
Απελευθερώνει παραλίες για τους δημότες ο Δήμος Χερσονήσου
Στις περισσότερες περιπτώσεις, αν και ο νόμος τούς δίνει τη δυνατότητα, οι δήμαρχοι δεν προχωρούν στην απελευθέρωση των ακτών από τους ιδιώτες που τις καταλαμβάνουν
Στο 90% των περιπτώσεων οι ζώνες αιγιαλού και παραλίας, που συνήθως είναι δεκάμετρες και ανήκουν ή απλά καταλαμβάνονται από ιδιώτες, θα μπορούσαν να είχαν ελευθερωθεί και να αποδοθούν στο κοινό, αν οι δημοτικές αρχές έπαιρναν γενναίες αποφάσεις για να τις απελευθερώσουν.
Ο νόμος που υφίσταται από το 1940, και τροποποιήθηκε το 2001, στο νομό Ηρακλείου έχει εφαρμοστεί μια φορά και μάλιστα στο δήμο Γόρτυνας .
Η διαδικασία που ορίζεται εκτελέστηκε από τη τότε δημοτική αρχή και υπογράφηκε από τον πρώην νομάρχη Γιάννη Γαρεφαλάκη για να κατασκευαστεί δρόμος που θα οδηγούσε προς το αλιευτικό καταφύγιο της περιοχής.
Ο μόνος δήμος που, προς το παρόν, ξεκινά τέτοια διαδικασία είναι ο δήμος Χερσονήσου που επιδιώκει να εφαρμόσει πράξεις ρυμοτομήσεως και αναλογισμού στις περιοχές της Σταλίδας και του Ανισσαρά.
Για το θέμα αυτό μιλούν στην “Π” ο δήμαρχος Χερσονήσου Σπύρος Δανέλλης και ο ειδικός σύμβουλος του περιφερειάρχη Νίκος Καπετανάκος, που ήταν χρόνια μέλος της αρμόδιας επιτροπής για τη διευθέτηση ανάλογων θεμάτων.
Περισσότερο το πολιτικό κόστος και λιγότερο τη γραφειοκρατική διαδικασία δεν θέλουν να αντιμετωπίσουν οι αιρετοί των παραλιακών δήμων που έχουν το δικαίωμα να απελευθερώσουν τη ζώνη μεταξύ αιγιαλού και παραλίας προς όφελος του κοινωνικού καλού.
Πρόκειται για την απόσταση που υπάρχει μεταξύ του αιγιαλού και της παραλίας και συνήθως ορίζεται στα δέκα μέτρα. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία ως αιγιαλός ορίζεται η μέγιστη πλην σύνηθες, ανάβαση ενός χειμερίου κύματος. Για να μπορεί να υπάρχει απόλυτη πρόσβαση στην ακτή αλλά και κυκλοφορία του οποιοδήποτε πάνω στην ακτή ορίζεται η συγκεκριμένη ζώνη της παραλίας.
Αυτή η περιοχή όμως σχεδόν πάντα καταλαμβάνεται από τους ιδιοκτήτες των παραλιακών κτημάτων.
Για την απελευθέρωση αυτής της ζώνης που δεν μπορεί να αξιοποιηθεί ούτε από τους φερόμενους ιδιοκτήτες καθώς απαγορεύεται από τη νομοθεσία, υπάρχει ειδική διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 7 του νόμου 2971 που δημοσιεύτηκε στο Φύλλο της Κυβερνήσεως στις 19 Δεκεμβρίου 2001.
Η παράγραφος 3 του άρθρου 7 συγκεκριμένα αναφέρει ότι: «Για την παραλία εφαρμόζονται οι διατάξεις περί απαλλοτριώσεων λόγω ρυμοτομίας. Αρμόδια υπηρεσία για την περαιτέρω διαδικασία είναι το πολεοδομικό γραφείο της νομαρχιακής αυτοδιοίκησης , δήμοι και κοινότητες που ωφελούνται από τη δημιουργία της παραλίας δύναται να συνεισφέρουν στην αποζημίωση για την αναγκαστική απαλλοτρίωση των ακινήτων που καταλαμβάνει η παραλία , κατά τα οριζόμενα με προεδρικά διατάγματα».
