Το θέατρο καταρχήν είναι λαϊκό. Ένας άνθρωπος μπορεί να κάνει θέατρο αρκεί να σκύψει και να σεβαστεί ένα κείμενο και μια διαδικασία. Πιστεύω ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν τις ίδιες δυνατότητες ενδόμυχα. Από εκεί και πέρα υπάρχουν σε κάποιους ορισμένες ευκολίες περισσότερες, αφού όπως λέμε και στην καθομιλουμένη άλλος «το έχει» και άλλος «δεν το έχει». Αν μπορείς να κάνεις μια καλή σύνθεση σε μια παράσταση, ώστε να δώσει στον καθένα τη θέση που μπορεί να υποστηρίξει και αυτό που θα κάνει να είναι καλαίσθητο, τότε και αυτός θα αισθανθεί πολύ καλά και το αποτέλεσμα, η συνολική εικόνα που θα υπάρχει θα είναι πολύ καλή για τον θεατή. Το βασικότερο είναι ότι μπορείς να πεις ότι κάνεις ένα θέατρο που έχει ως αποτέλεσμα όχι μόνο μια καλή παράσταση, αλλά έχει και κοινωνικό αντίκτυπο.
Με την πεποίθηση ότι τα οφέλη της συλλογικής δουλειάς είναι πολύ περισσότερα από εκείνα της διεκδίκησης μιας ατομικής καριέρας, αλλά και αναζητώντας ερεθίσματα που θα κάνουν τον ίδιο πιο δημιουργικό, ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Πέτρος Μαυροματίδης ακολούθησε τη δική του πορεία στο χώρο της τέχνης, που είναι κάθε άλλο παρά μοναχική.
Έχοντας συνεργαστεί με θεατρικές ομάδες και Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα στη Θεσσαλονίκη, την Κομοτηνή, τα Χανιά και το Ηράκλειο, πριν από οκτώ χρόνια πήρε την απόφαση να συνεργαστεί με το Δήμο «Νίκος Καζαντζάκης» και να δουλέψει με μαθητές και ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας. Σήμερα ως υπεύθυνος πολιτιστικών του ίδιου δήμου έχει παρουσιάσει ενδιαφέρον έργο. Για τη δραστηριότητα αυτή μιλά στην «Π».
Ο Πέτρος Μαυροματίδης φοίτησε στη δραματική σχολή «Παράγκα» στη Θεσσαλονίκη, ενώ παρακολούθησε και μαθήματα σε σχέση με την commedia del’ arte, την παντομίμα, το ανθρωπολογικό θέατρο, τη σκηνοθεσία και το χορό. Έχει συνεργαστεί με το Νέο Θέατρο θεσσαλονίκης, το Θίασο «Παράγκα», το ΚΘΒΕ, τον Τεχνοχώρο Ηρακλείου και το ΟΜΜΑ ΣΤΟΥΝΤΙΟ. Υπήρξε εμψυχωτής διαφόρων παιδιών θεατρικών ομάδων σε Θεσσαλονίκη και Κομοτηνή, βασικό στέλεχος του εργαστηρίου «ΠΟ» του Π.Παναγόπουλου, θεατρικής Παιδείας του ΔΗΠΕΘΕΚ και του θεατρικού εργαστηρίου του Δήμου Ηρακλείου το 1994. Από το 1994 μέχρι σήμερα είναι συντονιστής και σκηνοθέτης της θεατρικής ομάδας του ΤΕΙ Κρήτης, στις σχολές Ηρακλείου.
Επίσης, ήταν επιμορφωτής στο ΠΕΚ Ηρακλείου στο πρόγραμμα Θεατρικής Παιδείας και στο ΚΕΚ του ΤΕΙ στο πρόγραμμα «Ιάσων», ενώ δίδαξε θεατρική αγωγή και στο παράρτημα Τσιγγανοπαίδων στο Ηράκλειο. Από το 1996 είναι σκηνοθέτης της θεατρικής Ομάδας του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης «Δ.Θεοτοκόπουλος» και από το 2000 είναι εμψυχωτής και σκηνοθέτης των θεατρικών εργαστηρίων και υπεύθυνος πολιτιστικών στο Δήμο «Νίκος Καζαντζάκης». Είναι μέλος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών από το 1988 και του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου από το 1994.
