Αρκετά υψηλά ποσοστά συγκριτικά με άλλες περιοχές της Ελλάδας έχει η μαθητική διαρροή στο Ν. Ηρακλείου και την Κρήτη ειδικότερα, σύμφωνα με έρευνα του παρατηρητηρίου Μετάβασης του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Οπως προκύπτει από την μελέτη οι μαθητές εγκαταλείπουν το σχολείο για να βοηθήσουν τους γονείς τους, σε αγροτουριστικές εργασίες.

Συγκεκριμένα η Κρήτη παρουσιάζει ποσοστά διαρροής στο Γυμνάσιο 8,34%, στο Ενιαίο Λύκειο 4,84% και στα ΤΕΕ 23,21%, ποσοστά δηλαδή αρκετά υψηλά σε σχέση με τους αντίστοιχους εθνικούς όρους που είναι 6,09% για το Γυμνάσιο, 3,32% για το Ενιαίο Λύκειο και 20,28% για τα ΤΕΕ. Δεν υπάρχουν εμπειρικά στοιχεία που να πιστοποιούν ότι η διαρροή στη συγκεκριμένη περιφέρεια έχει σχέση με “άρνηση των μαθητών ως προς το υφιστάμενο πλαίσιο”. Αντιθέτως, παλαιότερες έρευνες του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου έχουν δείξει ότι τα γενεσιουργά αίτια της διαρροής, στη συγκεκριμένη περιοχή, πρέπει να αναζητηθούν στην εμπλοκή των μαθητών σε αγροτουριστικού χαρακτήρα εργασίες, κυρίως των γονέων τους, οι οποίες ευδοκιμούν στον νομό, και γενικότερα στη στιβαρότητα της τοπικής αγοράς εργασίας.

Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με την Έρευνα Εργατικού Δυναμικού, η Κρήτη τα τελευταία χρόνια εμφανίζει τους χαμηλότερους δείκτες ανεργίας στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα το β’ τρίμηνο του 2007 σε ποσοστό ανεργίας 8,1% για όλη τη χώρα, η Κρήτη ποσοστό 4,2%.

Το θέμα έφερε με ερώτησή του στην Βουλή ο βουλευτής Μανόλης Στρατάκης ζητώντας να πληροφορηθεί σε ποιες ενέργειες θα προχωρήσει το υπουργείο Παιδείας για να αντιμετωπίσει την μαθητική διαρροή.

Το υπουργείο απάντησε ότι:

Έχει συσταθεί το “Παρατηρητήριο Μετάβασης” το οποίο λειτουργεί στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο με στόχο, μεταξύ άλλων, την έρευνα (συλλογή και επεξεργασία των στοιχείων της μαθητικής διαρροής) αλλά και τον εντοπισμό των βασικών της αιτίων.

Από τις τρεις έρευνες που διεξήχθησαν μέχρι στιγμής, έχουν προσδιοριστεί πολλά στοιχεία τα οποία χρησιμεύουν τόσο για την πρόληψη όσο και για την αντιμετώπιση της μαθητικής διαρροής. Η χαρτογράφηση μάλιστα του φαινομένου σε επίπεδο γεωγραφικής περιφέρειας και νομού υποδεικνύει στον εκπαιδευτικό σχεδιασμό τις περιοχές υψηλής προτεραιότητας για σχετικές παρεμβάσεις.

• Επειδή μία από τις βασικές αιτίες διαρροής είναι και η σχολική αποτυχία, γίνονται παιδαγωγικές παρεμβάσεις προς την κατεύθυνση αυτή και λαμβάνονται ουσιαστικά μέτρα για την αντιμετώπισή της με καλύτερα προγράμματα και βιβλία, με περιορισμό της διδακτέας ύλης, με την εισαγωγή καινοτόμων δράσεων (όπως η εφαρμογή της ευέλικτης ζώνης) κ.α. Τα μέτρα αυτά αμβλύουν τις εκπαιδευτικές ανισότητες και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη των νοητικών ικανοτήτων και παρωθητικών δυνάμεων που είναι απαραίτητες για την επιτυχή σχολική φοίτηση, αφού επιτρέπουν την ανάπτυξη βασικών δεξιοτήτων (αναγνωστική και μαθηματική ικανότητα, ικανότητα εργασίας σε ομάδα κ.α.) και την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης του “αδύναμου” μαθητή, γεγονός που ενισχύει την περαιτέρω παραμονή του στο σχολείο.

• Οι “αδύνατοι” γενικά μαθητές στηρίζονται με την εφαρμογή του θεσμού της ενισχυτικής διδασκαλίας και της πρόσθετης διδακτικής βοήθειας, ώστε να αντιμετωπίζουν τα ιδιαίτερα μαθησιακά τους προβλήματα και να μην εγκαταλείπουν το σχολείο.

• Για την ένταξη και ενσωμάτωση των αλλοδαπών μαθητών λειτουργούν αυτοτελείς τάξεις υποδοχής, φροντιστηριακά τμήματα και διαπολιτισμικά σχολεία.

• Με τον θεσμό των σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας δίνεται η ευκαιρία επιστροφής στην εκπαίδευση όσων την εγκατέλειψαν πρόωρα.