Της Πέλλας Λασηθιωτάκη

Περίπου τα ίδια εισοδήματα με τους Έλληνες ελαιοπαραγωγούς έχουν οι Ιταλοί, έστω κι αν στη χώρα τους η εμπορία του ελαιόλαδου είναι πολλά χρόνια πιο μπροστά από την Ελλάδα.

Στη μόνη περιοχή που οι τιμές παραγωγού και εμπορίας του ελαιόλαδου και όλων των προϊόντων κινούνται σε εντυπωσιακά υψηλά επίπεδα, είναι η Τοσκάνη, γύρω από την οποία «έχει δημιουργηθεί ένας μύθος». Αυτά είναι ορισμένα από τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε αντιπροσωπεία συνεταιριστών της Κρήτης, η οποία επισκέφθηκε πριν λίγες μέρες ελαιοπαραγωγικές περιοχές της Ιταλίας. Οι Κρήτες συνεταιριστές διαπίστωσαν μία ακόμα φορά την ποιοτική υπεροχή του ελληνικού ελαιόλαδου σε σύγκριση με το ιταλικό και έζησαν από κοντά την αγωνία των Ιταλών επιχειρηματιών για την άνοδο της Ισπανίας που τείνει να κυριαρχήσει στην αγορά.

Το ταξίδι εργασίας στην Ιταλία έγινε μέσω του κοινοτικού κανονισμού 2080/2005 και της Άξιον Αγροτικής. Στη Νάπολη, το Μπάρι, τη Ρώμη και την Τοσκάνη περιόδευσαν από τις 9 έως τις 15 Μαρτίου διοικητικά στελέχη, υπάλληλοι και αγρότες των Ενώσεων Πεζών, Σητείας και Στυλίδας. Ακολούθησε άλλο ένα ταξίδι μέσω του ίδιου προγράμματος, από τις 16 έως τις 22 Μαρτίου, των εκπροσώπων των Ενώσεων Μεραμβέλου και Μυλοποτάμου.

Συνολικά στην Ιταλία ταξίδεψαν 90 ενδιαφερόμενοι. Ανάλογο ταξίδι είχε πραγματοποιηθεί πέρυσι, επίσης από την Άξιον Αγροτική μέσω του κανονισμού 2080/2005, σε ελαιοπαραγωγικές περιοχές της Ισπανίας.

Οι αγρότες και τα στελέχη των Ενώσεων περιόδευσαν σε ελαιώνες, ελαιουργεία, μονάδες τυποποίησης και εμπορίας της Ιταλίας αποκτώντας εμπειρίες και αποκομίζοντας πολύτιμα συμπεράσματα για το παρόν και το μέλλον του κλάδου.



Παραγωγή

Σχετικά με την παραγωγή και στην Ιταλία ο αγροτικός κλήρος είναι μικρός, πολυτεμαχισμένος και ανεπτυγμένος σε αναβαθμίδες, όπως είπε στην «Π» ο αρμόδιος γεωπόνος της Ένωσης Πεζών Ανέστης Βασιλειάδης. Κι εκεί, όπως και στη χώρα μας, δεν λείπει ο μεγάλος αγροτικός κλήρος. Μόνο στο Μπάρι οι εκπρόσωποι των Ενώσεων συνάντησαν πιο μεγάλο αγροτικό κλήρο, με νέα συστήματα φύτευσης και πιο συστηματικές καλλιέργειες.

Οι πιο επαγγελματίες παραγωγοί δοκιμάζουν νέα συστήματα όπως γραμμικής φύτευσης ελαιόδεντρων, ακόμα και μονόκλωνα δέντρα (FS 17) που ραβδίζονται μόνο με δονητές. Όμως και πάλι στο τοπίο κυριαρχούν οι γνωστοί σε όλους ελαιώνες που συναντούμε και στην Κρήτη σε συνολικά 5 ή 6 ποικιλίες.

Η καταπολέμηση του δάκου της ελιάς που δημιουργεί «πονοκέφαλο» και στους παραγωγούς της Ιταλίας, γίνεται από τους ίδιους. Ο καθένας παραγωγός καταπολεμά το δάκο της ελιάς, όχι μόνο με δολωματικούς ψεκασμούς αλλά και με ψεκασμούς κάλυψης.



