Πονοκέφαλος για όλους από τα “φονικά” ψάρια
Ήρθαν στη Μεσόγειο μετά τη διάνοιξη της διώρυγας του Σουέζ
Σαρδέλες, και άλλα είδη ψαριών όπως οι «γερμανοί» που προέρχονται από τροπικές θάλασσες ζουν στα δικά μας πελάγη και φτάνουν μέχρι το τραπέζι μας.
Από αυτά βέβαια δεν διατρέχουμε κίνδυνο, όπως συμβαίνει με τα δύο είδη «λαγόψαρων» που προκαλούν ακόμα και θάνατο λόγω των τοξικών ουσιών που περιέχουν.
Για παράδειγμα, η σαρδέλα του Νείλου, αλιεύεται σε μεγάλες ποσότητες και στην Κρήτη, όπως και οι «γερμανοί», τα ψάρια που μοιάζουν με δράκαινες και ονομάστηκαν έτσι λόγω του «οπλισμού» που φέρουν, δηλαδή τα αιχμηρά αγκάθια στο σώμα τους.
Ο πολύς κόσμος άρχισε να μαθαίνει για αυτά τα είδη, όταν πριν μερικούς μήνες εκδόθηκαν επείγουσες ανακοινώσεις για το ψάρι «λαγοκέφαλο» η κατανάλωση του οποίου έχει προκαλέσει θανάτους σε χώρες της ανατολικής Μεσογείου.
Σύμφωνα με τον προιστάμενο του τμήματος Προστασίας Υδάτινου Οικοσυστήματος, της Διεύθυνσης Αλιείας κ. Γιώργο Τίγκιλη, ένα δεύτερο είδος λαγοκέφαλου έχει ήδη εντοπιστεί στην ανατολική Μεσόγειο, είναι εξίσου τοξικό και επικίνδυνο και ευθύνεται για αρκετούς θανάτους στο Ισραήλ.
«Υπάρχουν πολλά και επικίνδυνα είδη ψαριών τα οποία προέρχονται από την Ερυθρά Θάλασσα, τα οποία περιέχουν τοξικές ουσίες. Οι ψαράδες μας, αποφεύγουν να καταναλώσουν και να δώσουν στην αγορά ψάρια τα οποία δεν γνωρίζουν . Αν πιάσουν ψάρια που δεν είναι γνωστά ,μας ενημερώνουν» μας είπε ο κ. Τίγκιλης.
Μέσω Σουέζ
H διάνοιξη της Διώρυγας του Σουέζ δημιούργησε μια δίοδο επικοινωνίας της Μεσογείου με την Ερυθρά θάλασσα και τον Ινδο-Eιρηνικό Ωκεανό. Έκτοτε και λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας των νερών στη Μεσόγειο, παρατηρείται μια συνεχής είσοδος ψαριών και άλλων θαλάσσιων οργανισμών από αυτές τις περιοχές.
Το φαινόμενο αυτό ονομάστηκε Λεσσεψιανή μετανάστευση, από το όνομα του αρχιμηχανικού Λεσσέψ (Lesseps) που κατασκεύασε το ιστορικό αυτό έργο.
Επίσης έχει παρατηρηθεί η είσοδος αρκετών ειδών από τον Ατλαντικό μέσω των στενών του Γιβραλτάρ, ή μέσω της μεταφοράς προνυμφών και αβγών με τα νερά έρματος των πλοίων που απορρίπτονται στις θάλασσες. Είναι ενδεικτικό ότι σχεδόν το 50% της ισραηλινής παραγωγής μηχανότρατας αποτελείται από λεσσεψιανά είδη.
Την τελευταία πενταετία, παρατηρείται ασυνήθιστη αύξηση της παρουσίας λεσσεψιανών και άλλων μεταναστών, στις παράκτιες περιοχές της Ρόδου ( μόλις προχθές έβγαλαν στη Ρόδο μια μεγάλη ψαριά από «μωρά» λαγοκέφαλα) και της Κρήτης, αλλά και εξάπλωση φυκιών αλλόχθονης προέλευσης όπως το τροπικό Caulerpa racemosa.
Είχε προηγηθεί η εμφάνιση και ταχεία εξάπλωση του φυκιού ταξιφόλια το οποίο «απέδρασε» από το ενυδρείο του Μονακό. Από τα πρώτα είδη που επηρέασαν τη θαλάσσια ισορροπία, είναι και οι μέδουσες .
Απειλή
Στη Μεσόγειο έχουν εντοπιστεί επίσης διάφορα είδη μυδιών, καβουριών. Ορισμένα είδη έχουν βρεθεί στη Μεσόγειο μέσω καλλιεργειών, όπως για παράδειγμα το στρείδι του Ειρηνικού. Σύμφωνα με το δίκτυο «Μεσόγειος SOS» “η Διεθνής Επιτροπή για την Επιστημονική Εξερεύνηση της Μεσογείου δημοσίευσε πρόσφατα τον πρώτο Άτλαντα για τα Εξωτικά Είδη που μεταφέρθηκαν στη Μεσόγειο, επικεντρώνοντας κυρίως σε είδη ψαριών. Σύμφωνα με την έρευνα κάπου 91 είδη ψαριών έχουν μεταφερθεί στη Μεσόγειο από άλλες θάλασσες, τα 2/3 από την Ερυθρά Θάλασσα ή τον Ινδικό-Ειρηνικό Ωκεανό και τα υπόλοιπα από τον Ατλαντικό. Σύμφωνα με εκθέσεις τα είδη προέλευσης Ινδικού-Ειρηνικού αποτελούν τώρα το 12% της θαλάσσιας πανίδας της Ανατολικής Μεσογείου και το 5% της συνολικής μεσογειακής πανίδας. Κάθε χρόνο υπολογίζεται ότι μεταναστεύουν στη Μεσόγειο 5-10 είδη» Όλα αυτά, δείχνουν την αναγκαιότητα συστηματικής παρακολούθησης της εξέλιξης του φαινομένου, της μελέτης των επιπτώσεων και αλληλεπιδράσεων των εισβολέων με το φυσικό περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου. Για το σκοπό αυτό, το παράρτημα Κρήτης του Γεωτεχνικού Επιμελητήριου Ελλάδας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε) σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας και Γενετικής του ΕΛΚΕΘΕ και την Διεύθυνση Αλιείας της Νομαρχίας Ηρακλείου, αποφάσισαν να διοργανώσουν την πρώτη Πανελλήνια Επιστημονική Συνάντηση για τις «Εισβολές ξενικών υδρόβιων ειδών στην Ανατολική Μεσόγειο», στο Θαλασσόκοσμο (ΕΛΚΕΘΕ Κρήτης) στις Γούβες Ηρακλείου, στις 2-3 Νοεμβρίου 2007. Στόχοι της συνάντησης:
1) μεταφορά εμπειριών από διακεκριμένους ξένους επιστήμονες που ασχολούνται με το θέμα στην ΝΑ Μεσόγειο
2) ανταλλαγή απόψεων μεταξύ Ελλήνων και ξένων επιστημόνων
3) πληρέστερη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιακών παραγόντων (Υπηρεσίες Αλιείας, Λιμενικές Αρχές, Υπηρεσίες Περιβάλλοντος κ. ά.) και φορέων (Αλιευτικές οργανώσεις, Ναυταθλητικοί σύλλογοι κ. ά.)
4)Η επιδίωξη δημιουργίας ενός εθνικού δικτύου παρακολούθησης και αλληλοενημέρωσης.
