Τριάντα άνθρωποι στο Ηράκλειο δίνουν τη δική τους μάχη με τις φλόγες ως εθελοντές πυροσβέστες. Πρόκειται για ένα θεσμό που με νόμο υφίσταται από το 1991. Στο νομό Ηρακλείου ο θεσμός άρχισε να ενεργοποιείται το 1998.
Από τότε μέχρι σήμερα έχουν εκπαιδευτεί 300 άτομα, όμως ελάχιστα είναι αυτά που τηρούν πιστά τα καθήκοντα τους κάνοντας βάρδιες όλο τον χρόνο ακόμη και τις γιορτές των Χριστουγέννων και του Πάσχα, καλύπτοντας ρεπό και το κυριότερο, αγαπώντας αυτό που κάνουν και πράττοντας το ευσυνείδητα.
Γιατί οι εθελοντές πυροσβέστες είναι κάτι διαφορετικό από αυτό που ίσως κάποιοι έχουν στο μυαλό τους.
Δεν είναι τα πρόσωπα που εμφανίζονται στην τηλεόραση.
Είναι άνθρωποι που έχουν παρακολουθήσει τη βασική εκπαίδευση των πυροσβεστών, έχουν περάσει προφορικές και γραπτές εξετάσεις και έχουν κριθεί κατάλληλοι για τη θέση αυτή. Φοράνε τη στολή του πυροσβέστη, κάνουν βάρδιες μαζί με τους μόνιμους και αγοράζουν από την τσέπη τους τον εξοπλισμό τους αξίας 2,5 χιλιάδες ευρώ. Τα προβλήματα τους είναι πολλά και το έργο τους σχεδόν άγνωστο.
Για όλα αυτά που τους απασχολούν μίλησαν στην “Π” δύο εκπρόσωποι του σωματείου τους, ο Μιχάλης Αστρινάκης και η Έλλη Μίτσα, εκφράζοντας παράλληλα και ένα παράπονο. Γιατί μπορεί το έργο τους να είναι τιμητικό και άμισθο, όμως ενίοτε όπως άλλωστε συμβαίνει στην Ελλάδα, “εισπράττουν” την αχαριστία...
Σε καμία συνεδρίαση του συντονιστικού νομαρχιακού οργάνου κανείς δεν τους ευχαρίστησε , ούτε από την Πυροσβεστική. Προφανώς το αμέλησαν...Νωρίτερα είχαν ευχαριστήσει πάντως τόσο τους εθελοντές Σαμαρείτες, όσο και τους εθελοντές προσκόπους.
Υπάρχουν επίσης και περιπτώσεις όπου τα συμβάντα που τρέχουν για να συνεισφέρουν τα μαθαίνουν από τις ειδήσεις. Όλα τα άτομα που τιμούν το θεσμό του πυροσβέστη όπως τόνισε η γραμματέας του συλλόγου Έλλη Μίτσα ενσαρκώνουν τις αξίες της αυταπάρνησης και του αλτρουισμού προς τον συνάνθρωπο. Ο πολίτης γίνεται πιο ενεργός για την προάσπιση κοινωνικών ωφελημάτων με βάση την δική του προσφορά. Ακόμα έχει τη δυνατότητα να αναβαθμίζει το ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης η οποία ενεργά μαζί με το κράτος επωμίζεται την προστασία του φυσικού πλούτου της περιοχής της, καθώς και της ζωής και περιουσίας των πολιτών της από διαφόρους κινδύνους. Φέρνει τον πολίτη πιο κοντά στο κράτος και τον καθιστά συνυπεύθυνο για τις καταστροφές που προκαλούνται από τους κινδύνους των πυρκαγιών , θεομηνιών και πλημμυρών.
Ο εθελοντής πυροσβέστης, έρχεται αρωγός και σώζει ζωές και περιουσίες εκεί που πολλές φορές δεν φθάνει η κρατική μέριμνα, όχι από αδιαφορία αλλά από δημοσιονομικές δυσκολίες.
Συμπληρώνει, όπως σημείωσε, την κρατική πρόνοια σε έναν ευαίσθητο τομέα της διασφάλισης της ζωής και της περιουσίας των πολιτών και του κράτους από κινδύνους όπως πυρκαγιές, φυσικές και τεχνολογικές καταστροφές, ατυχημάτων , καταστροφών κ.τ.λ.
Ο θεσμός του εθελοντή συμβάλλει θετικά στη διαμόρφωση της νοοτροπίας του πολίτη, με την ανάδειξή του σε υπεύθυνο προστάτη της ελληνικής φύσης και της ζωής και περιουσίας των Ελλήνων.
Ο θεσμός ξεχάστηκε στο Ηράκλειο...
