Δύο από τις φετινές υποψήφιες για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας έφτασαν στις τοπικές αίθουσες και δικαιώνουν τη φήμη τους.

ΕΞΙΛΙΩΣΗ ATONEMENT

Σκην.: Τζο Ράιτ

Πρωτ.: Κίρα Νάιτλι, Τζέημς Μάκαβοϊ, Σάοϊρς Ρόναν, Ρομόλα Γκαράι, Βανέσα Ρέντγκρεϊβ, Μπρέντα Μπλέδιν

Στην Αγγλία του 1935, στο μέγαρο μιας αριστοκρατικής οικογένειας, η νεαρή κόρη ερωτεύεται τον γιο της οικονόμου. Η Σεσίλια και Ρόμπυ ζουν ένα κρυφό ειδύλλιο που όμως δεν προλαβαίνει ν’ αναπτυχθεί, εξαιτίας της παρέμβασης της μικρής αδερφής της Σεσίλια, Βρυώνης, η οποία είναι επίσης ερωτευμένη με τον Ρόμπυ αλλά δεν ξέρει πώς να ελέγξει τη ζήλια της κι έτσι τον καταδίδει στην αστυνομία για μια πράξη που δε διέπραξε, με αποτέλεσμα το ζευγάρι να χωριστεί για πολλά χρόνια μέχρι τις αρχές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Εν τω μεταξύ, η Βρυώνη έχει μεγαλώσει, έχει συνειδητοποιήσει τη φρικτή πράξη της και αναζητά έναν τρόπο να εξιλεωθεί. Πρόκειται για κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου μυθιστορήματος του άγγλου Ίαν ΜακΓιούαν, υποψήφια για 7 Όσκαρ.

Καταρχήν, αγνοείστε την αστεία μετάφραση του ονόματος της Βρυώνης σε Μπριόνι από την ελληνική εταιρεία διανομής ή όποιον άλλο που μπορεί να ευθύνεται. Περίεργο πάντως μια και στο τρέηλερ θυμάμαι ότι ήταν σωστά τυπωμένο.

Από ‘κει και πέρα μπορείτε ν’ αφεθείτε στις πολλές απολαύσεις που έχει να χαρίσει η ταινία, ένα άρτιο, κομψό, έντονο, εντυπωσιακό δράμα εποχής που κοσμούν με τις ερμηνείες τους οι τόσο νεαροί όμως τόσο ταλαντούχοι πρωταγωνιστές του. Η Νάιτλι (23) και ο Μάκαβοϊ (29) δεν είναι όμως τα μόνα ταλέντα που επιβεβαιώνονται μ’ αυτό το φιλμ. Ο σκηνοθέτης Ράιτ φτιάχνει μια εξαιρετικά ισορροπημένη αφήγηση χωρίς να υποβιβάζει κανέναν από τους κεντρικούς χαρακτήρες του που δεν είναι δύο αλλά τρεις, αφού η εξιλέωση αναζητάται από τη Βρυώνη, και είναι η δική της οπτική που παίζει καθοριστικό ρόλο σε κάθε μέρος του φιλμ για τη δική μας αντίληψη των γεγονότων. Στην αρχή με τη διπλή εκδοχή των περιστατικών στο σιντριβάνι και στη βιβλιοθήκη, η πρώτη παρουσίαση των οποίων πηγάζει κατευθείαν μέσα από το βλέμμα της, και ένα μεγάλο τμήμα του δεύτερου μέρους στο οποίο θολώνονται σκόπιμα τα όρια μεταξύ της πραγματικότητας και της φαντασίας, ακριβώς για να τονιστεί η μετάνοια της Βρυώνης και η αναζήτηση της συγχώρεσης.

Το πράσινο φόρεμα χαρίζει στη Νάιτλι την πρώτη της εμβληματική κινηματογραφική εικονογράφηση, η δεξιοτεχνία του Ράιτ υπηρετεί την ιστορία μεταξύ άλλων μ’ ένα εντυπωσιακό ολιγόλεπτο μονοπλάνο στην παραλία με τα στρατεύματα, με εμπνευσμένα κι εύστοχα ρακόρ (οι συνδέσεις ανάμεσα στα πλάνα- π.χ. τη Βρυώνη που ανοίγει το παράθυρο διαδέχεται η Σεσίλια που τρέχει με λουλούδια στο χέρι, σχηματίζοντας τον συνειρμό εξουσιαστή και παγιδευμένου), ενώ κανένας ηθοποιός δεν αφήνεται ανεκμετάλλευτος, με αποτέλεσμα η Ρέντγκρεϊβ να κάνει μια πολύ δυνατή εμφάνιση στα λίγα τελευταία λεπτά που έχει στη διάθεσή της.





