Του Κώστα Μπογδανίδη
Στο προσκήνιο επανέρχεται η περιβόητη επένδυση που ετοιμάζεται στην περιοχή δίπλα στα Μάταλα, φαβορί της οποίας εμφανίζεται η βελγική «Greenwell».
Το όλο θέμα της επένδυσης που φέρεται να ξεπερνά τα 300 εκατομμύρια ευρώ έχει μπόλικο παρασκήνιο αφού σε αυτή την υπόθεση έχουν εμπλακεί και πολιτικοί παράγοντες αλλά οι εξελίξεις τρέχουν και είναι βέβαιο ότι μέσα στο 2008 θα ληφθούν οι οριστικές αποφάσεις.
Η βελγική «Greenwell» είναι εξειδικευμένη εταιρεία σε γήπεδα γκολφ και η οποία φλερτάρει με τον Δήμο Τυμπακίου από το 2005, έχοντας τη βοήθεια και τη συνδρομή ελληνικών και ισχυρών τραπεζικών κεφαλαίων αλλά και του Ελληνικού Κέντρου Επενδύσεων. Πληροφορίες αναφέρουν ότι στο πλευρό των Ευρωπαίων επενδυτών βρίσκεται ο όμιλος Πάπιστα, με μεγάλη εμπορική δραστηριότητα στον τομέα των τηλεπικοινωνιών αλλά και των ακινήτων στην περιοχή της Βόρειας Ελλάδας, ενώ στο ίδιο σχήμα φημολογείται ότι συμμετέχει και μεγάλος χρηματοπιστωτικός όμιλος της χώρας. Ενδιαφέρον για την επένδυση έχει εκδηλώσει, σύμφωνα με πληροφορίες, και η τεχνική εταιρεία «Λέκτωρ» που όμως μέχρι τώρα δεν έχει παρουσιάσει στοιχεία.
Το ελληνοβελγικό σχήμα σχεδιάζει επενδύσεις έως και 300 εκατ. ευρώ στην Κρήτη, με σκοπό τη δημιουργία σύγχρονων τουριστικών υποδομών (ξενοδοχείων πέντε αστέρων, κέντρο θαλασσοθεραπείας, συνεδριακό και εμπορικό κέντρο, συγκρότημα παραθεριστικών κατοικιών κ.ά.), σε μια έκταση όμως που προστατεύεται από το δίκτυο Natura -και επομένως υπόκειται σε αυστηρούς επενδυτικούς περιορισμούς- αλλά αυτό, περιέργως μέχρι τώρα δεν συγκινεί την ελληνική Πολιτεία και την Αυτοδιοίκηση. Η συγκεκριμένη έκταση βρίσκεται σε ημιορεινή περιοχή της Κρήτης και, σύμφωνα με τους υποψήφιους επενδυτές, απαιτεί σειρά παρεμβάσεων σε επίπεδο υποδομών (δρόμων, δικτύων νερού και αποχέτευσης κ.ά.), προτού πέσει το… πρώτο τσιμέντο. Ο Δήμος Τυμπακίου από το περασμένο καλοκαίρι είχε απευθύνει ανοιχτή πρόσκληση στους υποψήφιους επενδυτές, με σκοπό ο ιδιώτης να επιλεγεί μέσα από πλειοδοτικό διαγωνισμό. Μολονότι μάλιστα οι Βέλγοι πιέζουν προς πάσα κατεύθυνση για να πάρουν την έκταση (πληροφορίες αναφέρουν ότι έχουν φτάσει στις παρυφές του πρωθυπουργικού γραφείου), ο διαγωνισμός -επισήμως τουλάχιστον- θα «τρέξει» μέσα στο 2008, καθώς ο δήμος έχει ζητήσει τη συνδρομή του υπουργείου Εσωτερικών για την πρόσληψη τεχνοοικονομικού συμβούλου.
Αντιδράσεις
Για το όλο θέμα θυμίζουμε έχουν κατατεθεί ερωτήσεις στη Βουλή (π.χ. από τον κ.Δραγασάκη) αλλά και έχουν αντιδράσει οικολογικές οργανώσεις.