Η συνέντευξη με τον Πέτρο Μαυροματίδη έχει ως εξής:
«Π»: Ποια διαδρομή ακολουθήσατε μέχρι να καταλήξετε στο Δήμο «Νίκος Καζαντζάκης»;
Πέτρος Μαυροματίδης: Η διαδρομή είναι πολύ μεγάλη. Ξεκίνησα από τη Θεσσαλονίκη σαν ηθοποιός. Συγχρόνως σκηνοθετούσα ερασιτεχνικές θεατρικές παραστάσεις. Συνέχισα στο Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Κομοτηνής, από εκεί κατέβηκα στο ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης και μετά βρέθηκα στο Ηράκλειο. Έκανα μια πρώτη συνεργασία με τον Γιώργο Αντωνάκη και το Θεατρικό Εργαστήριο που είχε κάνει ΤΟ 1993 με το Δήμο Ηρακλείου. Μετά συνεργαστήκαμε με το Καφεθέατρο ένα χρόνο και σιγά σιγά άρχισα να δραστηριοποιούμαι σε διάφορες ομάδες με σεμινάρια και με διάφορα εργαστήρια στα οποία συμμετείχα. Συνεργάστηκα με το ΟΜΜΑ ΣΤΟΥΝΤΙΟ, με το Θέατρο ΜΟΡΦΕΣ, ενώ συνέχιζα πάντα να σκηνοθετώ τη Θεατρική Ομάδα του ΤΕΙ Κρήτης (Σχολές Ηρακλείου) και τη θεατρική ομάδα του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης «Δομήνικος Θεοτοκόπουλος». Το 1999 χρειάστηκε να βοηθήσω το Λύκειο Μελεσών για ν’ ανεβάσει μια παράσταση. Από τη διαδικασία που ακολουθήσαμε και το αποτέλεσμα που είχε αυτή, έδειξαν εμπιστοσύνη στο πρόσωπό μου και μου πρότειναν να δουλέψω στο Δήμο σ’ ένα πρόγραμμα που είχε σχέση με το θέατρο και τη νεολαία της περιοχής. Έτσι, ξεκινήσαμε δειλά δειλά και αυτή τη στιγμή είμαι οκτώ χρόνια στο Δήμο Καζαντζάκη και έχουμε κάνει αρκετή δουλειά. Αισθάνομαι δηλαδή ότι δουλεύω πάρα πολύ καλά και με τους νέους της περιοχής, αλλά και τώρα με τη Θεατρική Ομάδα τη μεγάλη, όπου συμμετέχουν άτομα από 14 μέχρι 82 ετών. Η ομάδα αυτή συνεχώς ανανεώνεται.
«Π»: Με πόσες θεατρικές ομάδες συνεργάζεστε αυτή τη στιγμή;
Πέτρος Μαυροματίδης: Έχω συνεργασία με τη Θεατρική Ομάδα Σπουδαστών του ΤΕΙ, δουλεύω με τη θεατρική ομάδα του ΠΑΓΝΗ που ξεκινά τώρα, αλλά η κυρίως ομάδα που δουλεύω είναι αυτή του Δήμου Καζαντζάκη, όπου έχω και μια συνεργασία με τα σχολεία της περιοχής. Γενικά βοηθάω στις δραστηριότητες που αναπτύσσονται πάντα σε σχέση με τα σχολεία του Δήμου και της Δημοτικής Αρχής. Φέτος παραδείγματος χάριν έχουμε το Έτος Περιβάλλοντος. Όλες οι δραστηριότητες των σχολείων που έχουν σχέση με το θέατρο, τα εικαστικά και άλλες μορφές τέχνης θα βοηθήσουν στην ευαισθητοποίηση σε σχέση με το περιβάλλον. Και η δική μου δουλειά εντάσσεται στο συντονισμό, στη σκηνοθεσία δράσεων και δρώμενων έτσι ώστε να μπορέσουν και τα παιδιά τα ίδια και οι εκφράσεις τους να ευαισθητοποιήσουν τον κόσμο για το περιβάλλον.
