Ο τριπλασιασμός της χρηματοδότησης της έρευνας τα προσεχή έξι χρόνια, ώστε να αγγίξει ποσοστά επί του ΑΕΠ αντίστοιχα με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, η σύνδεση της χρηματοδότησης με την ανταποδοτικότητα και ο επαναπατρισμός Ελλήνων ερευνητών που διαπρέπουν στο εξωτερικό, είναι μερικοί από τους στόχους του νομοσχεδίου για το θεσμικό πλαίσιο της έρευνας και τεχνολογίας που εισήχθη προς συζήτηση στη Βουλή.

Το νομοσχέδιο που συζητείται σε από κοινού συνεδριάσεις των Επιτροπών Παιδείας και Παραγωγής, αποτελεί, σύμφωνα με τον εισηγητή του, βουλευτή της ΝΔ Μάξιμο Χαρακόπουλο, «δείγμα της προσήλωσης της κυβέρνησης Καραμανλή στο μεταρρυθμιστικό της έργο» και «ακρογωνιαίο λίθο στο οικοδόμημα της σύγχρονης δυναμικής Ελλάδας που πορεύεται με αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία». Ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας, στάθηκε ιδιαίτερα στην πρόβλεψη για αύξηση των σχετικών πόρων, από το 1 δισ. ευρώ το χρόνο που διατίθενται σήμερα, στα 3,3 δισ. ευρώ την προσεχή εξαετία, όπως επίσης και στην έμφαση που δίνεται στην αξιολόγηση του ερευνητικού έργου.

Κατά τον εισηγητή του ΠΑΣΟΚ, Φώτη Χατζημιχάλη, το νομοσχέδιο θεσμοθετεί ένα πλαίσιο δυσκίνητων δομών, χωρίς οιαδήποτε δέσμευση για συγκεκριμένο ποσό στη χρηματοδότηση της βασικής έρευνας: «Δεν υπάρχει καμία δέσμευση, παρά η δέσμευση ότι η Πολιτεία οφείλει να δεσμεύεται. Δεν φαίνεται με ποιον τρόπο θα κινητοποιηθούν οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα για τη συμμετοχή στην έρευνα. Η καινοτομία αγνοείται. Επανερχόμαστε σε δομές του παρελθόντος, όπως η Διυπουργική Επιτροπή και το Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας και Τεχνολογίας».

Παραλλήλως, όμως, ο κος Χατζημιχάλης διέκρινε και θετικά στοιχεία στις διατάξεις του νομοσχεδίου, όπως η δημιουργία του Εθνικού Οργανισμού Έρευνας και Τεχνολογίας, προκειμένου να υπάρχει συντονισμός και να αποφεύγονται οι επικαλύψεις και ο κατακερματισμός. Θετική υπήρξε και η αναφορά του στην προβλεπόμενη αξιολόγηση των ερευνητικών προτάσεων, «η οποία, ωστόσο, παραπέμπεται σε προεδρικό διάταγμα. Θα προλάβουμε να δούμε τα αποτελέσματα; Από το 2004 ακούμε για το νομοσχέδιο αυτό», παρατήρησε ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ.

«Έπρεπε να μας συγχαρείτε, γιατί ό,τι γίνεται βιαστικό και γρήγορο, είναι και αλυσιτελές», απάντησε ο υπουργός Ανάπτυξης Δημήτρης Σιούφας. «Στο διάλογο για το νομοσχέδιο, συμμετείχαν 74 φορείς», προσέθεσε.

«Για το διάλογο διαφωνούν οι πρυτάνεις, τα ερευνητικά κέντρα, η ομοσπονδία των εργαζομένων, άπαντες. Και μερικοί θεωρούν, όπως οι συμβασιούχοι, ότι εμπαίζονται», επέμεινε ο Φ. Χατζημιχάλης.

Εμπορευματικοποίηση της έρευνας διέκριναν και τα δύο κόμματα της ελάσσονος αντιπολίτευσης, εκφράζοντας τη διαφωνία τους με το νομοσχέδιο. «Δεν πρόκειται για εθνικό πρόγραμμα για τις ανάγκες του λαού. Πρόκειται για πρόγραμμα που θα συνταχθεί σε συμφωνία με τις προδιαγραφές της Ε.Ε. - και με χρηματοδοτήσεις υπαγορευόμενες από τις ανάγκες κερδοφορίας των πολυεθνικών και τις ανάγκες τους στην αγορά», ανέφερε ο εισηγητής του ΚΚΕ, Ορέστης Κολοζώφ. «Είμαστε κατηγορηματικά αντίθετοι με την εμπορική εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων της έρευνας και με τις πατέντες που εμποδίζουν την αξιοποίησή τους προς όφελος του λαού», ανέφερε ο εισηγητής του ΚΚΕ, στηλιτεύοντας επίσης και την μεγάλη εκπροσώπηση που έχει η ιδιωτική πρωτοβουλία στο συγκροτούμενο Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας και Τεχνολογίας.

«Η ανταγωνιστικότητα στην έρευνα και την τεχνολογία, μπορεί να γίνει επικίνδυνο θέμα - και το νομοσχέδιο δυσκολεύει ακόμα περισσότερο την κατάσταση», υποστήριξε από πλευράς της και η Ασημίνα Ξυροτήρη (Συνασπισμός). «Από το νομοσχέδιο απουσιάζει η όποια ρητή αναφορά για τη διασύνδεση των ΑΕΙ-ΤΕΙ με τα ερευνητικά κέντρα. Δημιουργείται ένα υδροκέφαλο σύστημα οργάνων με πολλές επικαλύψεις. Έξι θεσμικά όργανα επιβλέπουν έναν επί χάρτου σχεδιασμό. Δεν υπάρχει διαδικασία να ενημερώνεται η Βουλή για το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Έρευνα και την Τεχνολογία, δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα της κατανομής χρηματοδότησης στα έξι προσεχή χρόνια, δεν υπάρχει καθοριστικό σχέδιο, οι στόχοι και ο τρόπος υλοποίησης του προγράμματος», συμπλήρωσε η εισηγήτρια του Συνασπισμού.

Από πλευράς της, η υπουργός Παιδείας, Μαριέτα Γιαννάκου, επεσήμανε πως μέχρι το 2004 η Ελλάδα δεν είχε καταφέρει να εκταμιεύσει ούτε μισό ευρώ για την βασική έρευνα, ενώ με την παρούσα κυβέρνηση έχει καταφέρει να εξασφαλίσει ποσά ύψους 420 εκ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση.