Τα αποκαλυπτήρια του αγάλματος του Μανόλη Πασπαράκη, του «Στραβού», ενός ζωντανού μνημείου του μουσικού πολιτισμού των Ανωγείων, όπως τον χαρακτηρίζει ο Γιώργος Καράτζης, θα πραγματοποιηθούν αύριο στις 7.30 το βράδυ στα Υακίνθεια.
Το άγαλμα είναι έργο του Ιταλού καθηγητή της Σχολής Καλών Τεχνών του Μιλάνου, Νικόλα Ζαμπόνι. Τα Υακίνθεια, στηρίζοντας την πρόθεση του Δήμου Ανωγείων για τη δημιουργία Μουσικής Ακαδημίας στα Ανώγεια δωρίζουν το άγαλμα στο δήμο για την τοποθέτησή του στην Ακαδημία. Το άγαλμα θα φιλοξενείται στο χώρο του Άγιου Υάκινθου μέχρι το τέλος Αυγούστου.
«Είχε το θείο χάρισμα, ο στραβός, όσο κι αν αυτό αποτελεί σχήμα οξύμωρο, να «βλέπει» τις ψυχές των ανθρώπων, να επικοινωνεί με τα αισθήματά και τις διαθέσεις τους και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του μέσα κόσμου των γλεντιστάδων που τον περιέβαλαν», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Γιώργος Καράτζης. Λέει, ακόμα, πως τους κρατούσε, αιχμάλωτους κυριολεκτικά, στους απλούς μεν αλλά μαγευτικούς ήχους της λύρας του, και ήξερε απόλυτα τη δόση της απογείωσης που χρειαζόταν ο κάθε γλεντιστής, προσφέροντας την αναλόγως πλουσιοπάροχα.
«Ο Στραβός ταξίδευε στον αόρατο μουσικό κόσμο του, συνεπαρμένος απόλυτα από το ανθρώπινο περιβάλλον, και συμπάσχων άμεσα με τις μεταπτώσεις και τις ειδικότερες εκφραστικές διαφοροποιήσεις του κάθε τραγουδιστή- γλεντιστή.
Με δεδομένη αυτή την αλήθεια, ο Μανόλης Πασπαράκης έδινε μεγαλύτερη έμφαση στις οριακές στιγμές, άνοιγε διάπλατα τους κρούνους της μουσικής του απόδοσης, όταν τον ερέθιζε ή τον συγκινούσε κάποιος ξεχωριστός εκφραστικός τρόπος. «Ανακάλυπτε έτσι πόσο άνθρωπος ήταν, με τις αδυναμίες και τις αρετές του πραγματικού ανθρώπου», υποστηρίζει ο Γιώργος Καράτζης.
Σύμφωνα με τις περιγραφές του, ο “Στραβός” υπήρξε σκαπανέας ή αλλιώς ένας από τους σημαντικότερους σκαπανείς της πολυκύμαντης μουσικής περιπέτειας των Ανωγείων. «Πήρε χυμούς από τα έγκατα της ανωγειανής μνήμης, μυρωδιές από τα ανθισμένα μπαλκόνια του χωριού κι ερωτικούς αναστεναγμούς από τα σιωπηλά και συνάμα πολύβουα σοκάκια κι έπλασε το δικό του μουσικό στίγμα, λιτό και περιττό», σημειώνει. Το στίγμα του υπήρξε βαθιά ανθρώπινο κι αισθαντικό μέσα στον απέραντο πρωτογονισμό της απλής αλήθειας του που σημάδεψε τα Ανώγεια, τροφοδότησε παλιότερους και νεότερους λυράρηδες και σήμερα περιφέρεται ακόμα ζωηρό και ατίθασο πάνω στα σοκάκια του χωριού, στις καντάδες και τα χοροστάσια, «μα, πάνω από όλα στις μνήμες εκείνων που επιμένουν να θυμούνται με νοσταλγία την παλιά, αξέχαστη, ανωγειανή παρέα», προσθέτει ο κ. Καράτζης.
Όπως σημειώνει, ήταν όφελος των Ανωγειανών να του στήσουν άγαλμα για να κρατήσουν άσβηστη τη μνήμη της παλιάς χαλίσικης ανωγειανής παρέας. «Ίσως η μορφή του πάνω στο μέταλλο αποτελέσει συμβολικά το δέκτη της απέραντης ευγνωμοσύνης που του οφείλουμε όλοι», καταλήγει.
“Ο λυράρης”
Θα ακολουθήσει η παρουσίαση του cd «Ο λυράρης» που αποτελεί μια συμπαραγωγή της ΕΡΤ, των Υακινθείων, των Μουσικών Εκδόσεων «Σείστρον» και του Δήμου Ανωγείων που με την κυκλοφορία του cd επέλεξαν να αποδώσουν φόρο τιμής στο Μανόλη Πασπαράκη. Ο μεγάλος λυράρης είχε γεννηθεί στα Ανώγεια το Φεβρουάριο του 1911. Το προσωνύμιο «Στραβός», δηλαδή τυφλός, το απέκτησε όταν ήταν τριών χρονών. Έχασε την όρασή του και απέμεινε στραβός μέχρι που πέθανε το 1987. Τη λύρα την έμαθε «ακουστικά». «Κόσμο γροικώ, κόσμο πατώ και κόσμο δε γνωρίζω ώ, τη μπαντέρμη τη ζωή και πώς τη νταγιαντίζω», μία από τις πιο χαρακτηριστικές μαντινάδες του.