Ο ειδικός σύμβουλος του περιφερειάρχη Κρήτης κ. Νίκος Καπετανάκος, χρόνια μέλος της αρμόδιας επιτροπής για τον προσδιορισμό και τη χάραξη του αιγιαλού, εξήγησε τη διαδικασία, την οποία χαρακτήρισε απλή, αρκεί να υπάρχει η θέληση των δημάρχων, όπως σημείωσε με νόημα.
«Η διάταξη στο νόμο είναι σαφής και ορίζει ακριβώς την διαδικασία της απελευθέρωσης της 10μετρης αυτής λωρίδας μεταξύ αιγιαλού και παραλίας προς πρόσβαση των λουομένων αλλά και των οχημάτων για την επικοινωνία οποιουδήποτε με τη θάλασσα. Η διαδικασία γίνεται από το πολεοδομικό γραφείο της νομαρχιακής αυτοδιοίκησης το οποίο πρέπει να έχει επιπλέον, μόνο ένα κτηματολογικό διάγραμμα και ένα πίνακα . Τα σχέδια που έχουν καθοριστεί οι αιγιαλοί και οι παραλίες δεν είναι κτηματολογικά. Ένας δήμος αν θέλει να ελευθερώσει τη δεκάμετρη λωρίδα της παραλίας μπροστά από τις ιδιοκτησίες μπορεί να το κάνει με ένα απλό κτηματολογικό διάγραμμα και πίνακα πάνω στο σχέδιο του αιγιαλού, και να το στείλει στο πολεοδομικό γραφείο της νομαρχίας το οποίο θα κάνει τη πράξη ρυμοτομήσεως και αναλογισμού».
Ο ίδιος σημείωσε επίσης ότι η απελευθέρωση αυτής της ζώνης δεν επιβαρύνει η δημοτική αρχή καθώς η ενέργεια λειτουργεί προς όφελος του κοινωνικού συνόλου.
Και αυτό επειδή όπως ορίζεται, στην πράξη ρυμοτομήσεως και αναλογισμού εάν ελευθερωθεί η δεκάμετρη λωρίδα και το εναπομένον τμήμα του ιδιώτη είναι διπλάσιο από το τμήμα που καταλαμβάνει η λωρίδα ( αυτό ισχύει σχεδόν πάντα) γίνεται αυτόαποζημίωση.
Η εφαρμογή του νόμου δεν αφορά μόνο στις δημοτικές αρχές αλλά και στους ιδιώτες ή συλλόγους που θέλουν να απελευθερώσουν τη ζώνη μεταξύ αιγιαλού και παραλίας.
Ο οποιοσδήποτε ιδιώτης μπορεί με προσφυγή στα αρμόδια δικαστήρια για να τροποποίηση την γραμμή του αιγιαλού μπροστά στην εκάστοτε ιδιοκτησία.
Αυτό έγινε στην περίπτωση του λιμανιού Ηράκλειου όπου ακυρώθηκε η γραμμή του αιγιαλού.
Οι μεγάλες παραλίες
Ο νόμος του 1940 έκανε διαχωρισμό ανάλογα με το μήκος της παραλίας. Η δεκάμετρη ζώνη ίσχυε για τις μικρές παραλίες.
Για τις μεγάλες υπήρχε άλλο καθεστώς για αυτό και σε ορισμένες περιπτώσεις η γραμμή αιγιαλού και παραλίας ταυτίζεται.