Στην Ελλάδα ο θεσμός του εθελοντή πυροσβέστη καθιερώθηκε όπως προαναφέρθηκε με νόμο του 1991. Φαίνεται όμως ότι στην πορεία ξεχάστηκε. Οι πρώτες εκπαιδευτικές σειρές άρχισαν να εμφανίζονται το 1998 στο Ηράκλειο, στην αρχή ανά εξάμηνο, μετά ανά έτος .
Τα τελευταία δύο χρόνια δεν έχει εκπαιδευτεί κανείς ως εθελοντής πυροσβέστης, όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος του σωματείου των εθελοντών πυροσβεστών Δημήτρης Αστρινάκης .
Την ίδια ώρα που στο Ηράκλειο ο θεσμός του εθελοντή πυροσβέστη προσπαθεί να επιβιώσει, στα Χανιά διαπρέπει και μεγαλουργεί . Εκατόν είκοσι είναι οι εθελοντές πυροσβέστες και έξι τα εθελοντικά πυροσβεστικά κλιμάκια που έχουν δημιουργηθεί σε δήμους.
Μάλιστα πολλοί εθελοντές πυροσβέστες στα Χανιά κατάφεραν με προκήρυξη να ενταχθούν στο μόνιμο προσωπικό.
Το εθελοντικό πυροσβεστικό κλιμάκιο
Η νομοθεσία που διέπει το θεσμό του εθελοντή πυροσβέστη προβλέπει τη δημιουργία εθελοντικού πυροσβεστικού σταθμού και κλιμακίου.
Οι αιρετοί στην πλειοψηφία τους προφανώς αγνοούν αυτή τη διάταξη ή τη χρησιμότητά τους.
Γι’ αυτό και στις πρόσφατες συνεδριάσεις για την πυροπροστασία αναλώθηκαν σε άλλα ζητήματα.
Για να συσταθεί εθελοντικός πυροσβεστικός σταθμός ή κλιμάκιο πρέπει να γίνει αίτηση από το δήμο.
Οι εθελοντικοί πυροσβεστικοί σταθμοί και τα κλιμάκια υπάγονται διοικητικά και επιχειρησιακά στην υπηρεσία του πυροσβεστικού σώματος, στην περιοχή της οποίας εδρεύουν.
Οι αρμοδιότητες των Εθελοντικών Πυροσβεστικών Σταθμών και Κλιμακίων ασκούμενες πάντοτε με την καθοδήγηση και επίβλεψη της Υπηρεσίας του Πυροσβεστικού Σώματος, στην περιοχή της οποίας εδρεύουν, είναι:
α. Η κατάσβεση των πυρκαγιών, η λήψη και επιβολή προληπτικών μέτρων κατά του κινδύνου που προκαλείται από την επέκτασή τους και η παροχή βοήθειας προς διάσωση εκείνων που κινδυνεύουν απ’αυτές.
β. Η εφαρμογή προληπτικών μέτρων προς αντιμετώπιση των κινδύνων και ζημιών που επέρχονται από πλημμύρες, καταρρεύσεις, θεομηνίες και γενικά από οποιαδήποτε φυσικά ή χημικά αίτια.
γ. Η παροχή πρώτων βοηθειών στους παθόντες από τις ανωτέρω αιτίες και άμεση διακομιση τους σε νοσοκομεία ή κλινικές.
δ. Ο έλεγχος εφαρμογής των προληπτικών μέτρων που υποδεικνύονται από την Επαγγελματική Πυροσβεστική Υπηρεσία κατά του κινδύνου του πυρός σε συνοικισμούς, εργαστήρια, βιομηχανικές και βιοτεχνικές εγκαταστάσεις, αποθήκες εύφλεκτων υλών, πολυσύχναστα δημόσια κέντρα και θεάματα, νοσοκομεία, κλινικές, θεραπευτήρια και γενικά εκεί όπου ανακύπτουν κίνδυνοι από συνωστισμό ή πυρκαγιά. Ο ανωτέρω έλεγχος ασκείται μόνο από το προσωπικό του Πυροσβεστικού Σώματος που υπηρετεί στους Εθελοντικούς Πυροσβεστικούς Σταθμούς σύμφωνα με την εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία για την πυροπροστασία.