JUNO

Σκην.: Τζέησον Ράιτμαν

Πρωτ.: Έλεν Πέιτζ, Μάικλ Σερά, Τζένιφερ Γκάρνερ, Τζέισον Μπέιτμαν, Τζ. Κ. Σίμονς, Άλισον Τζάνυ, Ολίβια Θέρλμπυ



Η Τζούνο είναι μια 16χρονη που μένει έγκυος ύστερα από μια συνεύρεση με τον φίλο της, Πώλι. Αρχικά σκέφτεται να προχωρήσει σε έκτρωση αλλά το μετανιώνει την τελευταία στιγμή, κι έτσι προχωράει στην αναζήτηση ανάδοχων γονιών. Βρίσκει ένα φαινομενικά τέλειο ζευγάρι που όμως στην πορεία χωρίζει, κι έτσι η Τζούνο θα πρέπει να καταλήξει σε μια οριστική επιλογή σχετικά με τη μοίρα του παιδιού της.

Υποψήφια για 4 Όσκαρ, πέρα από το έξυπνο χιούμορ της και την πραγματικά θαρραλέα κεντρική ηρωίδα της, η ταινία νομίζω ξεχώρισε επειδή και η ίδια είχε το θάρρος ν’ αμφισβητήσει δεδομένες αντιλήψεις για τη μητρότητα. Βλέπετε, εκεί στα τρία τέταρτα της ταινίας, αρχίζει να δίνεται η εντύπωση ότι η Τζούνο τελικά θα κρατήσει το μωρό της όπως θα περίμενε κανείς από μια αμερικανική κομεντί, συνειδητοποιώντας τη σημασία της μητρότητας μέσα από τον χωρισμό του ιδανικού ζευγαριού, ο οποίος θα αφύπνιζε το μητρικό της ένστικτο. Κι όμως.

Η Τζούνο όχι μόνο δεν πτοείται από τις εξελίξεις, αλλά το γεγονος ότι γράφει το σημείωμα στην Βανέσα λίγα λεπτά μετά που φεύγει από το σπίτι τους σημαίνει ότι ήταν προ πολλού πεπεισμένη για την καταλληλότητα της Βανέσας και όχι για τη δική της. Αυτή η στάση τηρείται με συνέπεια μέχρι το τέλος, όταν οι νεαροί γονείς επιλέγουν συνειδητά να μη δουν το νεογέννητο, αμέσως μετά ακολουθεί η σκηνή όπου η θέση του γονέα αναπληρώνεται από τη Βανέσα, και το φιλμ κλείνει με το νεαρό ζευγάρι να χαίρεται τη μουσική του απαλλαγμένο από το λάθος τους, στην αρχή μιας λιγότερο βεβιασμένης σχέσης.

Το σενάριο φροντίζει να εχει καταστήσει απολύτως σαφές ότι επρόκειτο για ένα ατύχημα και μάλιστα από δυο ανθρώπους που ούτε σεξουαλική εμπειρία διέθεταν, ούτε καν είχαν ξεκαθαρίσει τη συναισθητική σχέση μεταξύ τους. Το ερώτημα λοιπόν είναι αν υπάρχει αυτό που αποκαλείται ‘μητρικό ένστικτο’, ένα έμφυτο συναίσθημα δηλαδή που να παραμένει ανεπηρέαστο από κάθε εξωτερικό παράγοντα και εδραιώνει την επιθυμία μιας γυναίκας να αποκτήσει και ν’ αναθρέψει ένα παιδί. Με μια γενναία απόφαση που θα κάνει την Ελιζαμπέτ Μπαντεντέρ να κατατάξει την ταινία στην κορυφή των αγαπημένων της, η Τζούνο ουσιαστικά απαντάει όχι, και μάλιστα χωρίς καμία υπεκφυγή. Αυτό δε σημαίνει χωρίς δισταγμό, αμφιβολία, ή πόνο, απλώς με τη λογική που καθορίζει τη μητέρα ως τη γυναίκα που επιθυμεί ένα μωρό κι όχι απλώς τη γυναίκα στην οποία συμβαίνει ένα μωρό, ανεξάρτητα από τις υλικές προϋποθέσεις αφού πια και η Βανέσα θα το μεγαλώσει ως ανύπαντρη μητέρα, τουλάχιστον για κάποια χρόνια.

Όπως εχει αποδειχτεί τα τελευταία χρόνια και από τις παρένθετες μητέρες, κύηση δε σημαίνει μητρότητα, γι’ αυτό και η Τζούνο δεν αισθάνεται ποτέ ότι κουβαλάει το παιδί της, ακόμη και σε προχωρημένο στάδιο της εγκυμοσύνης. Αντί να προτάξει τη βιολογική σχέση ως δεσμό αυτόματης, θαυματουργής αγάπης ανάμεσα στη Τζούνο και το παιδί, η ταινία προτείνει ότι τα εχέγγυα ενός καλού γονέα είναι πρωτίστως η εκούσια απόκτηση του παιδιού, η συνειδητή επιλογή του γονικού ρόλου, η βαθιά επιθυμία για ένα παιδί. Η Τζούνο είναι αρκετά ώριμη και υπεύθυνη για να ξέρει ότι δεν πληροί καμία από αυτές τις προϋποθέσεις, κι η αυτογνωσία της είναι που την κάνει τόσο αξιαγάπητη.