«Π»: Έχετε εγκατασταθεί με την οικογένειά σας στο Δήμο «Νίκος Καζαντζάκης»;
Πέτρος Μαυροματίδης: Εδώ και έξι μήνες μένω στις Κώμες, στους Κουνάβους. Αυτό είναι μια απόφαση. Κάποια στιγμή αποφάσισα ότι το Ηράκλειο έχει δυνατότητες να προσφέρει σε οποιονδήποτε πράγματα, αλλά νομίζω ότι είναι μια πόλη αυτάρκης και αυτάρεσκη. Αν θέλει κάποιος να κάνει καριέρα ή να φτιάξει κάποιο μαγαζί το Ηράκλειο ενδείκνυται. Αν θέλει όμως κάποιος να παρέμβει, ο Δήμος Ηρακλείου σαν πόλη είναι απρόσωπη, θεωρώ ότι είναι μια πόλη των ιδιωτών, με αποτέλεσμα να μη με καλύπτει πια. Πραγματικά πιστεύω ότι η περιφέρεια προσφέρει σαφώς περισσότερα ερεθίσματα. Όχι μόνο στην περιφέρεια του νομού Ηρακλείου, σ’ όλες τις περιφέρειες υπάρχουν ερεθίσματα. Τυγχάνει να βρίσκομαι σ’ έναν δήμο καποδιστριακό με χίλιες δύο αδυναμίες και δυσκολίες, που παρόλα αυτά έχει καταφέρει και έχει φτιάξει μια ομάδα ανθρώπων, από μουσικούς, εικαστικούς, εμένα σε σχέση με το θέατρο και διάφορα άλλα παιδιά που έχουν βγει από το θεατρικό εργαστήρι. Έχουμε δύο κοπέλες στη Σχολή Θεατρικών Σπουδών που τελειώνουν φέτος. Αυτές θα έρθουν να βοηθήσουν κάποια στιγμή το Δήμο. Δεν είναι ο Δήμος σαν Δήμος, αλλά και η ευρύτερη περιοχή. Με τον καιρό διαπιστώνουμε ότι έρχεται το Ηράκλειο προς τα έξω ζητώντας να βρει εκδηλώσεις ποιότητας. Απ’ αυτή την άποψη, η περιοχή μας που δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από το Ηράκλειο ή και την Αθήνα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το διεθνές συνέδριο για τον Νίκο Καζαντζάκη που το κλείσιμό του έγινε στη Μυρτιά με την ευθύνη του Δήμου, καθώς και το 1ο Παγκρήτιο Μαθητικό Συνέδριο. Το σκηνοθετικό κομμάτι του εγχειρήματος το είχα εγώ. Σε σύγκριση με μεγάλα αστικά κέντρα τουλάχιστον άνθρωποι απ’ όλο τον κόσμο που έχουν πάει τον τελευταίο καιρό σε τέτοιες εκδηλώσεις μας είπαν ότι δεν έχουμε να ζηλέψουμε τίποτα, αλλά και ότι μπορούμε να κάνουμε καλύτερα πράγματα. Αυτό είναι ευοίωνο, από εκεί και πέρα αν υπήρχαν και οι κατάλληλες υποδομές θα ήταν πιο εύκολο. Δηλαδή, αν υπήρχε ένας χώρος μεγάλος για χειμερινές δραστηριότητες, θα μας έλυνε τα χέρια. Από την άλλη πλευρά δεν έχει ούτε το Ηράκλειο έναν τέτοιο χώρο. Αναλογικά πιστεύω ότι είμαστε σε πού καλή κατάσταση.