Υποχρεώσεις δήμων και κοινοτήτων
Οι δήμοι, οι κοινότητες ή σύνδεσμοι κοινοτήτων, στους οποίους ιδρύονται Εθελοντικοί Πυροσβεστικοί Σταθμοί ή Κλιμάκια, αναλαμβάνουν τις παρακάτω υποχρεώσεις:
α. Να εφοδιάζουν του Εθελοντικούς Πυροσβεστικούς Σταθμούς με κατάλληλα, πλήρως εξοπλισμένα, πυροσβεστικά οχήματα και τον απαραίτητο μηχανολογικό εξοπλισμό. Σε περίπτωση βλάβης ή ανεπάρκειας του μηχανολογικού εξοπλισμού των Εθελοντικών Πυροσβεστικών Σταθμών μπορεί αυτοί να ενισχύονται από το Πυροσβεστικό Σώμα, μετά από πρόταση του Διοικητή του Επαγγελματικού Πυροσβεστικού Σταθμού, στην περιοχή του οποίου εδρεύουν. Κατά την έναρξη λειτουργίας των Εθελοντικών Πυροσβεστικών Σταθμών μπορεί να γίνει με την ίδια διαδικασία προσωρινή παραχώρηση του αναγκαίου μηχανολογικού εξοπλισμού από το Πυροσβεστικό Σώμα για χρόνο μέχρι δώδεκα (12) μήνες, με την υποχρέωση του οικείου δήμου ή κοινότητας ή συνδέσμου κοινοτήτων να προμηθευτεί τον εξοπλισμό αυτόν στον ίδιο χρόνο.
β. Να στεγάζουν τους σταθμούς αυτούς σε κατάλληλα κτίρια με τις απαραίτητες τηλεφωνικές εγκαταστάσεις και συστήματα συναγερμού.
γ. Να παρέχουν τα αναγκαία είδη ιματισμού και εξαρτύσεως στους εθελοντές πυροσβέστες της περιφέρειας.
δ. Να τοποθετούν πυροσβεστικά υδροστόμια και να παρέχουν νερό στους Πυροσβεστικούς Σταθμούς.
ε. Να παίρνουν κάθε αναγκαίο μέτρο για την εύρυθμη λειτουργία των παραπάνω Πυροσβεστικών Σταθμών σε συνεργασία με την Επαγγελματική Πυροσβεστική Υπηρεσία, στην περιοχή της οποίας εδρεύουν.
1. Η καταλληλότητα των πυροσβεστικών οχημάτων, του μηχανολογικού εξοπλισμού και των κτιριακών εγκαταστάσεων που διαθέτουν οι δήμοι, οι κοινότητες ή σύνδεσμοι κοινοτήτων για την ίδρυση Εθελοντικών Πυροσβεστικών Σταθμών πιστοποιείται από την Επαγγελματική Πυροσβεστική Υπηρεσία, στην περιοχή της οποίας υπάγονται.
2. Οι δήμοι, οι κοινότητες ή σύνδεσμοι κοινοτήτων έχουν υποχρέωση να εγγράφουν στον ετήσιο προϋπολογισμό τους τις αναγκαίες πιστώσεις για τον εξοπλισμό των οχημάτων και μηχανημάτων και γενικότερα για την αντιμετώπιση των λειτουργικών δαπανών των Εθελοντικών Πυροσβεστικών Σταθμών της περιοχής τους.
3. Η συντήρηση και επισκευή των πυροσβεστικών οχημάτων και λοιπού μηχανολογικού εξοπλισμού των Εθελοντικών Πυροσβεστικών Σταθμών βαρύνουν το Δημόσιο (Πυροσβεστικό Σώμα).
Να τηρηθεί η νομοθεσία
Οι εθελοντές πυροσβέστες το μόνο που επιθυμούν είναι να τηρηθεί η νομοθεσία τόσο όσον αφορά στην ασφαλιστική τους κάλυψη, αλλά και όσον αφορά στις υποχρεώσεις των εργοδοτών που οι ίδιοι απασχολούνται. Οι εργοδότες έχουν υποχρέωση να επιτρέπουν τη συμμετοχή στο πυροσβεστικό έργο των εθελοντών πυροσβεστών, που απασχολούνται στην επιχείρησή τους, σε περιπτώσεις που καλούνται για επέμβαση σε πυρκαγιά ή άλλο συμβάν της καθ' ύλην αρμοδιότητάς τους, του χρόνου της απασχόλησης στα πυροσβεστικά τους καθήκοντα θεωρουμένου ως χρόνου απασχόλησης στην κύρια εργασία τους, αυτό όμως δεν τηρείται ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις που οι εθελοντές απειλούνται με απόλυση.
Οι πολίτες που επιθυμούν να γίνουν εθελοντές πυροσβέστες υποβάλλουν αίτηση στην Πυροσβεστική. Παρακολουθούν μια εκπαίδευση 75 ωρών από Αξιωματικούς της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας της περιοχής τους και μαθαίνουν για την πυρόσβεση, τη διάσωση, πυροπροστασία, χειρισμό ειδικών μηχανημάτων, απεγκλωβισμό ανθρώπων από ασανσέρ, και πρώτες βοήθειες. Κατόπιν μετέχουν σε πραγματικά συμβάντα μαζί με τους επαγγελματίες πυροσβέστες.
Έπειτα είναι έτοιμοι να αναλάβουν υπηρεσία στους διάφορους Πυροσβεστικούς Σταθμούς.
