Ηττήθηκε στο δικαστήριο ο Πάτροκλος Σταύρου στην αγωγή που έκανε κατά τριών μελών της Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη (Γιώργου Στασινάκη, Κλεοπάτρας Πρίφτη, Αθηνάς Βουγιούκα) και της ΕΤ3 για όσα είχαν πει στην εκπομπή Αξιον Εστί του Βασίλη Βασιλικού για το θέμα της μη επανέκδοσης πολλών έργων του κρητικού συγγραφέα και της μεταχείρισης που επεφύλαξε ο Πάτροκλος Σταύρου στην Ελένη Καζαντζάκη στο τέλος της ζωής της , η οποία τον είχε υιοθετήσει και του είχε μεταβιβάσει με γονική παροχή τα δικαιώματα του έργου του.

Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών που κατέθεσε αγωγή εναντίον τους, εξέδωσε πριν μερικές μέρες την απόφασή του με την οποία απορρίπτει τους ισχυρισμούς του Πάτροκλου Σταύρου ότι τον συκοφάντησαν.

Συγκεκριμένα , σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του στους διαλόγους που έγιναν στην εκπομπή περιέχονται τα ακόλουθα συκοφαντικά:

α) ότι ο ενάγων (Σταύρου) δεν ενδιαφέρεται για την επανέκδοση των βιβλίων του Νίκου Καζαντζάκη και ότι δεν κυκλοφορούν αυτά στην ελληνική αγορά, όπως συμβαίνει ειδικότερα και με το βιβλίο “Αναφορά στο Γκρέκο” β) ότι η Ελένη Καζαντζάκη το έτος 1989 και πριν να μεταβιβάσει με γονική παροχή στον ενάγοντα τα πνευματικά δικαιώματα στο συγγραφικό έργο του Νίκου Καζαντζάκη, είχε υποστεί στη Γενεύη εγκεφαλικό επεισόδιο και δεν βρισκόταν σε καλή σωματική και πνευματική κατάσταση γ) ότι ο ενάγων εκδίδει μόνο όσα βιβλία του Νίκου Καζαντζάκη έχουν εμπορικό κέρδος, δ) ότι ο ενάγων καθυστερεί τα θέματα του “Μουσείου Ν. Καζαντζάκη”, ε) ότι ο ενάγων υιοθετήθηκε από την Ελένη Καζαντζάκη γιατί την περιποιήθηκε για ένα διάστημα και μετά την παράτησε, στ) ότι ο ενάγων είχε απομονώσει την Ελένη Καζνατζάκη μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο και δεν είχε αυτή ελευθερία κινήσεων και λόγου.

Το δικαστήριο διαπίστωσε και αποφάσισε:

• Ότι πράγματι υπάρχει δυσκολία στο αναγνωστικό κοινό να αγοράσει βιβλία του Ν.Κ. εκτός ίσως από τα πλέον γνωστά, αφού δεν βρίσκονται στις προθήκες των βιβλιοπωλείων. Η “Οδύσσεια” επανεκδόθηκε μετά την επίμαχη εκπομπή. Είναι επίσης πραγματικό γεγονός ότι επανεκδίδονται μόνο τα μυθιστορήματα (Ζορμπάς, Καπετάν Μιχάλης, ο Χριστός Ξανασταυρώνεται) που είναι πιο δημοφιλή.

• Σχετικά με τους ισχυρισμούς για την υγεία της Ελένης Καζαντζάκη η απόφαση αναφέρει: Από τα έγγραφα της Νευροχειρουργικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Γενεύης και της Γενικής Κλινικής BEAULIEU, που προσκομίζει ο ενάγων (Σταύρου) προκύπτει ότι η Ελένη Καζαντζάκη υπήρξε θύμα ατυχήματος στο δρόμο ενώ περπατούσε, ενώ από τα έγγραφα της Νευροχειρουργικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Γενεύης και τις βεβαιώσεις του ιατρού αναισθησιολόγου του άνω νοσοκομείου Claude Magnin, που προσκομίζει ο πρώτος εναγόμενος, προκύπτει ότι η αξονική τομογραφία εγκεφάλου στην οποία υπεβλήθη η Ελένη Καζαντζάκη κατά τη διάρκεια της νοσηλείας της στο ανωτέρω νοσοκομείο, έδειξε υπολείμματα πρόσφατου εγκεφαλικού επεισοδίου, το οποίο πιθανώς να προκάλεσε την πτώση ητς στο δρόμο και τον τραυματισμό της. Ενόψει αυτών, ο πρώτος εναγόμενος (Γ. Στασινάκης) ο οποίος ισχυρίστηκε στην επίμαχη εκπομπή ότι η Ελένη Καζαντζάκη είχε υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο στη Γενεύη πίστευε δικαιολογημένα ότι αυτό ήταν αληθές γεγονός. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι ο ενάγων, μετά το πέρας της νοσηλείας της Ελένης Καζαντζάκη στη Γενεύη το έτος 1989, τη μετέφερε στην Ελλάδα όπου την εγκατέστησε στο σπίτι του στη Βούλα Αττικής. Εκεί της παρείχε ιατρική παρακολούθηση και διαρκή περιποίηση και φροντίδα με υπηρετικό προσωπικό.

Ομως η κατάσταση της σωματικής αλλά και της πνευματικής υγείας της Ελένης Καζαντζάκη σταδιακά επιδεινωνόταν, δεδομένου και ότι ήταν ήδη 85 ετών, δεν μπορούσε να περπατήσει χωρίς στήριξη άλλου ανθρώπου, η όραση της μειωνόταν και παρουσίαζε κενά μνήμης. Για το λόγο αυτό, άλλωστε, από το έτος 1989 και μέχρι το θάνατό της (το έτος 2004) σταμάτησε όλες τις δραστηριότητές της, δεν εμφανίστηκε ξανά σε συνεδρίαση του Δ.Σ. του “Μουσείου Καζαντζάκη”, δεν απαντούσε στην αλληλογραφία της και τούτο έπραττε ο ενάγων για λογαριασμό της. Μάλιστα δε, μετά το έτος 1994-1995 σταμάτησε να δέχεται και επισκέψεις φίλων και συγγενών της στο σπίτι του ενάγοντος όπου διέμενε, στη Βούλα Αττικής.

Κάποια στιγμή μάλιστα εκφράστηκαν παράπονα από τη Γαλλίδα φίλη της Ελένης Καζαντζάκη, Ζακλίν Ματέι, η οποία διαμαρτυρήθηκε στη σύζυγο του ενάγοντος, Μαίρη Σταύρου, κατηγορώντας την ότι κρατεί την Ελένη υπό απαγόρευση. Τούτο ομολογεί η ίδια Μαίρη Σταύρου στην από 15-4-1994 επιστολή της προς τον Γεώργιο Ανεμογιάννη, τον ιδρυτή, όπως προαναφέρθηκε, του Μουσείου Καζαντζάκη”.

• Σχετικά με την καθυστέρηση θεμάτων του Μουσείου στους Βαρβάρους λόγω της απουσίας και μη συμμετοχής του Π. Σταύρου ο οποίος είναι πρόεδρος, το δικαστήριο αναφέρει ότι οι ισχυρισμοί αυτοί βασίζονται σε επιστολές του Γιώργου Ανεμογιάννη (ο οποίος ίδρυσε το Μουσείο) ο οποίος είχε ζητήσει την παραίτηση του κ. Σταύρου από τη θέση του προέδρου.