«Π»: Πέρα από την έλλειψη χώρων υπάρχουν άλλα προβλήματα σε σχέση με αυτές τις δραστηριότητες;
Πέτρος Μαυροματίδης: Σε γενικές γραμμές δεν υπάρχουν. Υπάρχει ένα προβληματάκι που αν καταφέρει κανείς να το ρεγουλάρει θα είναι πιο εύκολα τα πράγματα. Πηγαίνουμε με το χρόνο των ανθρώπων εδώ. Όταν οι περισσότεροι είναι αγρότες ή όλη τους η δραστηριότητα είναι γύρω από τα αγροτικά προϊόντα, αναγκαστικά υπάρχουν κάποιες περίοδοι που πηγαίνουμε λάσκα. Όταν θέλουμε να κάνουμε μια παράσταση ξεκινάμε και δουλεύουμε όλο το χειμώνα με τα κενά μας γιατί είναι η συγκομιδή των ελιών. Ξέρουμε ότι μετά τις 10 Αυγούστου ξεκινά ο τρύγος. Αυτές είναι κάποιες εγγενείς δυσκολίες. Παρόλα αυτά τώρα πια ο κόσμος μας περιμένει. Θα χαλαλίσουν ένα απόγευμα για να πάρουν θέση και να δουν μια παράσταση ή μια άλλη εκδήλωση που θα οργανώσει ο Δήμος. Επίσης, έχουμε μεγάλη επισκεψιμότητα από το Ηράκλειο και άλλες περιοχές. Αναφέρω χαρακτηριστικά ότι στη θεατρική ομάδα έχουμε ανθρώπους που έρχονται από το Ηράκλειο. Και είναι το 40% των μελών. Δε μιλάμε για μικρή ομάδα, έχει δεκαοκτώ άτομα στο βασικό πυρήνα. Έχουν έρθει και δε σκέφτονται να σταματήσουν, παρά το γεγονός ότι το χειμώνα χρειάζεται να μετακινούνται δύο ή τρεις φορές την εβδομάδα. Υπάρχουν δυσκολίες, αλλά η διάθεσή μας είναι πάνω απ’ αυτές. Αυτό είναι το καλό.
«Π»: Είναι πιο δύσκολο για ένα σκηνοθέτη να δουλέψει με ανθρώπους που δεν έχουν κάνει θεατρικές σπουδές και γενικότερα δεν είναι μέσα στα θεατρικά πράγματα;
Πέτρος Μαυροματίδης: Οι άνθρωποι εδώ δεν έχουν να ζηλέψουν σε τίποτα τα μεγάλα αστικά κέντρα. Δε μιλάω μόνο για το Ηράκλειο, ήμουν και στη Θεσσαλονίκη και στην Κομοτηνή και σε άλλες μεγάλες πόλεις. Το θέατρο καταρχήν είναι λαϊκό. Ένας άνθρωπος μπορεί να κάνει θέατρο αρκεί να σκύψει και να σεβαστεί ένα κείμενο και μια διαδικασία. Αυτή είναι η δική μου ευθύνη, να μυήσω αυτούς τους ανθρώπους στα μυστικά του θεάτρου, να βγουν από την καθημερινότητα και να υπερβούν τον εαυτό τους. Γιατί ενώ δεν ξέρουν τίποτα, παρουσιάζουν σημαντικό αποτέλεσμα. Πιστεύω ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν τις ίδιες δυνατότητες ενδόμυχα. Από εκεί και πέρα υπάρχουν σε κάποιους ορισμένες ευκολίες περισσότερες, αφού όπως λέμε και στην καθομιλουμένη άλλος «το έχει» και άλλος «δεν το έχει». Αν μπορείς να κάνεις μια καλή σύνθεση σε μια παράσταση, που θα δώσει στον καθένα τη θέση που μπορεί να υποστηρίξει ώστε αυτό που θα κάνει να είναι καλαίσθητο, τότε και αυτός θα αισθανθεί