Της Λίλιαν Δαφερμάκη

Συντονισμένες δράσεις στον αγώνα για την απελευθέρωση των αρχαιολογικών ζωνών συμφώνησαν να ξεκινήσουν ο αντιδήμαρχος Β. Ξημέρης και η διοίκηση του πολιτιστικού συλλόγου Φορτέτσας η οποία χθες με επιστολή της προς το νέο υπουργό Πολιτισμού Μ. Λιάπη ζητεί την παρέμβαση του προκειμένου να αποκατασταθεί ένα μείζον πρόβλημα που έχει θέσει σε ομηρία εκατοντάδες πολίτες, που διεκδικούν από την Πολιτεία δικαίωση.

Ως πρώτο βήμα συμφώνησαν να δρομολογηθεί την ερχόμενη Τρίτη, μια συνάντηση του αντιδημάρχου με την προϊσταμένη της ΚΓ Εφορείας Αρχαιοτήτων κ. Μπρεδάκη, από την οποία θα ζητήσει να παρέμβει άμεσα προκειμένου να ανακινηθεί η επίμαχη υπόθεση των αρχαιολογικών ζωνών.

Όπως είναι γνωστό, η εκπρόσωπος της Αρχαιολογίας είχε δεσμευτεί ενώπιον των κατοίκων της Φορτέτσας (σε συνάντηση που είχε παλαιότερα μαζί τους) ότι, είναι στις προθέσεις της πραγματοποιήσει και μάλιστα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, την περίφημη εισήγηση η οποία μάλιστα θεωρείται και το «κλειδί» για να προχωρήσει επί της ουσίας το θέμα της επανεξέτασης των αρχαιολογικών ζωνών. Άλλωστε και η προηγούμενη ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού, είχε ξεκάθαρα προσδιορίσει ότι ο δρόμος για την επαναχάραξη των ζωνών περνάει από την εισήγηση της τοπικής Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, η προσέγγιση της οποίας μάλιστα χαρακτηρίζεται καθοριστική και για την εξέλιξη της επίμαχης υπόθεσης.

Από την πλευρά του ο αντιδήμαρχος τόνισε ότι θα προσπαθήσει να καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου η τοπική αρχαιολογική υπηρεσία να πάρει επιτέλους και επισήμως θέση για ένα τόσο σημαντικό ζήτημα, για το οποίο τόσο το δημοτικό συμβούλιο όσο και η τοπική κοινωνία της Φορτέτσας και δεκάδες φορείς της πόλης έχουν ξεκαθαρίσει ευθέως ότι θα πρέπει να επανεξεταστεί. Ο ίδιος σημειώνει ότι η Αρχαιολογική Υπηρεσίας, θα πρέπει να προσεγγίσει θετικά την άποψη του δήμου που προτείνει, την απελευθέρωση μιας έκτασης που καλύπτει 5.500 μ. από την πρώτη και δεύτερη αρχαιολογική ζώνη. Η πρόταση στηρίζεται στη λογική ότι αφενός θα πρέπει να διασφαλιστεί η προστασία του μνημείου, και αλλά αφετέρου η οριοθέτηση των ζωνών με επιστημονικό τρόπο. Σύμφωνα με την πρόταση αυτή, θα πρέπει να προχωρήσει η πολεοδόμηση συγκεκριμένων τμημάτων όπου υπάρχει μεγάλη συσσώρευση αυθαιρέτων όπως η περιοχή Μαραθίτης και η περιοχή ανατολικά της Φορτέτσας με ειδικούς όρους δόμησης και πάντοτε με την συνεργασία του ΥΠ.ΠΟ. και της ΚΓ Εφορείας. Με την πολεοδομική μελέτη που θα πρέπει να εκπονηθεί, επίσης θα εξασφαλίζονται επαρκείς κοινόχρηστοι χώροι που θα αναδεικνύουν το ανάκτορο και τα άλλα αρχαιολογικά ευρήματα της περιοχής.