Αυτό ίσχυε στις περιπτώσεις όπου ο αιγιαλός ήταν πάνω 40 μέτρα. Ο παλαιός νόμος έλεγε ότι από τη μέση στάθμη του αιγιαλού δεν μπορεί η παραλία να απέχει πάνω από 20 μέτρα.
Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν μπορεί να ανοιχθεί παραλιακός δρόμος εκτός αν γίνει τροποποίηση του αιγιαλού και της παραλίας σύμφωνα με το νέο νόμο, και το δεχθεί η αρμόδια επιτροπή.
Ωστόσο τώρα με τον ισχύοντα νόμο δεν έχει σημασία το μήκος της παραλίας.
Σημειώνεται επίσης ότι σε μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες ο αιγιαλός ταυτίζεται με την παραλία όμως αυτές οι περιπτώσεις δεν ξεπερνούν το 10% της παράκτιας έκτασης, όπως εκτιμά ο κ. Καπετανάκος.
Σύμφωνα με τον ίδιο επίσης «στο 90% των παλιών περιπτώσεων και στο 100% των σημερινών π μπορεί να γίνει πράξη ρυμοτομήσεως και αναλογισμού. Είναι ελάχιστες οι παραλίες αυτές που είναι 40 μέτρα»
Σε μια περίπτωση εφαρμόστηκε ο νόμος
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι πράξη ρυμοτομήσεως και αναλογισμού στην παραλιακή ζώνη εφαρμόστηκε μόνο μια φορά και μάλιστα στη θέση Λούτρα του δήμου Γόρτυνας σε έκταση που κατέχει ο γνωστός επιχειρηματίας Μπαϊρακτάρης.
Με απόφαση του πρώην νομάρχη Γιάννη Γαρεφαλάκη ελευθερώθηκε γραμμή αιγιαλού και παραλίας μήκους 3,444, 34 μέτρων με αυτοαποζημίωση και άνοιξε ο δρόμος του αλιευτικού καταφυγίου.
Ο δήμαρχος Χερσονήσου
Ο δήμος Χερσονήσου είναι ο πρώτος που ξεκινά αυτή τη διαδικασία μετά το δήμο Γόρτυνας.
Ήδη έχει ξεκινήσει μελέτες για της απελευθέρωση της ζώνης του αιγιαλού στις περιοχές της Σταλίδας και του Ανισσαρά με σκοπό να διαμορφωθούν πεζόδρομοι και ποδηλατοδρόμοι.
Δυστυχώς, σύμφωνα, με τον Σπύρο Δανέλλη τα παλαιότερα χρόνια δεν δόθηκε ιδιαίτερη σημασία για αυτές τις οριοθετήσεις.
Ακόμα και τώρα ο ίδιος όμως κάνει λόγο για υποκριτικές διαδικασίες αφού από την μια δεν επιτρέπεται η οικοδόμηση σε όσους κατέχουν παραλιακές εκτάσεις, από την άλλη όμως για να γίνει η οριοθέτηση και να δοθεί σε κοινή χρήση πρέπει να γίνει πράξη αναλογισμού.
Επιπλέον η επίμαχη ζώνη δεν αποζημιώνεται στον ιδιοκτήτη αλλά δεν είναι και αυτοδίκαιη η παράδοση της για το κοινό καλό.
Ο κ. Δανέλλης δεν παρέλειψε να σχολιάσει και το αμαρτωλό διάταγμα του Στέφανου Μάνου, επί κυβερνήσεως Μητσοτάκη, καθώς υπήρξε μια προσπάθεια νομιμοποίησης σε υπερβάσεις σε σχέση με τις αποστάσεις τοποθέτησης κτισμάτων από τον αιγιαλό κ.λ.π. Το τότε διάταγμα είχε οδηγήσει και στην παραίτηση του τότε υπουργού Τουρισμού Γιάννη Κεφαλογιάννη.
Τελικά όμως ευνοήθηκαν και νομιμοποιηθήκαν μεγάλης κλίμακας αυθαιρεσίες.