πολύ καλά και το αποτέλεσμα, η συνολική εικόνα που θα υπάρχει θα είναι πολύ καλή για τον θεατή. Το βασικότερο είναι ότι μπορείς να πεις ότι κάνεις ένα θέατρο που έχει ως αποτέλεσμα όχι μόνο μια καλή παράσταση, αλλά έχει και κοινωνικό αντίκτυπο. Γιατί όποιος μπαίνει σε μια θεατρική ομάδα όπως είναι η δική μας για παράδειγμα, έστω για μια ή για δύο σεζόν και φεύγει και έχει γίνει καλύτερος ή έχει γίνει φίλος του θεάτρου, θα το μεταδώσει αυτό στα παιδιά ή στα εγγόνια του. Αυτό για μένα είναι μεγάλο κοινωνικό όφελος, γιατί του καλλιεργείς εν μέρει και το αισθητικό του κριτήριο. Αυτό δεν είναι σημαντικό; Είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα ότι στο Δήμο «Νίκος Καζαντζάκης» διοργανώνεται το Πολιτιστικό Κάμπινγκ συνάντηση φοιτητικών θεατρικών ομάδων. Φέτος είναι ο έκτος χρόνος που θα γίνει. Φοιτητές που ήταν στο θεατρικό εργαστήρι του δήμου παλιότερα ως μαθητές και τώρα σπουδάζουν έχουν πάρει πάνω τους το κάμπινγκ, που το στηρίζει και ο δήμος. Μαζεύονται εδώ κάθε καλοκαίρι περίπου εκατό φοιτητές που ασχολούνται με το θέατρο, δίνουν παραστάσεις στην Κάτω Βρύση Αστριτσίου, γίνονται θεατρικά εργαστήρια, σεμινάρια δέκα μέρες σε ένα κάμπινγκ. Οι ίδιοι οι φοιτητές κάνουν και τη λάντζα και την καθαριότητα, τα πάντα. Υπάρχει μια αυτοοργάνωση εκεί που καλλιεργεί και νέες αντιλήψεις στους νέους της περιοχής μας. Έχει μεγάλη επισκεψιμότητα για δέκα μέρες και αυτό νομίζω ότι είναι πρωτοποριακό σ’ όλη την Ελλάδα. Αυτό το στηρίζει ο δήμος γιατί το ζητάει ο κόσμος. Τι έχει να ζηλέψει όταν στο φοιτητικό κόσμο της Θεσσαλονίκης π.χ. όλοι μιλάνε για την Κρήτη, για το Αστρίτσι του Δήμου «Νίκος Καζαντζάκης»;
«Π»: Απ’ όσα λέτε αντιλαμβάνεται κανείς ότι δε μετανιώσατε που δεν παραμείνατε σε κάποιο μεγάλο αστικό κέντρο. Είναι έτσι;
Πέτρος Μαυροματίδης: Όχι, δεν έχω μετανιώσει! Το αντίθετο. Μερικές φορές κάποια πράγματα είναι θέμα επιλογών, αλλά και κάθε επιλογή που κάνουμε είναι και λίγο συγκυριακή. Εγώ επέλεξα μετά τις παραστάσεις με το ΔΗΠΕΘΕΚ να μη φύγω από το νησί αλλά να κάνω μια βόλτα ένα ολόκληρο καλοκαίρι στην Κρήτη. Προτίμησα αυτό αντί να συνεχίσω σε ένα άλλο ΔΗΠΕΘΕ και σιγά σιγά να φτάσω στο κέντρο που είναι η Αθήνα, και να φτάσω στο σημείο που είναι πολλοί ηθοποιοί σήμερα, να παίξω σε κανένα σήριαλ για να γίνω γνωστός και να κοιτάξω μια ατομική καριέρα. Αυτό είναι θέμα επιλογών. Εμένα δε μου αρκούσε ποτέ να κάνω μια ατομική καριέρα. Ξεκίνησα στο θέατρο ως ερασιτέχνης από έφηβος. Θυμάμαι ότι η