Όπως είναι γνωστό το σχέδιο περιλαμβάνει την πώληση και την ενοικίαση γης στην περιοχή «Κόκκινη Άμμος» και «(Αμ)μούδια» που βρίσκονται νοτίως του όρμου των Ματάλων. Πιο συγκεκριμένα, περιλαμβάνει την αγορά 400 περίπου στρεμμάτων δημόσιας όπου θα κατασκευαστούν 360 εξοχικές κατοικίες. Επίσης την μακροχρόνια ενοικίαση άλλων 2000 στρεμμάτων γης και την κατασκευή ενός γηπέδού γκολφ 18 και ενός 9 οπών, καθώς και ενός ξενοδοχείου 1500 κλινών, ενός κέντρου θαλασσοθεραπείας 200 θέσεων, ενός συνεδριακού χώρου 500 θέσεων, αθλητικών εγκαταστάσεων και θεματικού πάρκου.
Σύμφωνα με τις οικολογικές οργανώσεις η περιοχή διαθέτει πολύ σημαντική φρυγανική και μακία βλάστηση και αποτελεί οικότοπο προτεραιότητας καθώς βρίσκεται εντός των ορίων του Δικτύου Natura 2000 με κωδικό GR4310004. Ήταν χαρακτηρισμένη ως δασική ενώ τώρα επιχειρείται να χαρακτηριστεί ως χορτολιβαδική.
Οι επιπτώσεις, σύμφωνα πάντα με τις οικολογικές οεργανώσεις, στην ευρύτερη περιοχή των Αστερουσίων θα είναι ανυπολόγιστες από τη στιγμή που αυτή η μεγάλης κλίμακας επέμβαση σχεδιάζεται σε περιοχή που δεν διαθέτει τους ανάλογους πόρους (κυρίως νερό και έδαφος αλλά και ενέργεια) για να την στηρίξει και που διεκδικούνται τώρα από άλλες ανταγωνιστικές χρήσεις που είναι απόλυτα εξαρτημένες από τους πόρους αυτούς. Οι εξαιρετικά αυξημένες ανάγκες των γηπέδων γκολφ και των άλλων εγκαταστάσεων σε νερό και έδαφος δεν μπορούν να συμβιβαστούν με τα ημιξηρικά χαρακτηριστικά μιας περιοχής η οποία, όπως είναι διεθνώς αναγνωρισμένη, βρίσκεται σε «πολύ υψηλό κίνδυνο ερημοποίησης».
Η σχεδιαζόμενη επένδυση δεν αποτελεί ήπια μορφή ανάπτυξης, αλλά τον χειρότερο τύπο ανάπτυξης, αυτόν της εκτεταμένης οικοδομικής δραστηριότητας σε προστατευόμενες περιοχές, ο οποίος ακόμα και αν επιχειρείται να περιβληθεί με τον μανδύα της νομιμότητας από «ειδικά χωροταξικά σχέδια» που εξαγγέλλονται, στερείται ουσιαστικής λογικής, ηθικής βάσης και περιβαλλοντικού ερείσματος. Το ζητούμενο τόσο χρόνια από όλες τις αναπτυξιακές μελέτες είναι ένας ήπιος τρόπος ανάπτυξης με γνώμονα την προστασία της πολιτισμικής και φυσικής φυσιογνωμίας Έχουν επίσης εκφράσει σοβαρές αμφιβολίες ως προς το νομότυπο της όλης διαδικασίας παραχώρησης και εκποίησης δημόσιας γης, καθώς προωθείται χωρίς τη διενέργεια διαγωνισμού. Ακόμα και αν εξαιρέσουμε προς στιγμήν τους παράγοντας περιβάλλον, συνταγματικό δίκαιο, χωροταξία, κ.ά., ποιος μπορεί να εγγυηθεί ότι η πρόταση των Βέλγων είναι η καλύτερη προσφορά που μπορούμε να έχουμε για μια τέτοιου είδους αξιοποίηση της περιοχής;
Έχουν υποστηρίξει ότι το άμεσο οικονομικό όφελος από τη σχεδιαζόμενη επένδυση είναι ελάχιστο, τα μακροπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα οφέλη είναι αμφισβητήσιμα, ενώ η τύχη της επένδυσης θα κρίνεται από τις συγκυρίες και τις μεταβολές της διεθνούς αγοράς. Το όλο εγχείρημα μπορεί ανά πάσα στιγμή να λάβει τη μορφή ενός real estate χρηματιστηρίου μεταπώλησης γης. Τα κέρδη θα καρπωθούν, βέβαια, αυτοί που σήμερα παρουσιάζονται ως υποψήφιοι αγοραστές της δημόσιας γης σε εξευτελιστικές, μάλιστα, τιμές. Επιχειρείται να μεταφυτευθεί στην Κρήτη το μοντέλο ανάπτυξης της Μαγιόρκα που έχει αλωθεί και εξαρτηθεί από το μεγάλο κεφάλαιο.

