Του Ν. Τσαγκαράκη

Παρά τις καλές προθέσεις του, ο Μπρόσναν συνεχίζει να συμμετέχει σε προσεγμένες αλλά αδιάφορες ταινίες





ΕΧΘΡΟΙ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ



Σκην.: Ντέηβιντ φον Άνκεν

Πρωτ.: Πηρς Μπρόσναν, Λίαμ Νήσον , Μάικλ Γουίνκοτ, Αντζέλικα Χιούστον

Τρία χρόνια μετά από το τέλος του Αμερικανικού Εμφυλίου, ένας Νότιος αξιωματικός κυνηγάει έναν Βόρειο για να τον εκδικηθεί για τον θάνατο της οικογένειάς του.

Αυτό είναι όλο. Και δεν είναι τίποτα σημαντικό εδώ που τα λέμε. Αυτό το γούεστερν ίσως έχει περισσότερο ενδιαφέρον αν θελήσει κανείς να εξετάσει την πορεία που διαγράφει η καριέρα του Μπρόσναν στην εποχή μετά τον Μποντ, παρά ως αυτόνομη αφήγηση. Μάλιστα, οι σημαντικές ανεπάρκειες του σεναρίου εξηγούν εύκολα γιατί αυτή είναι η τέταρτη κατά σειρά εμπορική αποτυχία του ηθοποιού (, παρά το πολύ καλό καστ και την ομορφιά των εικόνων της.

Το βασικότερο μειονέκτημα της ιστορίας είναι η έλλειψη διακυμάνσεων σε όλη τη διάρκεια του φιλμ.

Παρά δηλαδή την κυριολεκτική μετακίνηση της πλοκής, η εξέλιξη παραμένει κουραστικά στατική και συναισθηματικά επίπεδη. Το φιλμ ευτυχώς μπαίνει κατευθείαν ‘στο ψητό’, με τον Κάρβερ ήδη στο κατόπι του Γκίντεον, και σύντομα αρχίζει μια καταδίωξη από τόπο σε τόπο, με τον Γκίντεον πληγωμένο να προσπαθεί ν’ αποφύγει τον Κάρβερ και την ομάδα μισθοφόρων του. Δυστυχώς, αυτό που ακολουθεί δεν είναι παρά μια μετακίνηση χωρίς δραματουργικές εξάρσεις, αφού τα δυο-τρία περιστατικά που διαδραματίζονται στην πορεία, αφήνουν ανέπαφη την πλοκή και την πορεία των δύο εχθρών.

Τα παραδείγματα αφθονούν. Η φιλοξενία του Γκίντεον στο ράντσο της οικογένειας και η γνωριμία του με το μικρό αγόρι, δε συμβάλλουν παρά μόνο σ’ ένα πολύ σύντομο συναισθηματικό ξέσπασμα του Γκίντεον το οποίο όμως ο θεατής δε μπορεί να αξιοποιήσει αφού μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν έχει γίνει κατανοητό τι ακριβώς το προκαλεί. Την επομένη, ο Γκίντεον φεύγει, ο Κάρβερ έρχεται στο ράντσο, η οικογένεια μαρτυράει τα πάντα, κι έτσι το πέρασμα του καταζητούμενου από ‘κει δεν είχε κανένα νόημα- ίσα ίσα κανει ευκολότερο τον εντοπισμό του από τον Κάρβερ. Στα μέσα του φιλμ, οι δύο αντίπαλοι έρχονται αντιμέτωποι για πρώτη φορά, αλλά με τόσο κακότεχνο τρόπο, ώστε αναιρείται η υποτιθεμένη βαρύτητα της διαμάχης για την υπόλοιπη ταινία.

Ο Κάρβερ έχει μπροστά του τον Γκίντεον υπο την απειλή όπλου, δίπλα ακριβώς από ‘κει όπου είναι συγκεντρωμένοι οι υπόλοιποι της ομάδας του, κι αντί να τον πυροβολήσει για να τον ακινητοποιήσει έστω, να φωνάξει τους υπόλοιπους για να τον παγιδεύσουν ή να τον ξεκάνει εντελώς, τον αφήνει να του ξεφύγει και το μόνο που έχει να προτείνει είναι ‘διπλές βάρδιες’, χωρίς να φαινεται λογικό ή αναμενόμενο ότι ο Γκίντεον θα επιστρέψει για να τολμήσει να τους σκοτώσει. Αργότερα, στην τοποθεσία επέκτασης της σιδηροδρομικής γραμμής (μέρος που θα μπορούσε να έχει αξιοποιηθεί ιδανικά για μια σκηνή δράσης, αν όχι και κλιμάκωσης) η πλοκή απλώς πλατειάζει περισσότερο, αφού κάποιοι που δεν έχουν κι ούτε αποκτούν καμία σχέση με την ιστορία αιχμαλωτίζουν τον Γκίντεον κι αυτός δραπετεύει, ενώ η ζωή του Κάρβερ απειλείται τόσο σύντομα όσο εκείνος καταφέρνει με τη σειρά του να αποφύγει την αιχμαλωσία.

Η ανεπαρκής σκηνοθεσία φτάνει στο απόγειό της στη σκηνή του Σέραφιμ Φωλς, όπου μαθαίνουμε τελικά τι προκάλεσε τη διαμάχη ανάμεσα στους δύο άντρες. Οι χρόνοι ανάμεσα στα πλάνα αφήνουν ανεξήγητο γιατί ο Γκίντεον κοιτάζει αποσβολωμένος τη σύζυγο του Κάρβερ να τρέχει προς το δωμάτιο του μωρού και δε δίνει εντολή στους άντρες του ν’ αφήσουν τον Κάρβερ να βοηθήσει αφού φαινεται ότι έχει το περιθώριο.

Προς το τέλος, οι δύο ‘από μηχανής θεοί’ και το τέχνασμα του Γκίντεον με το άλογο είναι δύο μάλλον ευφάνταστες εξαιρέσεις σε μια βαρετή ως τότε επιμήκυνση της ιστορίας, με την τελική αναμέτρηση να παρατείνεται συνεχώς. Όταν αυτή φτάνει, επιλέγεται το απογυμνωμένο ερημικό τοπίο, που εστιάζει στη διαμάχη καθαυτή και τονίζει την ψυχική απογύμνωση των χαρακτήρων, την εξάντληση των οργανικών και ψυχολογικών αποθεμάτων τους.

Ακόμη όμως και η τελική απόφαση του φιλμ μοιάζει άνιση, αφού καλώς μεν αποφεύγεται η εκδίκηση εκ μέρους του Κάρβερ, λείπει δε μια έστω άτυπη τιμωρία για τον Γκίντεον, αφού δεν παύει να είναι υπεύθυνος για τον αφανισμό μιας οικογένειας, και καταλήγει να αποχωρεί άδικα σε ίσους όρους με τον Κάρβερ. Η αθωότητά του βασίζεται στον ισχυρισμό ότι εκτελούσε διαταγές, αλλά η σκηνοθετική μεταχείριση της σκηνής στο Σέραφιμ Φωλς αντι να δείξει τα γεγονότα ως μοιραία και αναπόφευκτα και συνεπώς εξω από την επιρροή του Γκίντεον, τα παρουσιάζει να οφείλονται μάλλον στην ολιγωρία του.