ευχαρίστησή μου ήταν αυτό το συλλογικό κομμάτι που έβγαινε προς τα έξω, όλη η διαδικασία των προβών. Ως επαγγελματίας ηθοποιός βλέποντας ότι ο καθένας κοιτάζει πώς θα κάνει την καριέρα του προσωπική, διαπίστωσα ότι δε βοηθάει το θέατρο αυτό το πράγμα. Νομίζω ότι βρισκόμαστε σε μια χώρα που ναι μεν λέμε ότι έχουμε πολύ θεατρόφιλο κοινό, αλλά αυταπατόμαστε. Πολύς κόσμος βλέπει θέατρο μαζικής κατανάλωσης, αλλά το ποιοτικό θέατρο ουσίας το βλέπει πολύ λίγος κόσμος δυστυχώς. Αυτό θα το καταλάβει κανείς και από τις παραστάσεις που γίνονται στο καλοκαιρινό φεστιβάλ του Ηρακλείου ή το χειμώνα τι κατεβαίνει από την Αθήνα και ποιος το βλέπει. Ξέρω παραστάσεις αριστουργηματικές που έχουν γίνει στο Ηράκλειο με πενήντα θεατές και την προηγούμενη μέρα γινόταν το πατείς με πατώ σε γιατί ήταν μια αναγνωρισμένη φίρμα από την τηλεόραση. Αυτό δε με απασχολεί καθόλου.
«Π»: Ποια παράσταση ετοιμάζετε αυτό τον καιρό με τη Θεατρική Ομάδα του Δήμου;
Πέτρος Μαυροματίδης: Με τη θεατρική ομάδα του Δήμου «Νίκος Καζαντζάκης» ετοιμάζουμε το Όνειρο Θερινής Νυκτός του Σαίξπηρ, αλλά θα το κάνουμε λίγο φουτουριστικό. Το εικαστικό κομμάτι θα είναι όλο από ανακυκλώσιμα υλικά. Με σκουπίδια θα γίνουν και τα κοστούμια και τα σκηνικά. Το έργο έχει μια ρομαντική χροιά σε σχέση με τη φύση. Εμείς θέλουμε να το φανταστούμε καμιά πενηνταριά χρόνια μπροστά, παρωδώντας και το κείμενο το οποίο είναι αυτούσιο, είναι η μετάφραση του Ρώτα. Όλη η φόρμα που του δίνουμε τραβάει του ρομάντζου το χαλί κάτω από τα πόδια. Αυτό που πάει να γίνει είναι ένα τόλμημα γιατί πολλοί λένε «θα το σηκώσει η κοινωνία;». Νομίζω όμως ότι το Θεατρικό Εργαστήρι του Δήμου είναι τόσο καταξιωμένο στους δημότες του που ότι ό,τι κι αν δημιουργήσουμε, αρκεί να έχει τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που δε σηκώνουν κοροϊδίες, μπορεί να το δεχτεί. Αυτό είναι καλό, γιατί πιστεύω ότι θα ερεθίσει τους νέους δημότες και αυτό μας ενδιαφέρει πάρα πολύ. Γιατί αυτοί μέσω ίντερνετ και με όλα τα ερεθίσματα που λαμβάνουν έχουν μεγάλη απόσταση αισθητική από τους μεγαλύτερους ανθρώπους που ζουν εδώ. Κάπου πρέπει να τα συνδυάσουμε και να κάνουμε και για τους νέους κάτι. Να μην αφήσουμε μόνο το κομμάτι του πολιτιστικού κάμπινγκ που έρχονται δέκα παραστάσεις φοιτητικές, που έχουν τα στοιχεία του πειραματισμού και του νέου, αλλά να μπορέσουν οι δημότες μας που θα έρθουν από τα χωριά να δουν και μια νέα ματιά. Κάτι που θα το δουν, θα δοκιμάσουν και πιστεύω ότι θα τους αρέσει.
