Υπάρχει μια μορφή αλκοολισμού όπου κάποιος ενώ δεν πίνει καθόλου όλο το μήνα, πίνει μέχρι τελικής πτώσης μια νύχτα. Και αυτό επαναλαμβάνεται. Πρόκειται για δείγμα αλκοολισμού»
Στο Αλκοολογικό Ιατρείο, οι οικογένειες παρακολουθούνται για όσο καιρό χρειαστεί.
Επιδιώκεται από την πρώτη συνάντηση να ακολουθήσει αμέσως επόμενη μέσα σε 7 ημέρες για να διαπιστωθεί αν έχει αλλάξει κάτι και το κυριότερο αν ο ενδιαφερόμενος δεν άλλαξε γνώμη και θέλει να συνεχίσει. Σημαντικό επίσης είναι ότι όλες οι παροχές είναι δωρεάν ακόμα και αν ο άλλος δεν έχει ασφάλεια βρίσκεται τρόπος για να γίνουν οι εξετάσεις.
Το τηλ επικοινωνίας για ραντεβού είναι 2810 542107-109
Πότε υπάρχει πρόβλημα αλκοολισμού
Όπως προαναφέρθηκε ο αλκοολισμός στην ιατρική κοινότητα δεν συνδέεται πλέον με την κατανάλωση αλλά με την συμπεριφορά του πότη και τα προβλήματα που αυτή προκαλεί
Όπως είπε ο κ. Μουζάς κάποιος μπορεί να αντιμετωπίζει πρόβλημα με το αλκοόλ όταν αρχίσουν και γίνονται ορατές οι βλαβερές του συνέπειες τόσο στην ατομική και οικογενειακή υγεία όσο και στην εργασιακή ζωή.
Ίσως να αντιμετωπίζεις πρόβλημα αλκοολισμού, α) εάν σκέφτεσαι συνέχεια το ποτό, β) εάν έχεις προσπαθήσει από μόνος σου να το κόψεις αλλά ανεπιτυχώς, ή γ) όταν πίνεις περισσότερες ποσότητες αλκοόλ από αυτές που είχες αρχικά προγραμματίσει να πιεις.
Οι γιατροί παραδίδουν ένα ερωτηματολόγιο που σχετίζεται με το αλκοόλ. Εάν κάποιος απαντήσει θετικά σε μια ή και περισσότερες, ίσως να αντιμετωπίζει πρόβλημα με το αλκοόλ.
Οι ερωτήσεις είναι οι εξής:
Έχεις πότε νιώσει:
-Την ανάγκη να περιορίσεις το αλκοόλ
-Ενοχλημένος από την κριτική που σου έγινε γύρω από το αλκοόλ
-Ενοχές που πίνεις
- Την ανάγκη να σου ανοίξει κάποιος τα μάτια στη διάρκεια του πρωινού
Μια άλλη ιδιομορφία του αλκοολισμού είναι ότι οι ίδιοι πολλοί συχνά δυσκολεύονται να παραδεχτούν ότι αντιμετωπίζουν πρόβλημα με το αλκοόλ. Συχνά, ο περίγυρος των συγκεκριμένων ατόμων αναγνωρίζει το πρόβλημα πριν γίνει αντιληπτό από τα ίδια.