Περιοδεία στις μεγάλες εμπορικές επιχειρήσεις της Ιταλίας

Αυτά που εντυπωσίασαν τους συμμετέχοντες στο επαγγελματικό ταξίδι, ήταν η οργάνωση των μεγάλων εταιρειών τυποποίησης και εμπορίας ελαιόλαδου στην Ιταλία. Πήγαν σε γνωστές εταιρείες όπως στην Colavita και τη Monini. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Monini εμπορεύεται κάθε χρόνο 30.000 τόνους τυποποιημένο ελαιόλαδο. Όπως μας λέει ο κ. Βασιλειάδης οι Ιταλοί γνώριζαν πολύ καλά το κρητικό ελαιόλαδο και την ποιότητα του και παραδέχονται ότι αγοράζουν λάδι από Κρήτη, Τυνησία και Ισπανία για να δημιουργήσουν μείγματα τα οποία στη συνέχεια πουλούν τυποποιημένα στην αγορά. Την ώρα μάλιστα που οι Έλληνες συνεταιριστές βρίσκονταν στην εταιρεία Monini έφθασε ένα βυτίο με ελληνικό ελαιόλαδο.

Οι Ιταλοί έμποροι δεν μπορούν να κρύψουν την ανησυχία τους για την κυριαρχία της Ισπανίας στην παγκόσμια αγορά. Η Ισπανία υπερτερεί σε ποσότητες και τελευταία έχει ως γνωστό δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα στον εμπορικό τομέα, τοποθετώντας τα προϊόντα της στα ράφια των μεγαλύτερων σούπερ μάρκετ της διεθνούς αγοράς. Είναι γνωστό επίσης ότι ισπανικές εταιρείες έχουν αγοράσει ιταλικές κορυφαίες επιχειρήσεις.

Παρόλα αυτά, οι Ιταλοί σαφώς και είναι οργανωμένοι στον τομέα της τυποποίησης και της εμπορίας, καθώς έχουν ιστορία χρόνων στις εξαγωγές. Αλλά οι Ιταλοί παραγωγοί δεν φαίνεται να κερδίζουν και πολλά από τις υπεραξίες τις οποίες αντλούν οι ιδιωτικές επιχειρήσεις του χώρου. Οι τιμές παραγωγού είναι περίπου στα ίδια επίπεδα με την Ελλάδα, από 2,5 το πολύ μέχρι 3,5 ευρώ, ανάλογα με την περίοδο πώλησης και κυρίως την ποιότητα.

Το μοντέλο της Τοσκάνης

Αυτό όμως που εντυπωσίασε ιδιαίτερα τους Κρήτες συνεταιριστές είναι οι εκπληκτικά υψηλές τιμές στην Τοσκάνη. Στη λιανική πώληση τα 750 ml έξτρα παρθένο ελαιόλαδο πωλούνται 18 ευρώ! Οι τιμές παραγωγού κυμάνθηκαν φέτος από 6 έως 7 ευρώ για ελαιόλαδο ΠΟΠ. Κι αυτό ισχύει σε όλα τα προϊόντα της Τοσκάνης, όπως λιαστές τομάτες και μακαρόνια. «Είναι τιμές που δεν έχουν συνάρτηση με τα δεδομένα της παγκόσμιας αγοράς, σχολιάζει ο κ. Βασιλειάδης και προσθέτει: Στην Τοσκάνη έχουν καταφέρει να πλάσουν ένα μύθο γύρω από τα προϊόντα τους και καθιερώθηκαν έτσι στην αγορά. Επίσης η Τοσκάνη είναι και εμπορικό πέρασμα. Αυτοί οι δύο παράγοντες συντελούν στην αύξηση των τιμών παραγωγού και των τιμών λιανικής πώλησης» υπογραμμίζει ο κ. Βασιλειάδης.



Πρόβλημα και εκεί ο κατσίγαρος

Όπως στην Ελλάδα, έτσι και στην Ιταλία, μεγάλο πρόβλημα αποτελεί η διαχείριση των υγρών αποβλήτων των ελαιουργείων. Λύση και εκεί δεν έχει βρεθεί μέχρι τώρα. Πολλοί προσανατολίζονται στη λύση του διφασικού ελαιουργείου. Από τα απόβλητα δημιουργούν κομπόστ με τη χρήση και μαλλιού από πρόβατα το οποίο χρησιμοποιούν για τη λίπανση καλλιεργειών, με πρόχειρο τρόπο που προς το παρόν δεν δίνει λύση.