Επιστολή στον υπουργό Πολιτισμού



Την ενεργοποίηση της ομάδας εργασίας που έχει ήδη συσταθεί για να επανεξετάσει το επίμαχο θέμα των αρχαιολογικών ζωνών, ζητούν στο μεταξύ με επιστολή τους προς τον υπουργό Πολιτισμού Μ.Λιάπη, τα μέλη του πολιτιστικού συλλόγου Φορτέτσας. Όπως υποστηρίζουν θα πρέπει επιτέλους να αποδεσμευτούν οι απομακρυσμένες περιοχές, που δεν έχουν οπτική επαφή από το Μινωικό ανάκτορο, που σήμερα είναι αγκιστρωμένες στους ασφυκτικούς περιορισμούς των αρχαιολογικών ζωνών, με αποτέλεσμα να υποθηκεύεται το αύριο εκατοντάδων οικογενειών. Όπως χαρακτηριστικά τονίζουν στην επιστολή τους, «κ.υπουργέ, σας παρακαλούμε θερμά να δείξετε ενδιαφέρον και να λύσετε το σοβαρότατο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η περιοχή Φορτέτσας Ηρακλείου Κρήτης, εξαιτίας της καθιέρωσης, με Π.Δ του 1976, εκτεταμένων Ζωνών προστασίας στη Κνωσό. Πρόκειται για πλήρη απαγόρευση οιασδήποτε οικιστικής δραστηριότητας στη ζώνη Ά, η οποία εκτείνεται σε ακτίνα που ξεπερνά τα 2000 μέτρα γύρω από το Ανάκτορο, φτάνει στα όρια της συνοικίας της Φορτέτσας και την αποκόπτει βιαίως και πλήρως προς τα ανατολικά. Όσο για τη ζώνη ΄Β, όπου επιτρέπεται η αξιοποίηση που ισχύει για τα εκτός σχεδίου κτήματα, χωρίς καμία από τις υπάρχουσες εξαιρέσεις, αυτή επεκτείνεται σε ακτίνα που φτάνει τα 7 ή και τα 8 χιλιόμετρα από το Ανάκτορο και στο σύνολο της σχεδόν δεν έχει καμία σχέση με οιαδήποτε λογική προστασίας του. Συνολικά οι δύο ζώνες Ά και ΄Β εκτείνονται στην υπερβολική και παράλογη έκταση των 16.000 στρεμμάτων. Οι συνέπειες, κ. υπουργέ, αυτής της κατάστασης είναι δραματικά αρνητικές για τη περιοχή Φορτέτσας, αλλά και άλλες περιοχές. Χιλιάδες άνθρωποι αδυνατούν να αξιοποιήσουν τις περιουσίες τους. Αδυνατούν να κάνουν ένα σπίτι για να στεγάσουν τις οικογένειες τους. Οι οικισμοί της Άνω και Κάτω Φορτέτσας παραμένουν στη μορφή που είχαν πολλές δεκαετίες πριν. Ασφυκτιούν από το κυκλοφοριακό πρόβλημα και την ύπαρξη αδιεξόδων δρόμων με σοβαρές δυσκολίες για τα απορριμματοφόρα , τα ασθενοφόρα και τα οχήματα της Πυροσβεστικής.

Η προς νότο επέκταση του σχεδίου πόλεως Ηρακλείου, η μόνη εξάλλου δυνατή, λόγω του αεροδρομίου ανατολικά και των βιομηχανικών εγκαταστάσεων δυτικά, δεν επιτρέπεται, λόγω της ύπαρξης των συγκεκριμένων ζωνών.

Τα προηγούμενα τριάντα χρόνια, λόγω των συνθηκών που αναφέραμε, εκατοντάδες αυθαίρετες οικοδομές ανεγέρθηκαν. Χωρίς σχέδιο, χωρίς έλεγχο , χωρίς υποδομές. Πρόκειται για ιδιαίτερο αγκάθι που επίσης πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Η πλειονότητα των κτημάτων της περιοχής Φορτέτσας είναι προσφυγικοί κλήροι που δόθηκαν σε Μικρασιάτες πρόσφυγες από την ίδια την Πολιτεία μετά την ανταλλαγή. Η κατ’αυτόν τον τρόπο δέσμευση τους θεωρούμε ότι αποτελεί κατάφωρη αδικία εις βάρος των οικογενειών αυτών.

Τα τελευταία τρία χρόνια οι κάτοικοι της Φορτέτσας ,αλλά και άλλων θιγόμενων περιοχών, πρωτοστατούντος του Πολιτιστικού Συλλόγου μας, έχουν κινηθεί με όλους τους πρόσφορους τρόπους για την άρση της εις βάρους τους αδικίας. Για την αποδέσμευση της περιοχής μας από τις Αρχαιολογικές Ζώνες Κνωσού, στο βαθμό που κάτι τέτοιο δεν θίγει, όπως διαπιστώνεται, την ανάγκη προστασίας του Μινωικού Ανακτόρου. Στα πλαίσια της προσπάθειας αυτής και εξαιτίας τους , το Υπουργείο Πολιτισμού έστειλε στη Κνωσό την ολομέλεια του Κ.Α.Σ για αυτοψία (Σεπτέμβριος 2005) και συγκρότησε την ομάδα εργασίας για αναοριοθέτηση ζωνών στη Κνωσό με την απόφαση ΥΠΠΟ/ΔΙΟΙΚ/Α3/Φ70/33228/11-04-2007.

Παράλληλα ο Δήμος Ηρακλείου, με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου της 13-06-2006, έχει υποβάλλει πρόταση νέας οριοθέτησης ζώνης προστασίας της Κνωσού, αποδεσμεύοντας τις πλέον απομακρυσμένες περιοχές, που δεν έχουν οπτική επαφή ούτε επηρεάζουν καθ’ οποιονδήποτε τρόπο το Μινωικό Ανάκτορο.

Η προφανότης δε και το δίκαιο του αιτήματος μας είναι τόσα, ώστε όλες ανεξαιρέτως οι δυνάμεις του τόπου μας, Διοικητικές, Αυτοδιοικητικές και Πολιτικές έχουν ομοφωνήσει στην ανάγκη επίλυσης του προβλήματος . Κύριε Υπουργέ, σας ζητάμε να κάνετε δεκτή τη πρόταση του Δήμου Ηρακλείου. Σας ζητάμε να κινήσετε τις Υπηρεσίες του Υπουργείου σας και την ομάδα εργασίας που συστήθηκε, ώστε να εργαστούν στο παραπάνω πνεύμα, για την πραγματική προστασία του Αρχαιολογικού χώρου της Κνωσού».